Tον κίνδυνο ανακοπής, εγκεφαλικού επεισοδίου και αιφνίδιου θανάτου στους ανθρώπους άνω των 50 ετών, προλαμβάνει η ημερήσια λήψη ενός φτηνού απλού χαπιού που συνδυάζει τέσσερα φάρμακα (ασπιρίνη για την αραίωση του αίματος, στατίνη για τη μείωση της χοληστερόλης και δύο αντιυπερτασικά φάρμακα) σύμφωνα με νέα έρευνα.
Αν και η αρχική σύλληψη της ιδέας αυτού του χαπιού χρονολογείται περίπου 20 χρόνια πριν, η παρούσα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «The Lancet», συνιστά την πρώτη έρευνα μεγάλης κλίμακας που αξιολόγησε την αποτελεσματικότητά του στον πληθυσμό για τέτοια διάρκεια.
Στη συγκριτική αυτή μελέτη έλαβαν μέρος 6.800 άτομα ηλικίας 50 έως 75 ετών από 100 χωριά της ιρανικής επαρχίας, περιοχή που χαρακτηρίζεται από 34% πρώιμους θανάτους λόγω καρδιαγγειακών επεισοδίων και 14% λόγω εγκεφαλικών. Το 90% των συμμετεχόντων δεν είχε προηγουμένως προσβληθεί από καρδιαγγειακές ασθένειες.
Ερευνητές από τη Βρετανία και το Ιράν χώρισαν τυχαία τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες. Στην μια χορηγούσαν το χάπι που συνδυάζει 4 φαρμακευτικές ουσίες και τους έδιναν συμβουλές για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής (π.χ. σωματική άσκηση, διακοπή καπνίσματος, διατροφή κ.α.) ενώ στη δεύτερη έδιναν μόνο συμβουλές χωρίς χορήγηση χαπιού.
Διαπιστώθηκε ότι στο σύνολο του δείγματος αυτοί που έπαιρναν το χάπι μείωσαν τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών προβλημάτων κατά 34%. Το ποσοστό αυτό έφτασε το 40% για τους ανθρώπους που δεν είχαν προηγουμένως καρδιαγγειακά προβλήματα και 20% για εκείνους που είχαν ήδη παρουσιάσει κάποιο τέτοιο πρόβλημα.
Συγκεκριμένα, στο διάστημα των επόμενων πέντε χρόνων από την έναρξη της μελέτης 202 συμμετέχοντες από εκείνους που έπαιρναν το χάπι είχαν κάποιο καρδιαγγειακό περιστατικό, ενώ αντίστοιχο πρόβλημα παρουσίασαν 301 άτομα που ανήκαν στην ομάδα που δεν είχε υποβληθεί σε φαρμακευτική αγωγή. Επομένως, αν ο φαρμακευτικός αυτός συνδυασμός χορηγηθεί σε 35 άτομα μέσα σε διάστημα μιας πενταετίας, ένα από αυτά θα αποφύγει τυχόν προβλήματα καρδιάς.
Δεν βρέθηκαν διαφορές στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας που να σχετίζονται με το φύλο και την ηλικία και όταν οι μελετητές έλαβαν υπόψη την ταυτόχρονη λήψη και άλλων καρδιαγγειακών φαρμάκων η προστατευτική επίδραση του χαπιού μειώθηκε στο 22%.
Το χάπι με τον συγκεκριμένο φαρμακευτικό συνδυασμό φάνηκε να μειώνει σημαντικά την κακή χοληστερόλη αλλά δεν είχε ιδιαίτερη επίδραση στην αρτηριακή πίεση.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, δεδομένης της τεράστιας επίδρασης αλλά και του χαμηλού κόστους του χαπιού, μια λύση πιθανόν να ήταν να χορηγείται αυτό σε όλους τους κατοίκους των φτωχότερων χωρών που ξεπερνούν μια ηλικία, καθώς στις χώρες αυτές οι επιλογές θεραπείας είναι περιορισμένες και είναι πιο δύσκολο για τους γιατρούς να υποβάλλουν τον πληθυσμό στις απαραίτητες εξετάσεις.
Ο καθηγητής Τζέρεμι Πίρσον, αναπληρωτής διευθυντής ιατρικής στο Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς, προειδοποιεί ότι η κατάσταση στις πλούσιες χώρες, όπως η Βρετανία, είναι πολύ διαφορετική από αυτή που επικρατεί στο Ιράν, οπότε τα αποτελέσματα του χαπιού δεν θα είναι απαραίτητα τα ίδια.
Στην Βρετανία τα πλεονεκτήματα ενός τέτοιου χαπιού ενδέχεται να είναι πιο οριακά και σύμφωνα με τον καθηγητή Τομ Μάρσαλ από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, είναι αναγκαία η διεξαγωγή περαιτέρω κλινικών δοκιμών για να διερευνηθεί το κατά πόσο αυτό το χάπι φέρει περισσότερα οφέλη από εκείνα άλλων πιο εξειδικευμένων φαρμάκων.
«Πάνω από τα τρία τέταρτα των 18 εκατομμυρίων ατόμων που πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρδιαγγειακές ασθένειες ζουν σε χώρες με μικρά ή μέτρια εισοδήματα», δηλώνει η δρ Νιζάλ Σαραφζαντεγκαν , από το Πανεπιστήμιο ιατρικών επιστημών του Ισφαχάν και μια από τις συντάκτριες της μελέτης. Η ίδια μάλιστα εκτιμά ότι η χορήγηση ενός μόνο φτηνού χαπιού με πολλαπλές επιδράσεις μπορεί να παίξει έναν ‘ρόλο κλειδί’ στον στόχο των Ηνωμένων Εθνών να μειώσουν την θνησιμότητα τουλάχιστον κατά ένα τρίτο μέχρι το 2030.
Οι ερευνητές φιλοδοξούν ότι οι μελλοντικές έρευνες θα επικεντρωθούν στη σύγκριση της μακροπρόθεσμης αποτελεσματικότητας αυτού του συνδυαστικού χαπιού με άλλα φάρμακα ξεχωριστά και θα μελετήσουν την επίδραση του στο γενικό πληθυσμό, σε διαφορετικές χώρες.