Του Ιωάννη Μαλανδράκη*
Έχοντας μεσολαβήσει σχεδόν 12 μήνες από την ημερομηνία εκχώρησης του αεροδρομίου «Δασκαλογιάννης» των Χανίων - και των υπολοίπων 13 περιφερειακών αεροδρομίων - στο Γερμανικό Δημόσιο και τη Fraport – είμαστε πλέον σε θέση να καταγράψουμε κάποια (δυσάρεστα) γεγονότα, που λειτουργούν αντιαναπτυξιακά για την Δυτική Κρήτη και τα Χανιά.
Όπως είναι γνωστό σε όλους, η διαδικασία της Ιδιωτικοποίησης των αεροδρομίων είχε ξεκινήσει από παλιότερα με την ομαδοποίηση τους σε 2 ομάδες των 7 αεροδρομίων – για να δημιουργηθεί ο υποτιθέμενος ανταγωνισμός - παρότι ο σχεδιασμός πιο παλιά ήταν σε περισσότερες ομάδες, όμως στην πορεία μας πρόεκυψε μια ομάδα και των 14 αεροδρομίων. Η διαδικασία της ιδιωτικοποίησης μας έφερε, σχεδόν, όλους τους Τοπικούς Φορείς ως ένα ενιαίο μέτωπο αντιμέτωπους με αυτήν την προοπτική, όμως τελικά η εκχώρηση όχι απλά της υποδομής του ‘Δασκαλογιάννης’, αλλά στην ουσία της εκχώρησης της κύριας πύλης εισόδου του Τουρισμού, που λογίζεται ως εθνικός πλούτος, είναι πλέον αναπότρεπτο (;) ίσως γεγονός. Σε κάθε περίπτωση όμως επιβάλλεται να συντονίσουμε τις δράσεις μας για την ουσιαστική βελτίωση των όρων της σύμβασης παραχώρησης.
Όπως επίσης είναι γνωστό, το αεροδρόμιο Χανίων, μετά την ανακατασκευή του με ευρωπαϊκά επί το πλείστο κονδύλια, αυξήθηκε θεαματικά η δυναμικότητα του για εξυπηρέτηση επιβατών και φυσικά αναβαθμίστηκαν οι υποδομές του, ενώ παραδόθηκε σε πλήρη λειτουργία στη Fraport Greece, χωρίς φυσικά να χρειαστεί η οικονομική συμμετοχή της εταιρείας, στην αναβάθμιση του. Η μονοπωλιακή θέση που κατέχει τώρα η Fraport Greece και μάλιστα με την ‘εκκωφαντική’ απουσία κάθε παρέμβασης της πολιτείας, της αφήνει μονομερώς το δικαίωμα να καθορίζει ακόμα και την Στρατηγική Πολιτική της χώρας, ως τουριστικού προορισμού μέσα από συμφωνίες της, με αεροπορικές εταιρείες και μεγάλους διεθνείς Tour Operator.
Τα μέχρι σήμερα δείγματα γραφής της, δυστυχώς δεν αναδεικνύουν τα Χανιά και τη Δυτική Κρήτη ευρύτερα, ως πρώτης επιλογής ανοιχτό προορισμό αλλά μάλλον το αντίθετο, ως προορισμό στοχευόμενης περιόδου και περιορισμένου αριθμού αεροπορικών εταιρειών (μια απλή αντιπαραβολή με το πρόγραμμα πτήσεων πληθώρας αεροπορικών εταιρειών στο Διεθνές αεροδρόμιο ‘Ν. Καζαντζάκης’ το καταδεικνύει).
Έως τώρα είχαμε:
- την αποχώρηση της εταιρείας χαμηλού κόστους Ryanair από τα Χανιά, κατά την χειμερινή περίοδο, με αποτέλεσμα να χαθούν πάνω από 500.000 διανυκτερεύσεις από την ευρύτερη περιοχή και να αυξηθούν κατακόρυφα οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων εσωτερικού εξαιτίας του μονοπωλίου.
- να προχωρεί η Fraport Greece σε αυξήσεις τελών και χρεώσεων στα περιφερειακά αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου Χανίων, με αποτέλεσμα να υπάρξουν νέες αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων.
- όχι μόνο δεν υπήρξε όλο αυτό το διάστημα μια στοιχειώδης αναβάθμιση της υποδομής αυτού, όπως κάποιοι πίστευαν, άλλωστε δεν υπήρχε στο αεροδρόμιο Χανίων τέτοια ανάγκη (το παρέλαβε του ‘κουτιού’), αλλά αντίθετα η Εταιρεία ενεργοποίησε, άμεσα, τις ρήτρες της σύμβασης που υπόγραψε με το Ελληνικό Δημόσιο, απαιτώντας από το Ελληνικό Κράτος 70 εκατομμύρια ευρώ για δήθεν κατεστραμμένες και ελλιπώς συντηρημένες υποδομές.
- κατά τη διάρκεια του χειμώνα – και ενώ δεν προβλεπόταν στη σύμβαση – η Fraport Greece προχώρησε σε διακοπή της 24ωρης χειμερινής λειτουργίας του Αεροδρομίου των Χανίων, βγάζοντας το έτσι στην ουσία από τους Αεροπορικούς χάρτες των εταιρειών για τη χειμερινή περίοδο, με αποτέλεσμα να εξαφανίζεται η ποθούμενη επέκταση της περιόδου και παράλληλα να μην μπορεί να λειτουργεί και ως αεροδρόμιο εναλλαγής σε περίπτωση που το επί 24ώρου λειτουργίας αεροδρόμιο Ηρακλείου ‘κλείνει’, κάτι που είναι σύνηθες εξαιτίας της ευπαθούς θέσης του τελευταίου.
Μετά την παράθεση των παραπάνω, θεωρώ επιβεβλημένο οι Θεσμικοί και Παραγωγικοί Φορείς του Τόπου, να απαιτήσουν από την εταιρεία Fraport Greece (καθόσον επενδυτής δεν υφίσταται για το αεροδρόμιο Χανίων) να πραγματοποιήσει κατ’ ελάχιστο τα παρακάτω:
1. Τη λειτουργία του αεροδρόμιου σε 24ωρη βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
2. Την παροχή κινήτρων προς όλες τις αεροπορικές εταιρείες – συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών χαμηλού κόστους και των εταιρειών που δρομολογούν μισθωμένες πτήσεις (τσάρτερ) - για τη δημιουργία νέων δρομολογίων από και προς το αεροδρόμιο Χανίων και την προσέλκυση πτήσεων προς Χανιά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο, κατ’ αντιστοιχία της πρακτικής που ακολουθούν τα ανταγωνιστικά αεροδρόμια, όπως το ‘Ελευθέριος Βενιζέλος’, που και αυτό ιδιωτική εταιρεία το λειτουργεί.
3. Τη μείωση των τελών στο αεροδρόμιο "Δασκαλογιάννης", ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο.
4. Την ανάπτυξη των κατάλληλων πολιτικών ώστε το αεροδρόμιο Χανίων να καταστεί ανταγωνιστικό σε σχέση με τα ήδη υφιστάμενα αεροδρόμια της Κρήτης.
Με δεδομένο ότι ο Τουρισμός αφορά εθνικό προϊόν και παράγει το υψηλότερο ποσοστό στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν (πλούτο) του Τόπου μας, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε το αεροδρόμιο Χανίων ‘Δασκαλογιάννης’ να γίνει «εργαλείο» σε μια τριγωνική σχέση, Εταιρείας (Fraport Greece) - Tour Operator-μεγάλων ξενοδόχων, όπως διαφαίνεται τελικά να συμβαίνει, που θα έχει ως αποτέλεσμα την εντατικοποίηση της λειτουργίας του σε συγκεκριμένη περίοδο αιχμής και την περιθωριοποίηση της χρήσης του, στο υπόλοιπο έτος, με ότι συνεπάγεται η μη επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Ως εκ τούτου συναντήσεις επιλεκτικές και «εν κρυπτώ», ούτε συνάδουν, ούτε μπορούν να γίνουν αποδεκτές.
Η Περιφέρεια, οι Δήμοι, τα Επιμελητήρια, ως θεσμικοί φορείς με την σύμπραξη των παραγωγικών φορέων και συλλογικών οργάνων στο τομέα του τουρισμού, οφείλουν στο προσεχές διάστημα να προσδιορίσουμε από κοινού τη στάση μας και συντεταγμένα, με κοινή θέση να απαιτήσουμε ή και να επιβάλουμε στη Fraport Greece , την ενδεδειγμένη λειτουργία της Εθνικής Πύλης που διαθέτουμε στον Τόπο μας, η οποία έχει έναν αναπτυξιακό αλλά ταυτόχρονα κοινωνικό χαρακτήρα και προσανατολισμό, καθόσον δεν αφορά απλά μια υποδομή από ένα διαχειριστή πλουτοπαραγωγικής πηγής, αλλά διαμορφωτή του βασικού εθνικού μας προϊόντος, του Τουρισμού. Παράλληλα, η εν λόγω διεκδίκηση θα διασφαλίσει την ενίσχυση των συνθηκών του ανταγωνισμού στο αεροδρόμιο Χανίων επ’ ωφελεία και των πολιτών και κατά συνέπεια την προσιτή μετακίνηση τους από τη Δυτική Κρήτη και το αεροδρόμιο Χανίων προς την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό.
*Ο Ιωάννης Μαλανδράκης είναι Δήμαρχος Πλατανιά