Στην τελική ευθεία για την έγκριση ενός εμβολίου κατά του νέου κορωνοϊού SARS-CoV-2 είναι η ανθρωπότητα. Τα πολύ θετικά προκαταρκτικά αποτελέσματα από την Φάση 3 των κλινικών δοκιμών του εμβολίου BNT162b1 των Pfizer/BioNTech έχουν προκαλέσει πραγματική αισιοδοξία ότι τελικά η λοίμωξη COVID-19 θα αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Χθες, η Pfizer, δια του Έλληνα επικεφαλής της, Δρ Άλμπερτ Μπουρλά, ανακοίνωσε ότι το εμβόλιο έχει 90% αποτελεσματικότητα σε δείγμα 94 επιβεβαιωμένων περιπτώσεων COVID-19.
Εξίσου θετικά αναμένεται να είναι και τα αποτελέσματα των άλλων δύο ισχυρών «αντιπάλων» του BNT162b1, του mRNA-1273 της Moderna και του AZD1222 των AstraZeneca/Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, τα οποία θα δημοσιευθούν το αμέσως προσεχές διάστημα.
Δεδομένου όμως ότι τόσο η νόσος COVID-19 όσο και ο κορωνοϊός SARS-CoV-2 είναι νέες παράμετροι στη ζωή μας, υπάρχουν κάποιες εύλογες απορίες αναφορικά με τον ρόλο των εμβολίων στην διαχείριση της πανδημίας.
Ακολουθούν λοιπόν επτά ερωτήσεις και απαντήσεις που αφορούν στα εμβόλια κατά του νέου κορωνοϊού:
1. Πόσες δόσεις του εμβολίου πρέπει να κάνω;
Όπως όλα δείχνουν από τα μέχρι τώρα στοιχεία όλων των κλινικών μελετών Φάσης 3 που αφορούν στα τρία επικρατέστερα εμβόλια (BNT162b1, mRNA-1273 και AZD1222) χρειάζονται δύο δόσεις του εμβολίου με διαφορά 28 ημερών μεταξύ των εγχύσεων ώστε να υπάρξει επαρκής ανοσοπροστασία. Φυσικά υπάρχει και το υπό ανάπτυξη εμβόλιο της Johnson & Johnson, το JNJ-78436725, που δείχνει στις μελέτες Φάσης 1 να επιτυγχάνει επαρκή ανοσοαπόκριση με μία δόση.
2. Αν εμβολιαστώ κατά της COVID-19 πρέπει να συνεχίσω να φοράω μάσκα;
Σύμφωνα με τα Εθνικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ, ναι πρέπει να συνεχίσουμε να φοράμε σωστά τη μάσκα μας (καλύπτοντας τη μύτη και το στόμα) για την προστασία μας και των άλλων.
3. Αν έχω νοσήσει από COVID-19 και έχω αναρρώσει, χρειάζεται να κάνω το εμβόλιο;
Προς το παρόν οι εκτιμήσεις για το πόσο διαρκεί η φυσική ανοσία κάποιου που έχει αναρρώσει από COVID-19 δεν συγκεχυμένες. Προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι ενδεχομένως αυτή η ανοσία να μην διαρκεί πολύ, γι' αυτό και πολλές στοχευμένες μελέτες είναι εν εξελίξει για να απαντηθεί αυτό το καίριο ερώτημα. Έτσι λοιπόν προς το παρόν καμιά επίσης ρυθμιστική αρχή δεν μπορεί να απαντήσει με σαφήνεια αν τα άτομα που έχουν αναρρώσει από τη λοίμωξη COVID-19 θα πρέπει να κάνουν και το εμβόλιο ή όχι.
4. Είναι αναγκαίο να εμβολιαστώ έναντι της COVID-19, αν τηρώ τα βασικά μέτρα προστασίας (μάσκα, αποστάσεις, καλή υγιεινή χεριών);
Για την αναχαίτιση της πανδημίας οι ειδικοί εκτιμούν ότι πρέπει να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα. Τα εμβόλια είναι ο τρόπος ενίσχυσης του ανοσοποιητικού ώστε να είναι ο οργανισμός μας έτοιμος να αντιμετωπίσει τον SARS-CoV-2 όταν βρεθεί αντιμέτωπος με αυτόν. Η χρήση της μάσκας και η τήρηση των αποστάσεων βοηθούν καθοριστικά στην μείωση των πιθανοτήτων να εκτεθούμε στον νέο κορωνοϊό ή εφόσον είμαστε φορείς να τον μεταδώσουμε στους γύρω μας. Σύμφωνα λοιπόν το CDC o εμβολιασμός έναντι της COVID-19 και τήρηση όλων των μέτρων προστασίας συνδυαστικά είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τον νέο κορωνοϊό.
5. Η ανοσία κάποιου που έχει αναρρώσει από COVID-19 διαρκεί περισσότερο από την προστασία του εμβολίου;
Η φυσική ανοσία όπως προαναφέρθηκε δεν είναι γνωστό πόσο ακριβώς διαρκεί και μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο. Κι επειδή ο SARS-CoV-2 είναι καινούριος για τους επιστήμονες, δεν είναι επίσης γνωστό πόσο θα διαρκεί η προστασία που θα προσφέρουν τα εμβόλια.
6. Αν έχω εμβολιαστεί κατά της COVID-19 μπορώ να μεταδώσω τον SARS-CoV-2 σε άλλα άτομα;
Θεωρητικά, εφόσον ο εμβολιασμός έχει γίνει σωστά και το εμβολιασμένο άτομο έχει αναπτύξει επαρκή ανοσοαπόκριση τότε η μετάδοση του ιού δεν είναι δυνατή σε άλλους. Ωστόσο, επειδή οι έρευνες είναι ακόμα εν εξελίξει η καταληκτική απάντηση θα δοθεί στην πράξη.
7. Τι ποσοστό του πληθυσμού θα πρέπει να εμβολιαστεί για να επιτευχθεί η «ανοσία της αγέλης» έναντι της COVID-19;
Αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση American Journal of Preventive Medicine τον Ιούνιο, βάσει υπολογιστικού αλγορίθμου, κατέληξε στην εκτίμηση θα πρέπει να εμβολιαστεί περίπου το 60-70% του παγκόσμιου πληθυσμού για να σταματήσει η διασπορά του SARS-CoV-2 στην κοινότητα.