Καλαμοκανάδες: Όχι ένα αλλά δύο ζευγάρια από αυτό το πανέμορφο πτηνό επέλεξαν την Κρήτη για την αναπαραγωγή τους!

Η Κρήτη είναι, σίγουρα, ένας τόπος… ρομαντικός, ιδανικός για ζευγάρια!
Κάποια είδη του ζωικού βασιλείου χρειάζονται και άλλες προϋποθέσεις, εκτός από μαγικά ηλιοβασιλέματα και γραφικά σοκάκια.
Όπως μας πληροφορούν οι επιστήμονες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, οι Καλαμοκανάδες (Himantopus himantopus) είναι χαρακτηριστικό παρυδάτιο - υδροβατικό είδος της τάξης των Χαραδριόμορφων που στην Κρήτη παρουσιάζεται άνοιξη και φθινόπωρο όταν σταθμεύει για ξεκούραση και τροφοληψία κατά τη μετανάστευση σε μικρές συνήθως ομάδες. 

Image

Δεν είχε αναφερθεί στο παρελθόν αναπαραγωγή τους στο νησί ενώ κάποιες απόπειρες φωλιάσματος σε εποχιακούς υγρότοπους και ταμιευτήρες τα τελευταία 15 χρόνια απέτυχαν καθώς έπεφτε την κρίσιμη περίοδο η στάθμη του νερού και πιο πολύ επειδή οι φυσικοί (παράκτιοι) υγρότοποι στην Κρήτη έχουν σημαντικές οχλήσεις, από οχήματα, λουόμενους κ.α.
Όπως τονίζουν, το είδος απαιτεί αρκετά μεγάλη επικράτεια ρηχών νερών και κατάλληλων νησίδων φωλεοποίησης χωρίς οχλήσεις από θηλαστικά, ζώα συντροφιάς κλπ. 

Τι άλλαξε φέτος; Οι παραπάνω απαιτήσεις καλύφθηκαν σε μια λίμνη φράγματος της Κρήτης- την οποία οι επιστήμονες δεν την αποκαλύπτουν προς το παρόν για ευνόητους λόγους- και είχαμε για πρώτη φορά στα χρονικά επιτυχημένη αναπαραγωγή δύο ζευγαριών που έδωσαν 4 και 6 νεοσσούς αντίστοιχα. 
Μένουν λίγες μέρες ως την πτέρωση και ανεξαρτητοποίηση των μικρών. Στην ίδια λίμνη φράγματος αναπαράγονται επιτυχώς Φαλαρίδες (Fulica atra), Nερόκοτες (Gallinula chloropus) και Νανοβουτηχτάρια (Tachybaptus ruficollis).

Image

Γιατί, όμως, η παραπάνω εξέλιξη είναι σημαντική; Ο ορνιθολόγος του ΜΦΙΚ, Μιχάλης Δρετάκης, μας αναφέρει πως πλέον αυξάνονται τα είδη που φωλιάζουν στην Κρήτη, έστω και αν αυτό συνέβη μία χρονιά. «Δείχνει, ουσιαστικά, ότι υπάρχει η δυνατότητα για αρκετά είδη να αναπαραχθούν στην Κρήτη αρκεί να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες μη όχλησης και προστασίας περιοχών που μπορεί να φωλιάζουν», αναφέρει. 

Image

Ο τυπικός βιότοπος για το συγκεκριμένο είδος είναι οι υγρότοποι των ακτών, εκεί, όπου εκβάλλουν ποτάμια και γίνονται κάποια εποχιακά τέλματα, όπως συμβαίνει και στην Κρήτη, όμως, τα τελευταία χρόνια, λόγω κλιματικής αλλαγής και της κατανάλωσης του νερού για να καλυφθούν οι ανθρώπινες ανάγκες, διαρκώς μειώνονται. Δε μένουν, δηλαδή, τα νερά που χρειάζονται αυτά τα είδη για να φωλιάσουν.
Ήδη έχουν δημιουργηθεί ταμιευτήρες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να λάβουν τροφή, να ξεκουραστούν κατά τη μετανάστευση και γίνεται πιο εύκολη η αναπαραγωγή τους. 
Στην προκειμένη περίπτωση, δημιουργήθηκαν νησίδες μακριά από την όχθη που κράτησαν σε απόσταση αρπακτικά, σκύλους κτηνοτρόφων ή κατοικίδια, και έτσι έγινε η αναπαραγωγή με επιτυχία σε 2 περιοχές!
Πρόκειται για ένα θέμα που χρειάζεται λεπτή διαχείριση και μέτρα προστασίας της βιοποικιλότητας σε κάθε ταμιευτήρα. Δε δημιουργείται μονάχα για την ύδρευση και την άρδευση, αποτελεί και καταφύγιο ζωής και είναι ανάγκη να προστατευτεί. Δυστυχώς, ο κ. Δρετάκης αναφέρει πως λαμβάνονται και λάθος μέτρα, όπως είναι η τοποθέτηση ψαριών σε ταμιευτήρες που θεωρείται πως καθαρίζουν τους αγωγούς του νερού. Όπως λέει, μπορούν να καθαριστούν με άλλους τρόπους, όπως με τα άλλα υδρόβια, ασπόνδυλα ζώα που αναπτύσσονται. «Τα ψάρια είναι μεγάλη καταστροφή για τις φραγμολίμνες», τονίζει.

Image

Ακόμα, στην Κρήτη έχουμε πρόβλημα λόγω των ξένων ειδών που κάποιοι αφήνουν σε λίμνες, όπως χρυσόψαρα ή χελώνες. Ακόμα και τα ψόφια ζώα κάνουν μεγάλη ζημιά.
Ο επιστήμονας του μουσείου αναφέρει πως υπήρχαν φραγμολίμνες γεμάτες ζωή και πλέον είναι «αζωική ζώνη», όπως το φράγμα Φανερωμένης αλλά και ο Αποσελέμης. 
Σημαντικό πρόβλημα αποτελούν και οι βόλτες με αυτοκίνητα 4Χ4 που χαλάνε το χώμα δίπλα στο νερό.
Να πούμε πως η παρατήρηση έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος εποπτείας για την ορνιθοπανίδα που είναι σε εξέλιξη και έγιναν επισκέψεις σε όλους τους υγροτόπους της Κρήτης.