ΚΡΗΤΗ
Mathesis: η επανάσταση της γνώσης κλείνει 10 χρόνια ζωής και το γιορτάζει στο Ηράκλειο!
Ο εμπνευστής των ανοιχτών διαδικτυακών μαθημάτων, Στέφανος Τραχανάς, μιλά στο Cretalive για ένα εγχείρημα που πέτυχε παρά τις προκλήσεις.
Αν ήταν παιδί θα ετοιμαζόταν για το Γυμνάσιο. Σίγουρα, ωστόσο, είναι ένα πνευματικό παιδί του Στέφανου Τραχανά, ένα εγχείρημα που αρχικά έδειχνε δύσκολο να πετύχει αλλά τελικά ξεπέρασε κάθε προσδοκία!
Το Κέντρο Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis ιδρύθηκε το 2015 με πρωτοβουλία και βασική ευθύνη του διευθυντή του Στέφανου Τραχανά και λειτουργεί ως ένα ιδιαίτερο τμήμα των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης του Ιδρύματος Τεχνολογίας & Έρευνας. Ήταν η απάντηση της χώρας μας στο κίνημα των MOOCs (Massive Open Online Courses) που θεωρήθηκαν επανάσταση στον χώρο της μάθησης, ένας εκδημοκρατισμός, όπως τον χαρακτηρίζει ο ίδιος ο Στέφανος Τραχανάς, αφού δινόταν πλέον η δυνατότητα επαφής χιλιάδων μαθητών και δασκάλων εξ αποστάσεως μέσω του διαδικτύου.
Εν όψει της επετειακής εκδήλωσης που οργανώνεται στο Ηράκλειο την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου στις 19.00 στο Κέντρο Επιστήμης και Πολιτισμού ΙΤΕ, Ηράκλειο Κρήτης (Ζωγράφου και Αβέρωφ), ο κ. Τραχανάς αναφέρει στο Cretalive πως στόχος ήταν να μην υπάρξει καμία χρηματοδότηση από εξωτερικό παράγοντα αλλά το Mathesis να στηρίζεται στους δικούς του πόρους. Η κύρια πηγή εσόδων μέχρι και σήμερα είναι το ποσό των 20 ευρώ που δίνει κανείς για να λάβει τη βεβαίωση παρακολούθησης των μαθημάτων. Μάλιστα, το «οθωμανικό» (όπως το χαρακτηρίζει ο κ. Τραχανάς) κράτος λαμβάνει το 24% αυτού του ποσού.
10 χρόνια Mathesis: Η Ελλάδα που θέλουμε έχει γενέθλια!
Το Mathesis αποτελεί έναν θεσμό της κοινωνίας των πολιτών, μέχρι σήμερα έχουν εγγραφεί 140.000 άτομα, έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία την παρακολούθηση 87.000 και έχουν παραδοθεί συνολικά 71 μαθήματα που καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος αντικειμένων. Μάλιστα, τα μαθήματα είναι διαθέσιμα 24 ώρες το 24ωρο στην πλατφόρμα και, στην ουσία, αποτελούν μία 24ωρη βιβλιοθήκη.
Για κάθε τομέα, επιλέγονται οι καλύτεροι διδάσκοντες, τα ονόματα είναι πολλά, ενδεικτικά αναφέρονται οι Μαρία Ευθυμίου και Άγγελος Χανιώτης στην Ιστορία, Βασίλης Κάλφας στη Φιλοσοφία, Θεοδόσης Τάσιος στον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό, Κωνσταντίνος Τάσσης και Βασιλική Παυλίδου στη Φυσική. Η θεματολογία συνεχώς εμπλουτίζεται και ανανεώνεται με βάση και την επικαιρότητα και όσα απασχολούν κατά καιρούς την ανθρωπότητα. Ένα από τα νέα μαθήματα είναι και το μάθημα των Δημήτρη Γραμμένου και Ανθής Στρατάκη για τη Δημιουργικότητα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η λογική είναι πως όταν συναντάμε μία νέα τεχνολογία δεν πρέπει να την πετροβολούμε αλλά να στοιχηματίζουμε στην καλύτερη πλευρά και χρήση της.
Ο κ. Τραχανάς μεγάλωσε στο Καβούσι Ιεράπετρας, όπου ήταν δύσκολη ακόμα και η πρόσβαση στα βιβλία. Όνειρό του είναι η εξίσωση των ευκαιριών στην ποιοτική εκπαίδευση, κάτι που επιτυγχάνεται μέσα από το Mathesis.
Κάτι που κάνει το Mathesis να ξεχωρίζει είναι η ζωντάνια του. Παρόλο που η διδασκαλία είναι ασύγχρονη, τα βίντεο είναι ολιγόλεπτα για να κρατάνε ζωηρό το ενδιαφέρον των μαθητών και, παράλληλα, υπάρχει ένα forum συζήτησης, όπου γίνεται ανταλλαγή απόψεων για το εκάστοτε θέμα. Αυτή η διαδραστικότητα έχει επηρεάσει και τον τρόπο διδασκαλίας πανεπιστημιακών μαθημάτων. Το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, μάλιστα, σε αρκετά μαθήματα υιοθετεί το μοντέλο της ανεστραμμένης τάξης, όπου οι φοιτητές συμμετέχουν ενεργά και η παράδοση δεν είναι ένας απλός μονόλογος του καθηγητή.
Στέφανος Τραχανάς στο Cretalive: «Ζούμε σε μια γκαστρωμένη εποχή: μπορεί να γεννήσει ένα τέρας ή κάτι ελπιδοφόρο»
Στους στόχους για τα επόμενα χρόνια είναι το ενδεχόμενο συνεργασίας με σημαντικούς πολιτιστικούς οργανισμούς της χώρας μας προκειμένου να εμπλουτιστούν ακόμα περισσότερο τα προσφερόμενα μαθήματα. Ακόμα, το Mathesis θέλει να… εισχωρήσει στη μέση εκπαίδευση ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο να εκπαιδευτεί κάποιος φροντιστής, μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να βοηθάει όσους παρακολουθούν τα μαθήματα, ακόμα και τον ίδιο τον διδάσκοντα. Όσο αφορά στη θεματολογία των μαθημάτων, θα προστεθούν και νέα που αφορούν στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την κλιματική αλλαγή αλλά και τους κινδύνους της Δημοκρατίας.
Η μεγαλύτερη ανταμοιβή για τον εμπνευστή του Mathesis είναι να βλέπει το «παιδί» του να ανθίζει, η ποιότητα των διδασκόντων αλλά και όσων ανθρώπων το έχουν αγκαλιάσει. Είναι γεγονός ότι η επιτυχία των μαθημάτων έχει γίνει προσωπική υπόθεση για όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτά, ενστερνίζονται τον σκοπό του και τον υπηρετούν με μεράκι.
Με τα λόγια των φοιτητών
Για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει το Mathesis για τους φοιτητές του, αρκεί να διαβάζει ορισμένα δικά τους σχόλια.
Χαρακτηριστικά, αναφέρονται τα εξής:
Κύριε Z, πάντα θεωρούσα σταθμό στη ζωή των ανθρώπων την αγαθή τύχη να διασταυρωθεί η ζωή τους με έναν φωτισμένο και σπουδαίο δάσκαλο. Αυτή την ευλογία ένιωσα παρακολουθώντας τα μαθήματά σας και είμαι βαθιά ευγνώμων!
Ένα ιδιαίτερο μάθημα που προκάλεσε έντονα συναισθήματα: […] Ορισμένοι θύμωσαν που δεν προβλήθηκαν περισσότερο τα «πιστεύω» τους και ορισμένοι σοκαρίστηκαν με την ιστορία των «πιστεύω» τους. […] Άλλοι πάλι απογοητεύτηκαν από τον άνθρωπο και την ιστορία του και άλλοι ενδυνάμωσαν μέσα τους το θείο. Η δασκάλα πάντα εκεί... ατάραχη και με τη δέουσα απόσταση... παρουσίαζε τα γεγονότα, τις αλλαγές, το μεγαλείο του ανθρώπου απέναντι στο θείο... κρατώντας ίσες αποστάσεις απ' όλους και απ' όλα. Και τα κατάφερε, βγήκε αλώβητη από το κακό, τα βασανιστήρια, τους αιματηρούς πολέμους, τις φωτιές, την κόλαση...
Αυτά τα μαθήματα του Mathesis ήρθαν σαν ευλογία στη ζωή μου. [...] Δεν φανταζόμουνα ποτέ ότι θα βίωνα τόσο υπέροχα συναισθήματα ευχαρίστησης γνωρίζοντας το μεγαλείο της Αριστοτελικής σκέψης. [...] Είμαι απόφοιτη Λυκείου, νοιώθω πραγματικά σαν φοιτήτρια.
Επιτρέψτε μου να σας αποκαλέσω, αγαπημένε Δάσκαλε Χ.Ψ., για το συναρπαστικό ταξίδι στα μονοπάτια της φιλοσοφίας. Με άμεσο, κατανοητό και ταυτόχρονα μαγικό, ποιητικό τρόπο, με μεταφέρατε σε έναν παρελθόντα χρόνο, να γνωρίσω από κοντά σπουδαίους ανθρώπους που προβληματίστηκαν, εργάστηκαν και προσέφεραν τις σκέψεις και ιδέες τους για τη ζωή, τη φύση, τον άνθρωπο, το άγνωστο και ανεξερεύνητο, όχι απλά σαν άξιος καθηγητής και επιστήμονας αλλά σαν αληθινός σύγχρονος φιλόσοφος. Σας ευχαριστώ θερμά, όπως και όλη την ομάδα του Mathesis, για την ευκαιρία και τη χαρά που μου δώσατε να ζήσω ξανά την όμορφη, πνευματική σχέση δασκάλου-μαθητή.
Σε μια εποχή που πολλές από τις πληροφορίες που δεχόμαστε είναι σκουπίδια, ερχόμαστε στο Mathesis για να καθαρίσουμε το μυαλό μας και τη διάνοιά μας, όχι μόνο λαμβάνοντας γνώσεις από μεγάλους δασκάλους αλλά και για να βρεθούμε σε ένα ζωντανό δημοκρατικό περιβάλλον, να ανταλλάξουμε απόψεις με σεβασμό, να προβληματιστούμε και φυσικά να παραδειγματιστούμε από τη φιλόπονη προσπάθεια των καθηγητών και των συντελεστών αυτού του εγχειρήματος.
Μέσα λοιπόν σε αυτήν τη γενική απαξία, με τα γερμένα κάτω κεφάλια, προσπάθειες σαν κι αυτήν του Mathesis λειτουργούν σαν αφύπνιση από την απραξία και τον λήθαργο μιας μελαγχολικής κοινωνίας που έχει απαξιώσει τα πάντα. Που δείχνει να μην ελπίζει σε τίποτα και να μη περιμένει από κανέναν πλέον.
