Το κυκλοφοριακό «πνίγει» το Ηράκλειο - 7 σημεία παρέμβασης για λύση στο πρόβλημα

Όταν και όπου υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται, που δημιουργούν, που ζουν, οι άνθρωποι αυτοί θα μετακινούνται. Η μετακίνηση είναι βασική καθημερινή ανάγκη, δημοκρατικό δικαίωμα και προϋπόθεση επιβίωσης. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η Πολιτεία δεν οργανώνει αυτές τις μετακινήσεις, δεν σχεδιάζει τις ροές ανθρώπων και αγαθών, αλλά μεταθέτει την ευθύνη στους πολίτες και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η απάντησή της μοιάζει να είναι: «Δεν μπορώ να δημιουργήσω ένα κανονικό μεταφορικό σύστημα, δεν επενδύω σε δημόσια μέσα μετακίνησης, δεν επιβάλλω ρυθμίσεις που θα εξυπηρετούν όλους. Ανοίγω δρόμους και στρώνω άσφαλτο. Εσείς αγοράστε το μέσο σας και κυκλοφορήστε όπως μπορείτε».

Το αποτέλεσμα αυτής της διαχρονικής απουσίας πολιτικής είναι πλέον ορατό και… οδυνηρό.

Το Ηράκλειο, τέταρτη πόλη της χώρας, βιώνει ένα κυκλοφοριακό αδιέξοδο που επιτείνεται κάθε χρόνο. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται πλέον στις ώρες αιχμής. Από το πρωί έως αργά το απόγευμα, οι δρόμοι της πόλης θυμίζουν μια διαρκή ώρα αιχμής: ακινητοποιημένα οχήματα, λεωφορεία κολλημένα στην κίνηση, οδηγοί εγκλωβισμένοι και χρόνος ζωής που χάνεται μέσα στην ταλαιπωρία.

Η πόλη των 200.000 και πλέον κατοίκων φιλοξενεί καθημερινά δεκάδες χιλιάδες μετακινήσεις προς νοσοκομεία, πανεπιστήμια, σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες και εμπορικά κέντρα. Μόνο το αεροδρόμιο «Ν. Καζαντζάκης» εξυπηρέτησε φέτος πάνω από 3,6 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις, ένας αριθμός που φανερώνει το μέγεθος της πίεσης στο οδικό δίκτυο.

Ωστόσο, αντί να υπάρχει ένας σύγχρονος κορμός δημόσιας συγκοινωνίας, το σύστημα λειτουργεί αποσπασματικά, με λεωφορεία που κινούνται στις ίδιες λωρίδες με τα Ι.Χ., χάνοντας χρόνο και αξιοπιστία. Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, που θα έπρεπε να είναι η ραχοκοκαλιά των μετακινήσεων, εξυπηρετούν σήμερα κυρίως όσους δεν διαθέτουν ιδιωτικό όχημα - φοιτητές, ηλικιωμένους, εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα.

Ένα σύστημα που δεν αντέχει άλλο

Η εξάρτηση από το αυτοκίνητο έχει τεράστιες κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις: χειρότερη ποιότητα αέρα, περισσότερο θόρυβο, αυξημένο άγχος, ανθρώπους αποκλεισμένους στα σπίτια τους, σπατάλη εισοδήματος και απώλεια παραγωγικότητας. Οι αστικές αποστάσεις μεγαλώνουν, η πόλη απλώνεται ανεξέλεγκτα και το κυκλοφοριακό γίνεται καθημερινός πονοκέφαλος.

Ακόμα και απόλυτα τεχνικά, τα δεδομένα είναι αμείλικτα: σε μία λωρίδα κυκλοφορίας πλάτους 3,5 μέτρων μπορούν να κινηθούν μόνο 1.500 άνθρωποι με Ι.Χ., αλλά 5.000 με λεωφορείο, 12.000 με ποδήλατο ή 15.000 πεζοί. Η λύση, επομένως, δεν είναι περισσότερη άσφαλτος αλλά προτεραιότητα στα συλλογικά μέσα μεταφοράς και στον πεζό, αναφέρει στο Cretalive η συγκοινωνιολόγος κα. Μαρία Σίττη.

Το Ηράκλειο χρειάζεται μέσο σταθερής τροχιάς

Η κα. Σίττη υπεραμύνεται της κατασκευής μέσου σταθερής τροχιάς λέγοντας: «Μια πόλη με τα χαρακτηριστικά του Ηρακλείου θα έπρεπε να διαθέτει μέσο σταθερής τροχιάς τύπου τραμ ή LRT (Light Rail Transit) - ένα σύγχρονο, ηλεκτροκίνητο μέσο μεταφοράς που κινείται σε σταθερές ράγες και εξυπηρετεί μεγάλο όγκο επιβατών γρήγορα και με συνέπεια».

Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να συνδέει τους βασικούς πόλους μετακίνησης (ΠΑΓΝΗ, ΙΤΕ, Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΕΛΜΕΠΑ, ΒΙΟΠΑ, Αλικαρνασσό, Αεροδρόμιο) και να ανακουφίσει την πίεση στο οδικό δίκτυο, ενισχύοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την ελκυστικότητα της πόλης.

Οι προτάσεις για τη λύση του κυκλοφοριακού

Image

Το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμου Ηρακλείου επιχειρεί να βάλει τάξη σε αυτό το χάος. Πρόκειται για ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο, εγκεκριμένο από το Δημοτικό Συμβούλιο, τους τοπικούς φορείς και το Υπουργείο Υποδομών, που προτείνει ολοκληρωμένες λύσεις για τις μεταφορές, την κυκλοφορία και το περιβάλλον.

Ανάμεσα σε δεκάδες μέτρα, το σχέδιο περιλαμβάνει επτά κρίσιμες παρεμβάσεις για τα μέσα μαζικής μεταφοράς:

1. Διαμόρφωση ειδικών λωρίδων αποκλειστικά για λεωφορεία, ταξί, ποδήλατα και οχήματα έκτακτης ανάγκης, σε βασικές αρτηρίες όπως οι λεωφόροι Ικάρου, Κνωσού και 62 Μαρτύρων.
2. Δημιουργία δρομολογίων Express που θα συνδέουν, μέσω του ΒΟΑΚ, περιοχές με μεγάλη ανάγκη μετακίνησης χωρίς είσοδο στο κέντρο, συνδυαστικά με περιμετρικούς χώρους στάθμευσης.
3. Αναδιάρθρωση λεωφορειακών γραμμών ώστε να συνδέονται μεταξύ τους οι γειτονιές και όχι μόνο με το κέντρο.
4. Νέα δρομολόγια σε υπο-εξυπηρετούμενες περιοχές όπως Καμίνια, Ξεροπόταμος, Τρεις Βαγιές, Φιλοθέη, Κατσαμπάς κ.ά.
5. Επανεξέταση όλων των στάσεων λεωφορείων με βάση την ασφάλεια, την προσβασιμότητα και τη σκίαση.
6. Ανάπτυξη υπηρεσιών μεταφοράς κατόπιν ζήτησης (DRT), με μικρά λεωφορεία που θα εξυπηρετούν πόρτα-πόρτα κατοίκους οικισμών και περιοχών χαμηλής πυκνότητας.
7. Αξιοποίηση της τεχνολογίας: ενιαίο εισιτήριο, τηλεματική, εφαρμογές κινητών και ενοποιημένες πλατφόρμες μετακινήσεων (Mobility as a Service – MaaS).

Μετακίνηση με κέντρο τον άνθρωπο

Η μετακίνηση δεν είναι προνόμιο, αλλά δικαίωμα όλων. Το πώς κινούμαστε μέσα στην πόλη καθορίζει την ισότητα, την οικονομία και την ποιότητα ζωής μας. Η σημερινή εικόνα των δρόμων του Ηρακλείου -με ακινησία, καυσαέριο και νεύρα- δεν είναι «φυσικό φαινόμενο», αλλά αποτέλεσμα επιλογών.

Αν το Ηράκλειο θέλει να γίνει μια πόλη που σέβεται τον χρόνο, το περιβάλλον και τους ανθρώπους της, πρέπει να επαναπροσδιορίσει ριζικά τη φιλοσοφία των μετακινήσεων. Να στηρίξει τη δημόσια συγκοινωνία, να επενδύσει σε ένα μέσο σταθερής τροχιάς, να απελευθερώσει τον δρόμο από το Ι.Χ. και να κάνει τον δημόσιο χώρο χώρο ζωής και όχι διέλευσης.

Η λύση υπάρχει και είναι μπροστά μας.

Αρκεί να θελήσουμε πραγματικά να τη βάλουμε… σε τροχιά.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο