Λιβάδια Ποσειδωνίας: Επιστήμονες προσπαθούν να τα αναστήσουν και στην Κρήτη!

Της Κατερίνας Μυλωνά

Να... αναστήσουν λιβάδια Ποσειδωνίας επιχειρούν επιστήμονες από 3 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.
Το τελευταίο διάστημα «τρέχει» το έργο Interreg Euro-MED ARTEMIS ((Accelerating the Restoration of Seagrass Meadows in the Mediterranean area through Innovative ecosystem-service based Solutions)που έχει ως στόχο τη βελτίωση των τεχνικών αποκατάστασης των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia Oceanica), την αποτίμηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών που αυτά προσφέρουν και τη δημιουργία πρωτοποριακών τεχνικών για την ενσωμάτωσή τους αφενός στη χάραξη πολιτικής και αφετέρου σε επενδυτικές αποφάσεις.
Στο πλαίσιο του έργου, θα πραγματοποιηθούν καινοτόμες δράσεις αποκατάστασης Ποσειδωνίας και θα εκτιμηθούν οι βασικές οικοσυστημικές υπηρεσίες των λιβαδιών Ποσειδωνίας, που ενδεικτικά περιλαμβάνουν τη δέσμευση και αποθήκευση Μπλε Άνθρακα, τη συμβολή στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση δυνατοτήτων αναψυχής και τουρισμού. Στόχος του έργου είναι επίσης να δοκιμαστεί η εφαρμογή εναλλακτικών μεθόδων χρηματοδότησης, όπως είναι η πληρωμή για οικοσυστημικές υπηρεσίες (Payment for Ecosystem Services, PES). 
Επιπλέον, το έργο προβλέπει την υλοποίηση δράσεων με στόχο την κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων καθώς και την ευαισθητοποίηση των τοπικών δημόσιων και ιδιωτικών ενδιαφερόμενων μερών αλλά και του ευρύτερου κοινού.

Χάνουμε και τα λιβάδια Ποσειδωνίας; Τι λένε στο Cretalive επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ

ΚΡΗΤΗ 03.12.2024

Χάνουμε και τα λιβάδια Ποσειδωνίας; Τι λένε στο Cretalive επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ

Εταίροι του έργου ARTEMIS

Το έργο υλοποιείται από 10 εταίρους (Plan Bleu, ΕΛΚΕΘΕ, ISPRA, MEDSEA, IME-OBSAM, ο δήμος του Μονφαλκόνε Ιταλίας, ECOACSA, Denkstatt, Bax & Company, The Green Tank). Συντονιστής του έργου είναι το PlanBleu. Από την Ελλάδα συμμετέχουν, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και η δεξαμενή σκέψης για το περιβάλλον, The Green Tank. Συνεργαζόμενοι εταίροι του έργου είναι η Περιφέρεια Κρήτης και ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Το έργο εντάσσεται στη στρατηγική αποστολή του προγράμματος InterregEuro-MED για τη Φυσική Κληρονομιά και έχει λάβει τη στήριξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Το έργο υλοποιείται κατά την περίοδο Ιανουάριος 2024 – Ιούνιος 2026.

Image

Η Σητεία ανάμεσα στις περιοχές- στόχους του προγράμματος

Οι δράσεις αποκατάστασης γίνονται σε ειδικά επιλεγμένες πιλοτικές περιοχές σε τρεις χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία). Η πιλοτική περιοχή στην Ελλάδα βρίσκεται στον όρμο Ατζικιάρι του Δήμου Σητείας, στη θαλάσσια περιοχή της βορειοανατολικής Κρήτης, η οποία εντάσσεται σε περιοχή Natura 2000 (GR4320006) και πραγματοποιούνται ήδη δράσεις αποκατάστασης από την επιστημονική ομάδα του ΕΛΚΕΘΕ. Ενδεικτικά, η ομάδα του ΕΛΚΕΘΕ έχει ήδη πραγματοποιήσει μετρήσεις για τον ρόλο της Ποσειδωνίας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας στην περιοχή, καθώς και στην απορρόφηση μπλε άνθρακα. Τους επόμενους μήνες θα πραγματοποιήσει δράσεις οικολογικής αποκατάστασης στην περιοχή. 
Σύμφωνα με την κ. Ευγενία Αποστολάκη, από το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, η χαρτογράφηση της περιοχής έδειξε πως το 66% της Ποσειδωνίας έχει χαθεί!
Ο λόγος είναι η πίεση που της ασκήθηκε, κυρίως λόγω της λειτουργίας στην περιοχή μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας που οδήγησε στην καταστροφή του λιβαδιού.
Η μονάδα έκλεισε το 2017, όμως, δεν έχει προχωρήσει ακόμα η ανάκαμψη του θαλάσσιου λιβαδιού καθώς πρόκειται για μία χρονοβόρα διαδικασία.
Παράλληλα, το GreenTank έχει χαρτογραφήσει τους εμπλεκόμενους φορείς και έχει ήδη διενεργήσει συνεντεύξεις που δίνουν μία καλύτερη εικόνα για το επίπεδο προστασίας και  τις προοπτικές αποκατάστασης της Ποσειδωνίας στην Κρήτη αλλά και σε εθνικό επίπεδο.  

Συναντήσεις στο Ηράκλειο
Την Τρίτη 04 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί κλειστή συνάντηση εργασίας με θέμα «Αποκατάσταση λιβαδιών Ποσειδωνίας: θεσμικό πλαίσιο, προκλήσεις και προοπτικές» στο πλαίσιο του έργου Interreg Euro-Med ARTEMIS, έπειτα από πρόσκληση του GreenTank σε συνεργασία με το ΕΛΚΕΘΕ. Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι τοπικών εμπλεκόμενων φορέων από την Κρήτη και εκπρόσωποι των εταίρων του έργου ARTEMIS.
Στόχος της συνάντησης εργασίας είναι η διερεύνηση των προκλήσεων εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και η ανάδειξη των ευκαιριών ώστε να προωθηθεί η αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας. Παράλληλα, θα δοθεί η δυνατότητα στους/στις συμμετέχοντες/ουσες να εξοικειωθούν με εναλλακτικούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς  για την προώθηση δράσεων αποκατάστασης της φύσης.
Την Τετάρτη 05 Μαρτίου και την Πέμπτη 06 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί στο Ηράκλειο Κρήτης κλειστή συνάντηση των εταίρων του έργου, στην οποία θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι των εταίρων του  έργου ARTEMIS. Σε αυτή τη συνάντηση, θα συζητηθούν ζητήματα μεθοδολογίας (Α) για την αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας, (Β) την αποτίμηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών τους και (Γ) την αναζήτηση εναλλακτικών χρηματοδοτικών μηχανισμών. Θα συζητηθεί επίσης πώς το έργο ARTEMIS μπορεί να συμβάλει ενεργά στην κινητοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων και στη διαμόρφωση προτάσεων πολιτικής για την αποκατάσταση, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Δράσεις του έργου θα πραγματοποιηθούν επίσης στον Δήμο Σητείας τον Απρίλιο 2025. 

Γιατί είναι τόσο σημαντικά;
Τα λιβάδια Ποσειδωνίας, αν και προστατεύονται εδώ και δεκαετίες, απειλούνται από πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες (παράκτια τουριστική και οικιστική ανάπτυξη, εγκατάσταση και λειτουργία μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας και ανεξέλεγκτη αγκυροβολία) με αποτέλεσμα σήμερα η κατάσταση διατήρησης του είδους να εκτιμάται ως μη ικανοποιητική με φθίνουσα τάση. Συνεπώς, αν και η προστασία τους πρέπει να παραμένει ο πρωταρχικός στόχος, απαιτούνται και δράσεις αποκατάστασής τους ώστε να επανέλθουν σε καλή κατάσταση.
Το έργο ενισχύει τη συμμόρφωση της χώρας με διεθνείς συμβάσεις για για τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, ανταποκρίνεται στη δέσμευσή της για αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων (ν. 5037/2024) και προωθεί την εφαρμογή του νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Αποκατάσταση της Φύσης (2024/1991). Παράλληλα συνδράμει σημαντικά στην επίτευξη των κλιματικών στόχων για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Περισσότερες πληροφορίες για το έργο ARTEMIS
https://artemis.interreg-euro-med.eu/

https://thegreentank.gr/2024/05/20/artemis-proti-sinantisi-ergasias/

https://thegreentank.gr/2025/02/11/artemis-nomos-apokatastasi-fysis/ 

https://thegreentank.gr/2024/04/27/mple-anthrakas-side-event/ 
 

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Λασίθι