Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από νερό σε ποσοστό 60% κατά μέσο όρο. Το 75% του ανθρώπινου εγκεφάλου και της καρδιάς είναι νερό, τα πνευμόνια αποτελούνται σε ποσοστό 83% από νερό, ενώ ακόμη και ο σκληρός σκελετός μας αποτελείται κατά 31% από νερό.
Περιττό να εξηγήσουμε λοιπόν γιατί είναι τόσο σημαντικό να πίνουμε καθημερινά αρκετό νερό και να ενυδατώνουμε τον οργανισμό μας με φρούτα και λαχανικά.
Η αφυδάτωση οδηγεί, μεταξύ άλλων, σε πτώση των επιπέδων ενέργειας, χειρότερη διάθεση, πτώση της αρτηριακής πίεσης και ξηρότητα του δέρματος. Η χρόνια αφυδάτωση, δηλαδή η ελλιπής ενυδάτωση του οργανισμού για μεγάλο χρονικό διάστημα, συμβάλλει στην εκδήλωση του διαβήτη, στην αύξηση του βάρους, σε δερματολογικά προβλήματα, σε αύξηση της χοληστερόλης και της πίεσης, σε γαστρεντερικά προβλήματα, κόπωση και δυσκοιλιότητα.
Πώς επηρεάζει η αφυδάτωση τον εγκέφαλο
Το εκπαιδευτικό βίντεο της σειράς TED-Ed παρουσιάζει τις διεργασίες που επιτελούνται όταν ο οργανισμός δεν ενυδατώνεται επαρκώς αλλά και τις συνέπειες της υπερ-ενυδάτωσης.
Όσον αφορά τον εγκέφαλο, η αφυδάτωση συνεπάγεται πως οι αισθητηριακοί υποδοχείς που βρίσκονται στον υποθάλαμο (περιοχή που χαρακτηρίζεται ως «κέντρο της δίψας» στον εγκέφαλο) δίνουν εντολή για απελευθέρωση μιας αντιδιουργητικής ορμόνης.
Η ορμόνη αυτή φτάνει στα νεφρά και ενεργοποιεί τις υδατοπορίνες (ύδωρ+πόρος), εξειδικευμένα κανάλια που επιτρέπουν στο αίμα να συγκρατεί περισσότερο νερό, ώστε να απορρίπτει το σώμα μικρότερες ποσότητες υγρών. Αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής είναι τα ούρα να έχουν πιο σκούρο χρώμα, αφού η περιεκτικότητά τους σε νερό είναι μειωμένη.
Όταν ο εγκέφαλος αφυδατώνεται, μειώνεται η περιεκτικότητά του σε νερό, άρα συρρικνώνεται. Κατ’ επέκταση, πρέπει να «δουλέψει» πιο εντατικά ώστε να ανταποκριθεί στις λειτουργίες που οφείλει να επιτελέσει. Μάλιστα, ο εγκέφαλος διαθέτει τους δικούς του «μηχανισμούς διαχείρισης» και τους ενεργοποιεί όταν βρίσκεται σε κατάσταση αφυδάτωσης ώστε να καταφέρει να... τα βγάλει πέρα κάτω από ακραίες συνθήκες.
Ωστόσο, οι αντοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου και του ανθρώπινου σώματος γενικότερα είναι περιορισμένες. Η διακοπή κατανάλωσης νερού για μερικές ημέρες οδηγεί σταδιακά σε σοβαρές επιπλοκές και εν τέλει στο θάνατο.
Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε
Το φύλο, το βάρος αλλά και ο τρόπος ζωής καθορίζουν τις ανάγκες ενυδάτωσης κάθε ανθρώπου.
Κατά μέσο όρο, ένας άντρας πρέπει να λαμβάνει 2,5 έως 3,7 λίτρα υγρών την ημέρα (νερό, λαχανικά, φρούτα, τσάι χωρίς ζάχαρη), ενώ μια γυναίκα πρέπει να λαμβάνει 2 έως 2,7 λίτρα υγρών την ημέρα.