Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση του ασβεστίου και του φωσφόρου στο σώμα. Επίσης, παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της σωστής δομής των οστών.
Η βιταμίνη D υπάρχει με φυσικό τρόπο σε μικρές ποσότητες σε μερικές τροφές, όπως τα λιπαρά ψάρια (ρέγκα, σκουμπρί, σαρδέλες και τόνος).
Για να γίνει η βιταμίνη D περισσότερο διαθέσιμη, προστίθεται τεχνητά σε γαλακτοκομικά προϊόντα, χυμούς και δημητριακά.
Αλλά η περισσότερη βιταμίνη D (το 80-90% που χρειάζεται το σώμα) παράγεται στον οργανισμό μέσω της απευθείας έκθεσης στο ηλιακό φως. Η βιταμίνη D μπορεί επίσης να παραχθεί στο εργαστήριο ως φάρμακο/συμπλήρωμα διατροφής.
Η απευθείας έκθεση του δέρματος στο φως του ήλιου δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα (για χρονικό διάστημα ίσο με το 1/4 του χρόνου στον οποίο μπορεί να πάθετε ήπιο ηλιακό έγκαυμα) είναι αρκετή για να παράγει όση βιταμίνη D σας είναι απαραίτητη. Ο αναγκαίος χρόνος έκθεσης στον ήλιο διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, τον τύπο του δέρματος, την εποχή, την ώρα της ημέρας κ.λπ.
Ποιες είναι οι καλύτερες τροφές για να πάρετε βιταμίνη D
- Σολομός (ιδιαίτερα ο άγριος, που αλιεύεται, και όχι ο σολομός ιχθυοτροφείου)
- Σκουμπρί (ιδιαίτερα το άγριο, που αλιεύεται)
- Μανιτάρια (εκτίθενται σε υπεριώδες φως και έτσι έχουν περισσότερη βιταμίνη D)
- Μουρουνέλαιο (προειδοποίηση: το μουρουνέλαιο είναι πολύ πλούσιο σε βιταμίνη Α. Η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης Α μπορεί να είναι κακή για εσάς. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας)
- Τόνος (κονσέρβα σε νερό)
- Σαρδέλες (κονσέρβα σε λάδι)
- Γάλα ή γιαούρτι εμπλουτισμένα με βιταμίνη D (ανεξάρτητα από το αν είναι άπαχα, ή με μειωμένα λιπαρά)
- Συκώτι από βοδινό, ή μοσχάρι
- Κρόκοι αυγών
- Τυρί
Σημείωση: Φάτε μέχρι 340 γραμμάρια/εβδομάδα από μια ποικιλία από ψάρια και οστρακοειδή, που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο.
Ποιες ασθένειες καταπολεμάει η βιταμίνη D
Χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη θεραπεία της ραχίτιδας, μιας ασθένεια που προκαλείται από ανεπάρκεια στην συγκεκριμένη βιταμίνη. Επίσης χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης, του πόνου στα οστά (οστεομαλακία), της απώλεια οστού σε ανθρώπους με υπερπαραθυρεοειδισμό, και στην θεραπεία μιας κληρονομικής νόσου (ατελή οστεογένεση), κατά την οποία τα οστά είναι ιδιαίτερα εύθραυστα και εύκολο να σπάσουν. Τέλος, χρησιμοποιείται για την πρόληψη καταγμάτων σε άτομα που διατρέχουν κίνδυνο για οστεοπόρωση, καθώς και για την καλύτερη απορρόφηση ασβεστίου και μείωση της οστικής απώλειας (νεφρική οστεοδυστροφία) σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια.
Η βιταμίνη D χρησιμοποιείται για παθήσεις της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) και η υψηλή χοληστερόλη. Χρησιμοποιείται επίσης για τον διαβήτη, την παχυσαρκία, την μυϊκή αδυναμία, την Σκλήρυνση κατά Πλάκας, την ρευματοειδή αρθρίτιδα, την Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το άσθμα, την βρογχίτιδα, το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο και την ουλίτιδα στα δόντια.
Μερικοί άνθρωποι την χρησιμοποιούν για δερματικές παθήσεις, όπως η λεύκη, το σκληρόδερμα, η ψωρίαση και η ακτινική κεράτωση.
Χρησιμοποιείται επίσης για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, την πρόληψη αυτοάνοσων νοσημάτων και την πρόληψη του καρκίνου.
Επειδή η βιταμίνη D εμπλέκεται στη ρύθμιση των επιπέδων των ανόργανων συστατικών, όπως ο φώσφορος και το ασβέστιο, χρησιμοποιείται για παθήσεις που προκαλούνται από χαμηλά επίπεδα αυτών των μετάλλων (φωσφόρου: οικογενή υποφωσφαταιμία και σύνδρομο Fanconi και ασβεστίου: υποπαραθυρεοειδισμός και ψευδοϋποπαραθυρεοειδισμός).
Η βιταμίνη D σε μορφές γνωστές ως καλσιτριόλη, ή καλσιποτριένη εφαρμόζεται απευθείας στο δέρμα για ένα συγκεκριμένο τύπο ψωρίασης.