Παράτυπα καθηλωμένοι ασθενείς, επιθέσεις σε νοσηλευτές αλλά και βίαιες συγκρούσεις μεταξύ ασθενών, ελλείψεις προσωπικού και απουσία ειδικά διαμορφωμένων χώρων, συνθέτουν την εικόνα των ελληνικών ψυχιατρικών νοσοκομείων, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ). Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι το υπουργείο Υγείας θέλει να κλείσει τα ψυχιατρικά νοσοκομεία και να μεταφέρει την ευθύνη στα γενικά νοσοκομεία, τον ιδιωτικό τομέα και την ΑΜΕΜΥ ΑΕ.
Την οργή της ΠΟΕΔΗΝ έχει προκαλέσει το προς ψήφιση νομοσχέδιο για την Ψυχική Υγεία, που παρουσιάστηκε την Τρίτη 7 Μαρτίου, σε πρώτη ανάγνωση, στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής. Οι εργαζόμενοι κατηγορούν το υπουργείο Υγείας ότι επιχειρεί το κλείσιμο των ψυχιατρικών νοσοκομείων μέσω της μεταφοράς κλινικών και προσωπικού «σε ανύπαρκτες κλινικές Γενικών Νοσοκομείων, στον Ιδιωτικό τομέα και την ΑΕΜΥ ΑΕ» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος τους Μιχάλης Γιαννάκος.
Η ΠΟΕΔΗΝ υποστηρίζει ότι η λειτουργία του Συστήματος Ψυχικής Υγείας σήμερα στηρίζεται κατά 80% στα Ψυχιατρικά Νοσοκομεία και κατά 20% στους Ψυχιατρικούς Τομείς των Γενικών Νοσοκομείων. «Η κατάργηση των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων θα γεμίσουν τις στάσεις του ΜΕΤΡΟ και τα παγκάκια με ψυχικά πάσχοντες ασθενείς χωρίς θεραπευτική αγωγή. Η πλειονότητα των ασθενών δεν έχει δυνατότητα να απευθυνθεί στον Ιδιωτικό Τομέα που δωρίζονται οι Υπηρεσίες, καθ’ ότι εξαντλήθηκαν τα χρήματά τους με τις μακροχρόνιες Νοσηλείες. Οι Ιδιωτικές Μονάδες εισάγουν ασθενείς μόνο με καλή τσέπη», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Στο στόχαστρο της Ομοσπονδίας μπαίνουν και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που κατηγορούνται για παρασκηνιακές συμφωνίες με την κυβέρνηση, καθώς έχουν «βάλει στο μάτι το φιλέτο των κοινοτικών κονδυλίων και της κρατικής χρηματοδότησης, μαζί με τον ιδιωτικό τομέα και την ΑΕΜΥ ΑΕ».
Η ΠΟΕΔΗΝ, μάλιστα, κάνει λόγο για συμμετοχή στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ σε ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην Ψυχική Υγεία και έλαβαν παράνομες χρηματοδοτήσεις με βάση τις προϋπολογισθείσες δαπάνες ανά ωφελούμενο ασθενή και όχι με απολογιστικές δαπάνες, όπως ορίζουν σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις.
Καθεστώς οι άθλιες συνθήκες νοσηλείας και κρούσματα βίας
Θλίψη και οργή προκαλούν τα όσα καταγγέλλει η ΠΟΕΔΗΝ και για τις συνθήκες νοσηλείας που επικρατούν τα ελληνικά ψυχιατρεία σήμερα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται, οι εισαγωγές ασθενών στα Ψυχιατρικά Νοσοκομεία και τους Ψυχιατρικούς Τομείς των Γενικών Νοσοκομείων είναι αυξημένες χρόνο με το χρόνο. Υπεράριθμοι ασθενείς (πληρότητα 150%) νοσηλεύονται, σε ράντζα ή φιλοξενούνται σε Χρόνια Τμήματα τα οποία έπρεπε να έχουν κλείσει, αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν λόγω οικονομικής αδυναμίας στήριξης και ανάπτυξης του δικτύου Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης (ξενώνων, οικοτροφείων, διαμερισμάτων, επαγγελματικών δραστηριοτήτων).
Στο «Δρομοκαΐτειο» οι εισαγωγές οξέων περιστατικών διαμορφώνονται την τελευταία εξαετία ως εξης:
- 2010 1.785
- 2013 2.125
- 2014 1.503
- 2015 1.724
- 2016 1.970
Αντίστοιχος είναι και ο αριθμός στο «Δαφνί» που εφημερεύει δύο ημέρες την εβδομάδα, ενώ αυξημένες είναι και οι επισκέψεις ασθενών στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία.
«Στα Ψυχιατρικά Νοσοκομεία και στους Ψυχιατρικούς Τομείς των Γενικών Νοσοκομείων εισάγονται εκτός των Ψυχικά Πασχόντων, κοινωνικά περιστατικά (άστεγοι, προνοιακά, χωρίς οικογενειακό περιβάλλον), Ασθενείς που εκτίουν ποινή φυλάκισης για σοβαρά ποινικά αδικήματα (άρθρο 69 του ποινικού κώδικα) και περιστατικά χωρίς να υπάρχουν ανεπτυγμένα θεραπευτικά τμήματα (αλκοολικοί, τοξικομανείς κ.α.). Το 60% των εισαγωγών είναι με εισαγγελική παραγγελία, αν και το αντίστοιχο ποσοστό στις άλλες χώρες της Ευρώπης είναι 5%. Το υψηλό ποσοστό οφείλεται στην οικονομική και κοινωνική κρίση. Πολλά κοινωνικά περιστατικά (άστεγοι, προνοιακά, άνεργοι), αλλά και ψυχικά πάσχοντες οι ίδιοι ή οι οικογένειές τους, δημιουργούν ψεύτικα επεισόδια ή επικαλούνται υποτροπές ασθενών χωρίς να υφίστανται, για να επιτύχουν εισαγγελική παραγγελία εγκλεισμού, εξασφαλίζοντας έτσι στέγη και φαγητό», καταγγέλλει η ΠΟΕΔΗΝ.
Σύμφωνα με τους εργαζόμενους, τα τελευταία δέκα χρόνια δεν έχουν γίνει προσλήψεις προσωπικού και σήμερα οι κενές οργανικές θέσεις αγγίζουν το 60%, συγκριτικά με το 2010. «Στα χρόνια τμήματα και Γηροψυχιατρικά Τμήματα των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων στα οποία νοσηλεύονται 30-40 ασθενείς και χρήζουν ατομικής περιποίησης κάνει βάρδια μία νοσηλεύτρια. Σε Τμήματα οξέων περιστατικών 30-40 ασθενών στα οποία νοσηλεύονται βαρυποινίτες, διεγερτικοί που εισάγονται με συνοδεία τριών αστυνομικών με χειροπέδες, τη νοσηλευτική φροντίδα παρέχει μια νοσηλεύτρια και στη καλύτερη περίπτωση δύο στη βάρδια», υποστηρίζουν.
Η ΠΟΕΔΗΝ έχει στη διάθεσή της στοιχεία και για τη συχνότητα των περιστατικών βίας, τα οποία είναι συχνά. Καθημερινά καταγράφονται άγριοι ξυλοδαρμοί, προπηλακισμοί νοσηλευτών από διεγερτικούς αθενείς ή ασθενών από άλλους ασθενείς. «Τακτικά έχουμε νοσηλευτές που κινδύνεψε η ζωή τους από ξυλοδαρμούς ασθενών και νοσηλεύτηκαν με σοβαρούς τραυματισμούς, αφού κατά την εισαγωγή τους έχουν βρεθεί να κουβαλάνε όπλα και μαχαίρια», αναφέρει.
Λόγω υποχρηματοδότησης, σοβαρά είναι και τα προβλήματα στην υλικοτεχνική και την ξενοδοχειακή υποδομή με αποτέλεσμα να καθηλώνονται παράτυπα ασθενείς με ιμάντες στα κρεβάτια τους, παρά το γεγονός ότι έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρόληψης βασανιστηρίων και απάνθρωπης ή υποτιμητικής μεταχείρισης από το έτος 2006, χαρακτήρισε το μέτρο ακραίο και να εφαρμόζεται για πολύ ειδικές περιπτώσεις ασθενών.
«Το 60% - 80% των ασθενών με εισαγγελική παραγγελία εγκλεισμού καθηλώνονται. Καθηλώνονται ακόμη και προνοιακά περιστατικά για να μην κάνουν κακό στον εαυτό τους ή σε άλλους ασθενείς (άνοια, νόσος αλτσχάιμερ κ.λπ.)», εξηγούν οι εργαζόμενοι.