ΚΡΗΤΗ
Δρ. Αθηνά Αναστασάκη: “Ενθαρρύνω πάντα τα νέα άτομα να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα”!
Η επιστήμονας από την Κρήτη μιλά στο Cretalive για την έρευνά της που βρίσκεται στη λίστα με τις κορυφαίες ανακαλύψεις του 2025!
“Θα ήθελα κάποια στιγμή να γίνω μόνιμος κάτοικος Κρήτης και να μπορώ να απολαμβάνω τους ανθρώπους, την θάλασσα και το υπέροχο φαγητό σε καθημερινή βάση”, αναφέρει, σε συνέντευξή της στο Cretalive η Δρ. Αθηνά Αναστασάκη, η οποία είδε το όνομά της να φιγουράρει στη λίστα με τις κορυφαίες ανακαλύψεις του 2025, όπως αυτή δημιουργήθηκε από το Ίδρυμα Falling Walls (https://falling-walls.com/sites/default/files/medien/242/dokumente/08_14_pm-boty-cat-1-5_en.pdf).
Το Ίδρυμα ανακοίνωσε τους φιναλίστ σε πέντε επιστημονικές κατηγορίες που διαγωνίζονται για τον τίτλο «Science Breakthrough of the Year». Για κάθε κατηγορία, διακεκριμένες διεθνείς επιτροπές ειδικών επέλεξαν δέκα φιναλίστ, βάσει της εξαιρετικής τους δυναμικής να προάγουν την ανθρωπότητα και να δημιουργήσουν θετικές αλλαγές για την παγκόσμια κοινότητα.
Από κάθε κατηγορία, ένας φιναλίστ θα αναδειχθεί ως «Science Breakthrough of the Year». Οι πέντε νικητές θα ανακοινωθούν στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.
Επιπλέον, τα προγράμματα Falling Walls Engage, Female Science Talents, Lab και Venture θα αναδείξουν επίσης από έναν νικητή, που θα τιμηθεί ως «Science Breakthrough of the Year» στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής Falling Walls.
Όλοι οι βραβευθέντες θα παρουσιάσουν το έργο τους στις 9 Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής Falling Walls, που θα πραγματοποιηθεί από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου στο Βερολίνο — με παγκόσμια προβολή.
Η Δρ. Αθηνά Αναστασάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Υλικών του ETH Ζυρίχης, μιλά στο Cretalive για την έρευνά της και τη σχέση της με την Κρήτη.
Έρευνα επιστήμονα από την Κρήτη στη λίστα με τις κορυφαίες επιστημονικές ανακαλύψεις του 2025!
Το κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:
Τι σημαίνει για εσάς το γεγονός ότι η έρευνά σας αναγνωρίστηκε από το Ίδρυμα Falling Walls ως μία από τις 10 κορυφαίες επιστημονικές ανακαλύψεις για το 2025;
“Η διάκριση αυτή είναι μεγάλη τιμή και σημαντική αναγνώριση για την εντατική δουλειά της ερευνητικής μας ομάδας. Δείχνει ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση και ότι η έρευνά μας έχει πραγματικό αντίκτυπο. Παράλληλα, όμως, αποτελεί ευθύνη αλλά και μεγάλο κίνητρο για την συνέχεια των προσπαθειών μας.”
Τι σημαίνει ότι «σπάσατε το Τείχος της Πλαστικής Κυκλικότητας»; Μπορείτε με απλά λόγια να μας εξηγήσετε το αντικείμενο της έρευνάς σας;
“Ο κύκλος ζωής των πλαστικών ξεκινά από την παραγωγή τους στα εργοστάσια, συνεχίζεται με τη χρήση τους από τον καταναλωτή και, στη συντριπτική πλειονότητα, καταλήγει σε χώρους απόρριψης. Παρότι γίνονται προσπάθειες ανακύκλωσης, μόνο περίπου το 9% των πλαστικών παγκοσμίως ανακυκλώνεται. Λόγω των υπερβολικά μεγάλων πλαστικών αποβλήτων, είναι απαραίτητο να διερευνήσουμε εναλλακτικούς τρόπους ανακύκλωσης, με όσο το δυνατόν χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και εκπομπές CO₂. Η ομάδα μας ασχολείται με την ανάπτυξη νέων μεθόδων χημικής ανακύκλωσης όπου ο βασικός μας στόχος είναι να διασπάσουμε το πλαστικό και να ανακτήσουμε τις δομικές του μονάδες στην αρχική τους μορφή, δηλαδή τα ίδια δομικά συστατικά που χρησιμοποιούνται για την σύνθεση των πλαστικών. Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στη χρήση χαμηλών θερμοκρασιών για την επίτευξη αποτελεσματικούς ανακύκλωσης και την ανάκτηση των αρχικών δομικών μονάδων με πολύ υψηλή καθαρότητα. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχικές δομικές μονάδες μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για την παρασκευή νέων υλικών είτε με ίδιες ή και διαφοροποιημένες ιδιότητες, τα οποία με την σειρά τους μπορούν να ξανά ανακυκλωθούν επιτυγχάνοντας μια πλαστική κυκλικότητα όπου τα πλαστικά επανεντάσσονται στη βιομηχανία χωρίς να καταλήγουν σε απόβλητα.”
Η επιστήμη των υλικών είναι η επιστήμη του μέλλοντος;
“Η σύντομη απάντηση είναι πως ναι, είναι η επιστήμη του μέλλοντος. Η επιστήμη των υλικών είναι ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο που ενσωματώνει πολλές διαφορετικές επιστήμες συμπεριλαμβανομένων της φυσικής, της χημείας, της μηχανικής, και της επιστήμης των υπολογιστών. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη υλικών για αποθήκευση ενέργειας, η προαγωγή της τεχνολογικής εξέλιξης, η δημιουργία υλικών με εξειδικευμένες ιδιότητες, η επιστήμη των πλαστικών, αλλά και πιο σύγχρονα πεδία όπως η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη, αποτελούν μερικές μόνο από τις κατευθύνσεις που απασχολούν τους επιστήμονες του κλάδου. Με μεγάλη μου χαρά παρατηρώ όλα και περισσότερα νέα άτομα να επιλέγουν τον χώρο μας για τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό.”
Ποια είναι τα δικά σας επόμενα βήματα;
“Ένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα στην ανακύκλωση πολυμερών είναι η ανάμειξη και οι προσμίξεις διαφορετικών πλαστικών με πολύ διαφορετικές ιδιότητες, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία ιδιαίτερα δύσκολη. Κάθε πολυμερές έχει μοναδικές φυσικοχημικές ιδιότητες και απαιτεί διαφορετικές συνθήκες ανακύκλωσης, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το ζήτημα. Τα επόμενα επιστημονικά βήματα της ομάδας μου είναι να επεκταθούμε περαιτέρω στον τομέα της ανακύκλωσης, να αναπτύξουμε μεθόδους για την αξιοποίηση πλαστικών που σήμερα θεωρούνται μη ανακυκλώσιμα, και να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της μίξης διαφορετικών πλαστικών χωρίς να απαιτείται ο χρονοβόρος και υψηλού κόστους διαχωρισμός τους.”
Υπάρχουν κίνητρα για έναν επιστήμονα που δραστηριοποιείται στο εξωτερικό να επιστρέψει στα πάτρια εδάφη;
“Οι παροχές στο εξωτερικό για την έρευνα — όπως σύγχρονες εγκαταστάσεις, προηγμένος εξοπλισμός και χρηματοδότηση — προσφέρουν αναμφίβολα πρόσφορο έδαφος και καθιστούν το έργο μας ως επιστήμονες πιο παραγωγικό και ευέλικτο, γεγονός που ενισχύει την καινοτομία. Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια υστερούν σε τεχνογνωσία. Αντιθέτως, υπάρχει μια μακρά παράδοση λαμπρών επιστημόνων στη χώρα μας και στα ακαδημαϊκά μας ιδρύματα, πολλοί από τους οποίους έχουν εμπνεύσει και την ερευνητική μου κατεύθυνση. Ειδικά στον τομέα των πλαστικών/πολυμερών έχουν γίνει εντυπωσιακά βήματα στον ανιοντικό πολυμερισμό, στις τεχνικές ελεγχόμενου πολυμερισμού, καθώς και στη μελέτη αλληλεπιδράσεων με πρωτεΐνες και υδροπηκτές, με αξιόλογες ερευνητικές συνεισφορές από όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια (Αριστοτέλειο, Καποδιστριακό, Πανεπιστήμιο Κρήτης κ.ά.), οι οποίες έχουν γίνει αποδέκτες διεθνούς αναγνώρισης. Το όνειρο είναι οι νέοι επιστήμονες να αποκτούν εργασιακές εμπειρίες και γνώση από τα πανεπιστήμια του εξωτερικού και αυτή η γνώση να επιστρέφει πίσω στην Ελλάδα. Ενθαρρύνω πάντα τα νέα άτομα να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα και θα ήθελα και εγώ κάποια στιγμή να τους ακολουθήσω. Μέχρι τότε, διατηρώ διαρκή επαφή και συνεργασία με συναδέλφους από τα ελληνικά πανεπιστήμια, ενώ πολλές φορές φιλοξενούμε στην ομάδα μας διδακτορικούς φοιτητές και μεταδιδάκτορες από την χώρα μας.”
Ποια είναι η σχέση σας με την Κρήτη;
“Η Κρήτη είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του πατέρα μου, των παππούδων μου που πλέον δεν βρίσκονται εν ζωή, και της ευρύτερης οικογένειάς μου. Πηγαίνω κάθε χρόνο και περνάω όσο περισσότερο χρόνο μπορώ στο μέρος από το οποίο έχω τις καλύτερες αναμνήσεις της ζωής μου. Θα ήθελα κάποια στιγμή να γίνω μόνιμος κάτοικος Κρήτης και να μπορώ να απολαμβάνω τους ανθρώπους, την θάλασσα και το υπέροχο φαγητό σε καθημερινή βάση.”
