Ποινικές Ευθύνες Μελών ΔΣ - Κέρδη και Μετοχές

Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας ασχοληθήκαμε με την ποινική ευθύνη των μελών του ΔΣ, οι οποίες σχετίζονται με τις παραβάσεις για τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και των λοιπών εκθέσεων. Στο παρόν θα ασχοληθούμε με τα λοιπά, δυνητικά, αδικήματα των μελών του ΔΣ, τα οποία αντιμετωπίζει και ρυθμίζει ο νόμος για τις ΑΕ.

Το Αδίκημα της Παράνομης Διανομής Κερδών ή Άλλων Ωφελημάτων

Υπό την έννοια της διανομής κερδών νοούνται οι χρηματικές παροχές προς τους μετόχους ως μέρισμα, απόληψη τόκου κλπ. Περιλαμβάνεται, επίσης, η διανομή ποσών, υπό τη μορφή ανταλλαγμάτων προς τρίτους.

Το παράνομο συναρτάται με το περιεχόμενο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και τους κανόνες διανομής κερδών. Οι τελευταίοι αφορούν το ύψος και τη διαδικασία διανομής αλλά και την ελάχιστη διανομή κερδών. 

Το συγκεκριμένο αδίκημα τελείται:

(α) Με διανομή κερδών, μολονότι οι ορθές κατά περιεχόμενο χρηματοοικονομικές καταστάσεις δεν το επιτρέπουν. 

(β) Με διανομή κερδών ενώ οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις είναι εσφαλμένες.

(γ) Με διανομή κερδών, μολονότι δεν έχουν καταρτισθεί χρηματοοικονομικές καταστάσεις από το ΔΣ.

Αυτουργός του αδικήματος μπορεί να είναι, αποκλειστικά, μέλος του ΔΣ που υπερψήφισε τις σχετικές αποφάσεις.

Το Αδίκημα της Παράνομης Εξαγοράς Εξαγοράσιμων και Απόκτησης Ιδίων Μετοχών

Το αξιόποινο του εν λόγω αδικήματος εγκαθιδρύεται με την παράβαση των διατάξεων που αφορούν την εξαγορά εξαγοράσιμων μετοχών και απόκτηση ιδίων μετοχών ή τίτλων κτήσης μετοχών της ή μετοχών της μητρικής της ή τίτλων κτήσης μετοχών της μητρικής της.

Αυτουργός μπορεί να είναι μόνο μέλος του ΔΣ, εκτελεστικό ή μη.

Το Αδίκημα της Παράνομης Χορήγησης Δανείων ή Προκαταβολών Για Απόκτηση Μετοχών

Η εν λόγω διάταξη αναφέρεται στους όρους και τη διαδικασία παροχής πιστώσεων για την απόκτηση μετοχών της ΑΕ η οποία είναι, κατ’ αρχήν, απαγορευμένη.

Το αδίκημα τελείται με περισσότερους τρόπους:

(α) Χορήγηση δανείου˙ ως τέτοιο νοείται κάθε δικαιοπραξία που εμφανίζει τα στοιχεία της σύμβασης.

(β) Χορήγηση προκαταβολής˙ προτού καταστεί ληξιπρόθεσμη εκπλήρωση υποχρέωσης της εταιρείας προς κάποιο αντισυμβαλλόμενό της.

(γ) Χορήγηση εγγυήσεων˙ ως τέτοια νοείται κάθε δικαιοπραξία που εμφανίζει τα στοιχεία της σύμβασης.

Αυτουργός του συγκεκριμένου αδικήματος μπορεί να είναι, επίσης, μόνο μέλος του ΔΣ, εκτελεστικό ή μη.

Κοινά Χαρακτηριστικά  

Έννομο Αγαθό

Προστατευόμενο έννομο αγαθό των ως άνω αδικημάτων αποτελεί η εμπιστοσύνη του κοινού στην ορθή λειτουργία της ΑΕ. Η περιουσία των μετόχων και των εταιρικών δανειστών προστατεύεται μόνον αντανακλαστικά.

Απόπειρα

Στα ανωτέρω αδικήματα χωρεί απόπειρα.

Ποινική Κύρωση

Τα αδικήματα αυτά είναι πλημμελήματα και τιμωρούνται με φυλάκιση από 10 ημέρες έως 5 έτη και, σωρευτικά, χρηματική ποινή από 10.000€ έως 100.000€.

Δικονομικά Ζητήματα

Διώκονται αυτεπαγγέλτως. Αρμόδιο καθ’ ύλην είναι το Μονομελές Πλημμελειοδικείο. Δεν είναι δυνατή η παράσταση πολιτικής αγωγής.

 Η διανομή κερδών, η διενέργεια πράξεων για την εξαγορά εξαγοράσιμων μετοχών, απόκτηση ιδίων μετοχών αλλά και η χορήγηση δανείων και προκαταβολών για απόκτηση μετοχών της ΑΕ είναι αυστηρά οριοθετημένες ενέργειες από τον νόμο. Αποκλίσεις ούτε επιτρεπτές είναι ούτε είναι δυνατό να μείνουν ατιμώρητες για τα εμπλεκόμενα μέλη του ΔΣ. Δεν χωρεί, επομένως, αμφιβολία πως και εδώ τα μέλη του ΔΣ θα πρέπει να ιδιαιτέρως προσεκτικά. Αντίστοιχες (ποινικές) ευθύνες έχουν, όμως, και οι ελεγκτές, για τις οποίες επόμενη αρθρογραφία μας.-

 Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

 Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Ποινικές Ευθύνες Μελών ΔΣ-Κέρδη και Μετοχές