Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Ηρακλείου για την ανάδειξη και προστασία του Αρχαιολογικού Συνόλου Παπούρας

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι "παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις αρχαιολογικές έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη στην κορυφή του βουνού Παπούρα, πλησίον του Καστελλίου Πεδιάδος, όπου έχει αποκαλυφθεί ένα μνημείο μοναδικής αρχιτεκτονικής σύλληψης, το οποίο χρονολογείται γύρω στο 1800 π.Χ".

Όπως τονίζει:

"Πρόκειται για μία κυκλική δομή με ομόκεντρους δακτυλίους, γεωμετρικά αρθρωμένη και δομημένη με υψηλή κατασκευαστική ακρίβεια, η οποία καταδεικνύει σύνθετη γνώση γεωμετρίας, χωρικής οργάνωσης και μνημειακής πρόθεσης. Η αρχιτεκτονική της τυπολογία δεν τεκμηριώνεται έως σήμερα στον μινωικό πολιτισμό και παρουσιάζει σημαντικές αναλογίες με πρώιμες τελετουργικές δομές της Εγγύς Ανατολής και της δυτικής Μεσογείου. Η αποκάλυψη του συνόλου επανακαθορίζει τη σημασία της περιοχής της Πεδιάδας για την κατανόηση του πρώιμου μινωικού κόσμου, καθώς το εύρημα προϋπάρχει όλων των γνωστών μινωικών κέντρων της περιοχής (Ανάκτορο Γαλατά, Αρχαία Λύκτος, Ακρόπολη Σμαρίου).

Επιπλέον, η γειτνίαση του μνημείου με το λατρευτικό σπήλαιο του Αφέντη Χριστού ενισχύει την πιθανότητα διαχρονικής ιερής χρήσης του χώρου, ήδη από την προανακτορική περίοδο".

Σύμφωνα με τον Σύλλογο Αρχιτεκτονων:

"Το μνημείο, όμως, απειλείται σήμερα από την επικείμενη εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας στο πλαίσιο των συνοδών έργων του νέου διεθνούς αερολιμένα. Η προγραμματισμένη επέμβαση περιλαμβάνει βαριές κατασκευαστικές δραστηριότητες, όπως λατόμευση με χρήση εκρηκτικών, που ενδέχεται να προκαλέσουν μη αναστρέψιμες βλάβες στο υπό ανασκαφή αρχαιολογικό σύνολο. Παράλληλα, υπονομεύεται ο στόχος της μελλοντικής ανάδειξης του χώρου ως επισκέψιμου αρχαιολογικού πάρκου, ενώ διαταράσσεται ανεπανόρθωτα το αρχαιολογικό και το πολιτισμικό τοπίο.

Τονίζουμε πως η τοποθέτηση των συστημάτων αεροναυτιλίας δεν είναι νομικά αποδεκτή εντός του μνημειακού συνόλου του βουνού της Παπούρας, το οποίο τελεί υπό αρχαιολογική διερεύνηση, όπως ρητά προβλέπεται στο άρθρο 10 του Αρχαιολογικού Νόμου 4858/2021 και το άρθρο 24 του Συντάγματος. Η ίδια αρχή προκύπτει και από διεθνείς συμβάσεις που δεσμεύουν τη χώρα μας, όπως η Σύμβαση της Γρανάδας και το πνεύμα της Σύμβασης του Faro, που τονίζει την ανάγκη διατήρησης της αυθεντικότητας του πολιτιστικού τοπίου και της ενεργού συμμετοχής της κοινωνίας.

Η πρόσφατη δημόσια ανακοίνωση της Υπουργού Πολιτισμού για τετελεσμένη απόφαση εγκατάστασης του radar, πριν τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, υπονομεύει την αρχή της θεσμικής διαφάνειας και ακυρώνει κάθε έννοια επιστημονικής και πολιτιστικής λογοδοσίας. Δεν είναι δυνατόν, σε μια χώρα όπου η Εφορεία Αρχαιοτήτων ασκεί αυστηρό έλεγχο ακόμα και σε ιδιωτικά κτίσματα με οπτική επαφή προς μνημεία, να θεωρείται θεμιτή η τοποθέτηση ενός τόσο παρεμβατικού έργου εντός ενός αρχαιολογικού συνόλου υπό έρευνα.

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου, στο πλαίσιο της θεσμικής και επιστημονικής του ευθύνης, δηλώνει με σαφήνεια:

• Την αντίθεσή του στην τοποθέτηση συστημάτων αεροναυτιλίας στο όρος Παπούρα.
• Την ανάγκη εκπόνησης νέων μελετών με σκοπό την τοποθέτηση των συστημάτων σε διαφορετικό σημείο πέραν του συγκεκριμένου βουνού, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα.
• Την ανάγκη απρόσκοπτης ολοκλήρωσης της αρχαιολογικής ανασκαφής.
• Προστασία και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου σε επισκέψιμο μνημείο.
• Τη διαφύλαξη της επιστημονικής τεκμηρίωσης, της θεσμικής διαφάνειας και της συμμόρφωσης με τις εθνικές και διεθνείς δεσμεύσεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Παπούρα δεν είναι απλώς ένας ακόμα απειλούμενος αρχαιολογικός χώρος.
Λόγω της σημασίας της, αποτελεί υπόθεση-ορόσημο για την πολιτιστική πολιτική του τόπου. Αν δεν προστατευθεί ένα τόσο σπάνιο και αρχιτεκτονικά πρωτοποριακό μνημείο, ακυρώνεται στην πράξη κάθε στρατηγική διάσωσης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς".


Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο