Σταθερές τιμές, νέες προκλήσεις – Στο σταυροδρόμι της «πράσινης μετάβασης» η ελληνική ακτοπλοΐα

Αμετάβλητες παραμένουν το φετινό καλοκαίρι οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, όπως επιβεβαιώνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, Διονύσης Θεοδωράτος. Στο περιθώριο παρουσίασης των νέων δρομολογίων της Hellenic Seaways από την Κρήτη προς τις Κυκλάδες και τον Πειραιά, ο κ.Θεοδωράτος ανέλυσε τις σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον του κλάδου που αναδύονται, με κυρίαρχη την προσαρμογή στους περιβαλλοντικούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την "πράσινη" μετάβαση της ακτοπλοΐας.
 

«Όλα εξαρτώνται από τα γεωπολιτικά»

Ο κ. Θεοδωράτος τόνισε ότι οι φετινές τιμές των εισιτηρίων είναι ακριβώς ίδιες με τις περυσινές, παρά την αλλαγή τύπου καυσίμου που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Μαΐου. Αυτό, όπως εξήγησε, κατέστη εφικτό χάρη στη συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση για μείωση κατά 50% στα λιμενικά τέλη και τη συγκράτηση των διεθνών τιμών πετρελαίου γύρω στα 70 δολάρια το βαρέλι. «Αν η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί σε αυτά τα επίπεδα, δεν θα υπάρξει διαφοροποίηση στους ναύλους», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα ταχύπλοα, τα οποία δεν άλλαξαν τύπο καυσίμου και σε αρκετές περιπτώσεις προχώρησαν σε περαιτέρω εκπτώσεις – ιδίως για οικογένειες και παρέες τριών ατόμων και άνω.

Image

Το «παζλ» του εισιτηρίου

Αναλύοντας το κόστος των εισιτηρίων, ο πρόεδρος των ακτοπλόων ξεκαθάρισε πως αυτό δεν ορίζεται αποκλειστικά από τον ναύλο, αλλά περιλαμβάνει επιβαρύνσεις που διαμορφώνουν το τελικό ποσό. Συγκεκριμένα:

• 45% είναι το κόστος του καυσίμου
• 20% το μισθολογικό κόστος
• 15-17% το κόστος συντήρησης και επισκευών
• ενώ συμπεριλαμβάνονται επίσης λιμενικά τέλη και λοιπά χρηματοοικονομικά κόστη

«Κανένας μας δεν ισχυρίζεται ότι τα εισιτήρια είναι φθηνά. Πρέπει όμως να δούμε το γιατί», υπογράμμισε.

Το περιβαλλοντικό κόστος και η Κρήτη "εκτός της εξαίρεσης"

Με το βλέμμα στο 2030, ο κ. Θεοδωράτος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων υπό το βάρος της «πράσινης μετάβασης». Το EU ETS (σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων) ήδη επιβάλλει περιβαλλοντικό τέλος για πλοία που ταξιδεύουν προς την Κρήτη – καθώς το νησί έχει πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων – και από το 2031 θα καλύψει και όλα τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά.

Υπενθυμίζεται ότι από το 2030 επιβάλλεται σταδιακά και το FuelEU Maritime Regulation, που προβλέπει:

• Υποχρεωτική χρήση εναλλακτικών καυσίμων (με μειωμένες εκπομπές CO₂)
• Τροφοδοσία των πλοίων από το δίκτυο ξηράς στα μεγάλα λιμάνια (on-shore power)
• Στόχους μείωσης εκπομπών αερίων έως και 80% έως το 2050

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας ζήτησε μέριμνα από την Πολιτεία και την Ευρώπη, ώστε το ευρωπαϊκό πλοίο να μπορεί να ανταγωνιστεί το κινέζικο, «το οποίο δεν υπάγεται στους ίδιους περιβαλλοντικούς κανόνες».

Επενδύσεις σε νέα καύσιμα ... με ποιο κόστος;

Ο κ. Θεοδωράτος ανέδειξε και τις σοβαρές προκλήσεις ως προς τη διαθεσιμότητα και το κόστος των εναλλακτικών καυσίμων. Ενδεικτικά ανέφερε ότι την ώρα που το συμβατικό καύσιμο κοστίζει περίπου 680 €/τόνο, το βιοκαύσιμο φτάνει τα 1.500 €/τόνο και είναι δυσεύρετο.

Παρά τις δυσκολίες, ορισμένες εταιρείες ήδη επενδύουν σε άλλα καύσιμα - η Attica Group επενδύει στη μεθανόλη κατασκευάζοντας δύο νέα πλοία που θα λειτουργούν με αυτό το καύσιμο - ενώ άλλες στρέφονται στο LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο). Με φόντο το 2030 και τη μεγαλη επιβάρυνση από την περιβαλλοντική προσαρμογή ο κ.Θεοδωράτος τόνισε: «Ελπίζουμε ως τότε να έχουμε βρει το καύσιμο του μέλλοντος».

Ανισότητες και φορολογικά βάρη

«Έχουμε μόλις το 2% του ευρωπαϊκού πληθυσμού, αλλά το 18% της πανευρωπαϊκής θαλάσσιας επιβατικής κίνησης» - επισήμανε ο Θεοδωράτος, καταγγέλλοντας ότι η ελληνική ακτοπλοΐα επιβαρύνεται με τον υψηλότερο ΦΠΑ στην Ευρώπη:

• 24% ΦΠΑ σε ΙΧ και φορτηγά
• 13% ΦΠΑ σε επιβάτες

Ταυτόχρονα, το 40% των εισιτηρίων είναι εκπτωτικά, στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής που ακολουθούν οι εταιρείες. «Καλώς γίνεται κοινωνική πολιτική, αλλά να μην επιβάλλεται μονομερώς και να επιστρέφεται όταν γίνεται», τόνισε.

Ο ίδιος επεσήμανε την ανάγκη να δοθεί περισσότερη ελευθερία στις ναυτιλιακές επιχειρήσεις, τονίζοντας πως το 95% των δρομολογίων στην Ελλάδα είναι μη επιδοτούμενα.

«Να ναυπηγούμε στην Ευρώπη και - γιατί όχι; - στην Ελλάδα»

Στο ζήτημα της ναυπήγησης, ο κ. Θεοδωράτος εξέφρασε την πρόθεση της Attica Group να ναυπηγήσει πλοία εντός Ευρώπης, με παράλληλη προσπάθεια να ανοίξει ξανά η δυνατότητα κατασκευής και στην Ελλάδα. Ήδη έχει υπογραφεί συμφωνία για επισκευές στην ελληνική επικράτεια.

Ωστόσο, ο ανταγωνισμός είναι σκληρός: «Η Κίνα επιδοτεί τα ναυπηγεία και τον χάλυβα της. Η Ευρώπη πρέπει να πάρει μέτρα για να ενισχύσει τα δικά της ναυπηγεία», δήλωσε με νόημα.

Συμπέρασμα: Σταθερότητα σήμερα, αλλά θολός ορίζοντας αύριο

Η ελληνική ακτοπλοΐα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι τιμές μπορεί να παραμένουν αμετάβλητες φέτος, όμως η επόμενη πενταετία προμηνύεται απαιτητική, με ρυθμιστικές και περιβαλλοντικές αλλαγές που θα απαιτήσουν συντονισμό, επενδύσεις και στρατηγική πολιτική στήριξη. Όπως σημειώνει ο πρόεδρος των ακτοπλόων: «Ας αφήσουμε την ακτοπλοΐα να λειτουργήσει χωρίς πολλές κρατικές παρεμβάσεις – και ας φροντίσουμε να παραμείνει βιώσιμη και ανταγωνιστική».