Με αφορμή το πλήθος πρόσφατων δημοσιευμάτων που έχουν συγκεντρώσει μεγάλο ενδιαφέρον για το νέο ενδοφακό που βελτιώνει την όραση σε όσους πάσχουν από εκφύλιση ωχράς κηλίδας, ο Χειρουργός-Οφθαλμίατρος κ. Σπύρος Νίκας απαντά στις απορίες για τη σύγχρονη αυτή μέθοδο αντιμετώπισης του προβλήματος που συστήνει στους ασθενείς του.
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μια πάθηση, της οποίας οι αιτίες δεν έχουν ακόμα εξακριβωθεί πλήρως. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι γενετικοί παράγοντες, η προχωρημένη ηλικία, το κάπνισμα, το περιττό βάρος και η έκθεση στον ήλιο είναι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση της. Τα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι ασθενείς είναι η μείωση της μακρινής και κοντινής όρασης, η παραμόρφωση των ευθείων γραμμών, η δυσκολία στην ανάγνωση κ.α, καταστάσεις που κάνουν την απλή καθημερινότητα δύσκολη.
Εν συντομία, θα λέγαμε πως με τη νέα θεραπεία- μια ολιγόλεπτη χειρουργική διαδικασία- ο ενδοφακός τοποθετείται στο μάτι και ο ασθενής μπορεί πια να ανακτήσει την ικανότητά του να διαβάζει χωρίς βοηθήματα χαμηλής όρασης. Για τα υπόλοιπα, πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για τη μέθοδο που ήδη έχει εφαρμοστεί σε χιλιάδες ασθενείς στο εξωτερικό, με μεγάλη επιτυχία και χωρίς καθόλου ταλαιπωρία, αφήνουμε τον ειδικό να μας εξηγήσει καλύτερα.
- Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και την αντιμετώπισή της;
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας μπορεί να διακριθεί στη ξηρή και στην υγρή μορφή. Στη ξηρή εκφύλιση, που αποτελεί και το 90% των περιπτώσεων, η περιοχή του αμφιβληστροειδούς που είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση, αρχίζει και καταστρέφεται σταδιακά λόγω μορφολογικών αλλοιώσεων των στιβάδων του. Η υγρή μορφή (10% των περιπτώσεων), λόγω της δημιουργίας νεοαγγείων, οδηγεί σε καταστροφή των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την κεντρική όραση.
Μέχρι σήμερα δυστυχώς δεν έχει βρεθεί ικανοποιητική αντιμετώπιση της ξηρής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, ενώ για την υγρή μορφή υπάρχει βελτίωση με τη μέθοδο της έγχυσης ειδικού παράγοντα που σταματά τη δημιουργία νεοαγγείων. Παρά όμως την ύπαρξη θεραπευτικής αντιμετώπισης για την εκφύλιση ωχράς κηλίδας υγρού τύπου, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ακόμα και με πολλαπλές εγχύσεις εντός του οφθαλμού δεν εμφανίζονται τα αναμενόμενα αποτελέσματα και η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας οδηγείται σε τελικό στάδιο και ουλοποίηση.
- O νέος μεγεθυντικός φακός σε ποιους ασθενείς απευθύνεται;
Ο νέος ενδοφακός είναι ένας διεστιακός φακός. Είναι δηλαδή έτσι κατασκευασμένος, ώστε κεντρικά να μεγεθύνει τα αντικείμενα κατά 10 φορές περίπου, ενώ περιφερικά είναι οπτικά ουδέτερος. Το αποτέλεσμα είναι ότι στο διάβασμα παρατηρούμε τα αντικείμενα (γράμματα, εικόνες κτλ.) μεγεθυμένα κατά 10 φορές, ενώ η μακρινή όραση δεν επηρεάζεται.
Ο ενδοφακός τοποθετείται με μια απλή επεμβατική μέθοδο που διαρκεί περίπου 20 λεπτά, στην περιοχή μεταξύ ψευδοφακού και της εσωτερικής πλευράς της ίριδας (sulcus), ενώ η ένθεσή του αφορά τις εξής περιπτώσεις ασθενών:
- Ασθενείς που πάσχουν από ξηρή ή τελικού σταδίου υγρής εκφύλισης ωχράς κηλίδας χωρίς υγρό, με μεγάλη δυσκολία στην κοντινή αλλά και στη μακρινή όραση.
- Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση καταρράκτη με προχωρημένη εκφύλιση ωχράς κηλίδας (2/3 των ασθενών).
- Ασθενείς με προχωρημένη εκφύλιση ωχράς κηλίδας που δεν έχουν υποβληθεί σε επέμβαση καταρράκτη (1/3 των ασθενών). Στην περίπτωση αυτή, η επέμβαση καταρράκτη πρέπει να προηγηθεί της ένθεσης του μεγεθυντικού φακού.
- Έχει διαπιστωθεί η θετική ανταπόκριση σε ασθενείς με άλλες παθήσεις της ωχράς κηλίδας, όπως είναι η διαβητική ή μυωπική ωχροπάθεια καθώς και σε συγγενείς παθήσεις της ωχράς κηλίδας.
- Τι θα πρέπει να γνωρίζει κάποιος πριν υποβληθεί σε αυτήν τη καινοτόμο θεραπεία;
Πρόκειται για μία ολιγόλεπτη επεμβατική διαδικασία, περίπου 20 λεπτών, η οποία είναι ιδιαίτερα ασφαλής. Ο φακός τοποθετείται σε έναν από τους 2 οφθαλμούς και συγκεκριμένα σε αυτόν που βλέπει καλύτερα. Δεν επηρεάζει τη μακρινή όραση και δε μειώνει το οπτικό πεδίο των ασθενών.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επέμβαση τοποθέτησής του μεγεθυντικού φακού, είναι ένας συγκεκριμένος προεγχειρητικός έλεγχος που πραγματοποιείται στο ιατρείο και περιλαμβάνει εξετάσεις που θα κρίνουν εάν ο ενδιαφερόμενος ασθενής είναι κατάλληλος για την ένθεσή του φακού. Η καμπύλη εκμάθησης μετά την επέμβαση είναι σχετικά εύκολη και γρήγορη, σε αντίθεση με τους τηλεσκοπικούς φακούς που χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος φακός χρησιμοποιείται ήδη από το 2010 στην Ευρώπη και έχει τοποθετηθεί σε 2500 χιλιάδες μάτια ασθενών με θεαματικά αποτελέσματα. Στην χώρα μας η εφαρμογή του πραγματοποιείται εδώ και ένα χρόνο περίπου. Ελπίζουμε πραγματικά ότι ο ενδοφακός αυτός θα λύσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ασθενών με προχωρημένη εκφύλιση ωχράς κηλίδας ως προς το διάβασμα, απασχόληση που αποζητά ο κάθε άνθρωπος είτε είναι σε νεαρή είτε σε προχωρημένη ηλικία.