Ο κνησμός (φαγούρα) στο δέρμα του κρανίου είναι ένα πρόβλημα που πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Όταν εκδηλώνεται η φαγούρα στο κεφάλι, συχνά είναι ανυπόφορη και ο πάσχων νομίζει ότι δεν θα σταματήσει ποτέ. Σε τι οφείλεται και πως μπορεί να αντιμετωπιστεί;
Όπως εξηγεί ο κ. Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος(Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική), πολλές είναι οι διαταραχές και οι παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν κνησμό στο κρανίο. Η πιο συνηθισμένη είναι η πιτυρίδα, αλλά υπάρχουν και πολλές άλλες, όπως μυκητιάσεις, αυτοάνοσα νοσήματα, αλλεργικές αντιδράσεις κ.λπ.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να απαλλαγεί κάποιος από τον κνησμό στο δέρμα του κρανίου είναι να ανευρεθεί η αιτία που τον προκαλεί», λέει. «Ειδάλλως, μπορεί να ξύνει επίμονα ή και επιθετικά το κεφάλι του. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο δέρμα και στους θυλάκους των τριχών, με συνέπεια την δημιουργία πληγών ή ακόμα και την -ευτυχώς παροδική- τριχόπτωση».
Αιτίες του κνησμού (φαγούρα) στο δέρμα του κεφαλιού
Πιτυρίδα και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Η πιτυρίδα είναι μία δερματική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από αίσθημα ήπιου κνησμού και τη δημιουργία μικρών, λευκών φολίδων, κολλημένων στην βάση της τρίχας. Ουσιαστικά είναι μία μορφή ξηροδερμίας στο δέρμα του κεφαλιού.
Η πιτυρίδα προσβάλλει σχεδόν έναν στους δύο ενήλικες και συνήθως αρχίζει στην εφηβεία. Οι άνδρες την εκδηλώνουν συχνότερα από τις γυναίκες. Η πιτυρίδα μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τη μέση ηλικία και ύστερα να σταματήσει, αλλά σε μερικούς πάσχοντες μπορεί να συνεχιστεί για όλη τους τη ζωή.
Η αιτία της δεν είναι σαφής, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις πιστεύεται ότι εμπλέκεται ένας λιπόφιλος μύκητας που λέγεται malassezia furfur. Ο μύκητας αυτός τρέφεται από το λίπος (σμήγμα) που υπερπαράγει το δέρμα των ατόμων με πιτυρίδα.
Η πιτυρίδα συσχετίζεται στενά με μία άλλη δερματοπάθεια που προκαλεί κνησμό στο κεφάλι, την σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Και στις δύο καταστάσεις παρατηρείται υπερπαραγωγή σμήγματος, ενώ συχνά ανευρίσκεται στους πάσχοντες από σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ο ίδιος μύκητας.
Ωστόσο, η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα εκτός από κνησμό και φολίδες σαν της πιτυρίδας προκαλεί και κοκκίνισμα και φλεγμονή στο δέρμα του κεφαλιού. Επιπλέον, μπορεί να εκδηλωθεί και στο πρόσωπο και στο στήθος. Είναι πιο συνηθισμένη στα μωρά (είναι η γνωστή «νινίδα») και στα άτομα 30-60 ετών, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί σε όλες τις ηλικίες. Συχνά έχει κληρονομικό υπόβαθρο.
«Η πιτυρίδα και η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα αποτελούν τις πιο συχνές αιτίες κνησμού στο κεφάλι», τονίζει ο κ. Μιχελάκης.
«Σε πολλές περιπτώσεις ο κνησμός οφείλεται στην φλεγμονώδη αντίδραση του δέρματος στην ανάπτυξη του μύκητα M. furfur. Ο μύκητας αυτός φυσιολογικά ζει σε όλες τις τριχωτές περιοχές του σώματος, αλλά στις συγκεκριμένες διαταραχές υπερπαράγεται. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξακριβωθεί από τον δερματολόγο ιατρό εάν ένας ασθενής έχει απλή πιτυρίδα ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ώστε να λάβει την απαιτούμενη θεραπεία».
Αναλόγως με την αιτία και τη βαρύτητα του περιστατικού, η θεραπεία μπορεί να συμπεριλαμβάνει ειδικό σαμπουάν με σελήνιο ή πυριθειόνη του ψευδαργύρου, αντιμυκητιασικό σαμπουάν, τοπικά κορτικοστεροειδή ή/και φαρμακευτικούς αφρούς, κρέμες και αλοιφές.