Ποινικές Ευθύνες Ελεγκτών: Εχεμύθεια & Ψευδής Γνώμη

Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας, μας απασχόλησε η ποινική ευθύνη των ελεγκτών της ΑΕ σχετικά με τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Εδώ, θα αναφερθούμε στις λοιπές ποινικές ευθύνες, που εγκαθιδρύονται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. 

Το Αδίκημα Παραβίασης Καθήκοντος Εχεμύθειας 

Ο ελεγκτής, κατά την άσκηση των καθηκόντων του-και προκειμένου να φέρει επιτυχώς σε πέρας το έργο του, λαμβάνει γνώση κρίσιμων εταιρικών ζητημάτων και απορρήτων. Το καθήκον εχεμύθειας απορρέει από περισσότερες νομοθετικές, εθνικές και ευρωπαϊκές, ρυθμίσεις. O νομοθέτης επιλέγει (και) ποινική ευθύνη για τους παραβάτες του καθήκοντος εχεμύθειας, προκειμένου να προσδώσει πληρέστερη προστασία στην τήρησή του. 

Κάθε ΑΕ είναι φορέας δικαιώματος στα επιχειρηματικά και λοιπά απόρρητά της-όπως εξάλλου συμβαίνει και με κάθε νομικό πρόσωπο. Το προστατευόμενο έννομο αγαθό της διάταξης που μας απασχολεί είναι ακριβώς το συγκεκριμένο επιχειρηματικό απόρρητο, που αναγνωρίζεται ως περιουσιακό δικαίωμα της ΑΕ και προστατεύεται ως τέτοιο. 

Το καθήκον εχεμύθειας αφορά τόσο τους τακτικούς ελεγκτές όσο και εκείνους που διενεργούν τον έκτακτο έλεγχο της ΑΕ. Δυνητικοί δράστες, επομένως, αμφότεροι. 

Η αξιόποινη συμπεριφορά του δράστη συνίσταται στην παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας χωρίς νόμιμη αιτία. 

Το αδίκημα τελείται με δόλο οποιουδήποτε βαθμού. 

Το συγκεκριμένο αδίκημα είναι πλημμέλημα και τιμωρείται με ποινή στερητική της ελευθερίας ή/και χρηματική ποινή. Προβλέπεται, συγκεκριμένα, φυλάκιση από δέκα ημέρες έως τρία (3) έτη ή/και χρηματική ποινή από 10.000 έως 100.000€. 

Αρμόδιο καθ’ ύλην είναι το Μονομελές Πλημμελειοδικείο. Το συγκεκριμένο αδίκημα διώκεται κατ’ έγκληση. Είναι δυνατή η υποβολή δήλωσης προς υποστήριξη της κατηγορίας. Καθώς φορέας του προστατευόμενου εννόμου αγαθού του επιχειρηματικού απορρήτου είναι η ίδια η ΑΕ, η τελευταία είναι δυνατό να υποβάλει, διά του ΔΣ, τη σχετική δήλωση. 

Το Αδίκημα της Ψευδούς Γνώμης Επί Έκθεσης Βιωσιμότητας 

Ορισμένες ΑΕ υποχρεούνται να συντάσσουν εκθέσεις βιωσιμότητας.  Προβλέπεται διευρυμένος λογιστικός έλεγχός τους για την νομιμότητα σύνταξης τους αλλά και για τον τρόπο προσδιορισμού των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στην έκθεση βιωσιμότητας. Θεσπίστηκε, πρόσφατα και σχετική ποινική ευθύνη για τους ελεγκτές της.

Δράστης του αδικήματος είναι είτε ο ελεγκτής είτε ο ανεξάρτητος πάροχος υπηρεσιών διασφάλισης της υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας. 

Το αδίκημα τελείται με τη διατύπωση ψευδούς γνώμης σχετικά με το περιεχόμενο έκθεσης βιωσιμότητας και προϋποθέτει άμεσο δόλο.

Το συγκεκριμένο αδίκημα είναι πλημμέλημα, διώκεται αυτεπαγγέλτως και τιμωρείται με φυλάκιση από δέκα ημέρες έως τρία (3) έτη ή/και χρηματική ποινή από 10.000 έως 100.000€. 

Αρμόδιο καθ’ ύλην είναι το Μονομελές Πλημμελειοδικείο. Δεν είναι δυνατή η υποβολή δήλωσης προς υποστήριξη ούτε, επίσης, και η παράσταση πολιτικής αγωγής.

Καθώς ο ελεγκτής της ΑΕ έρχεται σε επαφή με σωρεία επιχειρηματικών απορρήτων, εύλογο είναι να διασφαλίζεται και επιβάλλεται η τήρησή τους με σειρά (και ποινικής φύσεως) νομοθετικών ρυθμίσεων. Αντίστοιχα όμως και στην περίπτωση του ελεγκτή που καλείται να εκφέρει άποψη επί εκθέσεως βιωσιμότητας: η υποχρέωση αλήθειας δεν αποτελεί ευχή μόνον του νομοθέτη. Συνδέεται και με ποινικές, επίσης, κυρώσεις. Απαιτείται, και εν προκειμένω, ιδιαίτερη προσοχή. Κι όσον αφορά, ειδικότερα, την υποχρέωση διαφύλαξης της εύρυθμης (βεβαίως και σύννομης) λειτουργίας της ΑΕ συναντούμε σειρά (και ποινικής φύσεως) ρυθμίσεων για όλους τους εμπλεκόμενους. Περί αυτών, όμως, σε επόμενη αρθρογραφία μας.

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Ποινικές Ευθύνες Ελεγκτών: Εχεμύθεια & Ψευδής Γνώμη