Μια ιδιαίτερα γνωστή διατροφική τάση, η αποτοξίνωση, απασχολεί κατά καιρούς μεγάλη μερίδα του καταναλωτικού κοινού.
Η θεωρία πίσω από την έννοια της αποτοξίνωσης υποστηρίζει ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι «ανθυγιεινές» διατροφικές συνήθειες έχουν σαν αποτέλεσμα τη συσσώρευση τοξινών στον οργανισμό, οι οποίες θα πρέπει περιοδικά να αποβάλλονται, μέσω της κατανάλωσης συγκεκριμένων τροφίμων ή/και ροφημάτων.
Οι δίαιτες αποτοξίνωσης ποικίλουν σε διάρκεια και σύσταση και συνήθως χαρακτηρίζονται από κατανάλωση κυρίως φρούτων και λαχανικών -ή χυμών τους- και αποκλεισμό ομάδων τροφίμων όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα προϊόντα δημητριακών.
Στην πραγματικότητα, το ανθρώπινο σώμα διαθέτει πολύ αποδοτικούς μηχανισμούς αποτοξίνωσης, καθώς όργανα όπως το ήπαρ και οι νεφροί είναι υπεύθυνα για την απομάκρυνση παραπροϊόντων του μεταβολισμού και ουσιών που δε χρειάζεται ο οργανισμός.
Από την άλλη, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων, βοτάνων ή συνδυασμού αυτών μπορεί να αυξήσει την αποδοτικότητα των εν λόγω βιολογικών μηχανισμών.
Συνεπώς, στόχος θα πρέπει να είναι η υιοθέτηση ενός υγιεινού και ισορροπημένου διαιτολογίου, το οποίο να παρέχει επαρκείς ποσότητες θρεπτικών συστατικών, που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της υγείας και της εύρυθμης λειτουργίας του οργανισμού.
Αντίθετα, η εφαρμογή ακραίων ή περιοριστικών διατροφικών σχημάτων όχι μόνο δε βοηθά στην «κάθαρση» του σώματος, αλλά μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην υγεία, όσο και στο σωματικό βάρος.