Της Ειρήνης - Ελένης Καλαϊτζάκη
Πλέον, η τεχνολογία «εισβάλει» όλο και περισσότερο στη ζωή μας και στον αθλητισμό, με τέτοιου είδους λάθη να απαγορεύονται από τους υπευθύνους.
Τα τεχνολογικά μηχανήματα έχουν πια βασική θέση στους αγώνες και αποτελούν τους έμπιστους συνεργάτες των διαιτητών καθώς δίνουν τη λύση σε κρίσιμες στιγμές των αγώνων.
Οι διαιτητές από εδώ και πέρα θα έχουν στη διάθεση τους έναν προσωπικό και αντικειμενικό συνεργάτη ο οποίος δεν μπορεί παρά να πει την αλήθεια χωρίς φόβο και πάθος.
- Foto Finish (Φινίρισμα φωτογραφιών)
Το φινίρισμα φωτογραφιών χρησιμοποιείται σε μια αθλητική κούρσα όταν πολλοί αθλητές διασχίζουν τη γραμμή τερματισμού σχεδόν την ίδια στιγμή. Επειδή με γυμνό μάτι μπορεί να μην είναι ευδιάκριτη η θέση των αθλητών, μια φωτογραφία ή βίντεο που έχουν ληφθεί στη γραμμή τερματισμού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πιο ακριβή έλεγχο.
Για την ακριβή χρονομέτρηση εγκαθίσταται μια μπαταρία ηλεκτρονικών συσκευών για τη διασφάλιση της ακρίβειας του χρόνου ενώ στη γραμμή τερματισμού, τα φωτοκύτταρα και οι ψηφιακές κάμερες χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των θέσεων. Το φινίρισμα των φωτογραφιών έχει χρησιμοποιηθεί ήδη από το 1912 στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης.
Το συγκεκριμένο σύστημα χρησιμοποιείτε και στην Ποδηλασία, στους Αυτοκινητιστικούς Αγώνες και στις Ιπποδρομίες, στην νεκρή ζέστη, όταν δηλαδή δύο ή πιθανόν περισσότερα άλογα διασχίζουν τη γραμμή τερματισμού ακριβώς την ίδια στιγμή.
- VAR (Video assistant referee - βοηθός διαιτητή βίντεο)
Πρόκειται μια ομάδα τριών ατόμων που εργάζονται μαζί για να αναθεωρήσουν κάποιες αποφάσεις του κύριου διαιτητή, παρακολουθώντας βίντεο επαναλήψεις των σχετικών περιστατικών.
Η χρήση του γίνεται ήδη σε 3 πρωταθλήματα το Γερμανικό, το Ιταλικό και το Πορτογαλικό και αναμένεται σε ένα χρόνο από τώρα να ισχύει σε όλα τα μεγάλα πρωταθλήματα όπως και το Ελληνικό. Υπάρχουν σκέψεις για την χρησιμοποίηση του στο ερχόμενο Μουντιάλ της Ρωσίας.
- Goal-line technology (Τεχνολογία γραμμών στόχων)
Τεχνολογία γραμμής είναι σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου, το οποίο χρησιμοποιείται στο ποδόσφαιρο για την άμεση διακρίβωση της επίτευξης ή όχι τέρματος (goal) όταν υπάρχουν αμφιβολίες εάν και κατά πόσο η μπάλα έχει διέλθει με όλη της τη μάζα, την τελική γραμμή της εστίας (goal-post).
Η τεχνολογία γραμμής εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα της Premier League περιόδου 2013-14, στην αναμέτρηση της πρώτης αγωνιστικής (Σάββατο 17 Αυγούστου 2013) μεταξύ των ομάδων της Άρσεναλ και της Άστον Βίλα (τελικό σκορ 1-3).
- Goalminder
Το σύστημα Goalminder χρησιμοποιεί κάμερες υψηλής ταχύτητας που είναι ενσωματωμένες στις θέσεις των τερμάτων και σταυροειδές για να καταγράφουν εικόνες στα 2000 καρέ ανά δευτερόλεπτο και να παραδίδουν οπτικά στοιχεία στον διαιτητή, σε λιγότερο από πέντε δευτερόλεπτα, για να διευθετήσουν τη διαμάχη μεταξύ των γηπέδων. Το σύστημα θεωρείται φθηνότερο επειδή θα χρειαστούν λιγότερο δαπανηρές κάμερες και δεν θα χρειαστεί να πετάξει το πεδίο.
- GoalRef
Το GoalRef διαθέτει ένα παθητικό ηλεκτρονικό κύκλωμα ενσωματωμένο στην μπάλα και ένα μαγνητικό πεδίο χαμηλής συχνότητας γύρω από το στόχο. Μόλις η μπάλα περάσει πλήρως τη γραμμή τέρματος μεταξύ των στύλων, ανιχνεύεται μια αλλαγή στο μαγνητικό πεδίο. Τότε μια ειδοποίηση στόχου μεταδίδεται αμέσως στους υπεύθυνους παιχνιδιών χρησιμοποιώντας κρυπτογραφημένο ραδιοφωνικό σήμα, με ένα μήνυμα που εμφανίζεται στα ρολόγια χειρός τους.Το Goal Ref χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στις 6 Δεκεμβρίου 2012 στον πρώτο αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA Club 2012.
- Hawk-Eye (Αστείο μάτι)
Το σύστημα Hawk-Eye αναπτύχθηκε για πρώτη φορά το 1999. Σήμερα χρησιμοποιείται στο κρίκετ, το τένις, το γαλλικό ποδόσφαιρο , το μπάντμιντον, το Rugby Union , το ποδόσφαιρο και το βόλεϊ και το σνούκερ.
Το σύστημα βασίζεται στην αρχή της τριγωνισμού χρησιμοποιεί κάμερες με υψηλό ρυθμό καρέ για την παρακολούθηση της μπάλας κατά την πτήση χρησιμοποιώντας τις οπτικές εικόνες και τα δεδομένα χρονισμού που παρέχονται από βιντεοκάμερες υψηλής ταχύτητας. Το λογισμικό υπολογίζει τη θέση της μπάλας σε κάθε καρέ, προσδιορίζοντας τα εικονοστοιχεία που αντιστοιχούν στην μπάλα. Το λογισμικό μπορεί να παρακολουθήσει τη σφαίρα και να προβλέψει τη διαδρομή της πτήσης, ακόμα και αν μπλοκάρουν κάποιες κάμερες.
Καταγράφει επίσης τη διαδρομή της πτήσης της μπάλας και την αποθηκεύει σε μια βάση δεδομένων που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία μιας γραφικής απεικόνισης της διαδρομής πτήσης, έτσι ώστε οι εικόνες να μπορούν να προβληθούν στους σχολιαστές, προπονητές και ακροατές. Περιλαμβάνει επτά κάμερες για κάθε στόμιο στόχου γύρω από το στάδιο. Το σύστημα είναι σχεδόν σε πραγματικό χρόνο και οι διαιτητές θα ειδοποιηθούν για το κρυπτογραφημένο ρολόι τους σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο από τη μπάλα που διασχίζει τη γραμμή.
Ο πρώτος αγώνας για να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της γραμμής στόχου της Hawk-Eye ήταν η Eastleigh FC έναντι της AFC Totton στον τελικό του Hampshire Senior Cup στο St Mary's Stadium ,στο Southampton της Αγγλίας στις 16 Μαΐου 2012.
- Instant replay (Άμεση επανάληψη)
Είναι η αναπαραγωγή βίντεο για κάτι που συνέβη πρόσφατα το οποίο είχε και πυροβολισμό και μετάδοση ζωντανά . Το βίντεο, το οποίο έχει ήδη παρουσιαστεί ζωντανά, επαναλαμβάνεται προκειμένου οι θεατές να δουν ξανά και να αναλύσουν τι είχε μόλις γίνει. Κάποια αθλήματα επιτρέπουν την ανατροπή κλήσεων μετά την αναθεώρηση ενός παιχνιδιού.
Χρησιμοποιείται στο αμερικάνικο και καναδικό ποδόσφαιρο σε περίπτωση αμφιλεγόμενης κλήσης, είτε κατόπιν αιτήματος του προπονητή μιας ομάδας (με περιορισμούς) είτε από τους ίδιους τους υπαλλήλους. Το συναντάμε επίσης στο μπάσκετ, το χόκεϋ πάγου, το τένις, το κρίκετ, το ράγκμπι, στο ροντέο και στους αγώνες μοτοσικλετών.
Παρά την εγκυρότητα που προσφέρουν τα συγκεκριμένα συστήματα, οι επικριτές τους κάνουν λόγο για το μεγάλο κόστος τους, καθώς και για την επιρροή στον ανθρώπινο παράγοντα.
Επιπλέον θα επιβραδύνεται το παιχνίδι και ότι το στατιστικό περιθώριο σφάλματος θα συνεχίσει να υπάρχει σε μεγάλο ποσοστό. Αυτό που ανησυχεί τους θεατές είναι η μη ομαλή εξέλιξη του αγώνα καθώς θα υπάρχει συνεχής καθυστέρηση και κατά τη συνέπεια δεν θα απολαμβάνουν πια το θέαμα των αγώνων.
Καλή ή κακή η «επέλαση» της τεχνολογίας; Η απάντηση είναι δύσκολο να δοθεί. Ωστόσο γίνεται αντιληπτό από όλους ότι σε λίγο καιρό το παιχνίδι θα καθορίζεται αποκλειστικά από μηχανήματα τα οποία θα κρίνουν το νικητή, με πολλές χώρες να επαναστατούν ήδη.