ΚΡΗΤΗ
Δεν είναι μόνον η κλιματική κρίση και η λειψυδρία εχθροί του αμπελιού, είναι και οι ασθένειες
Τι λέει στο Cretelive o γεωπόνος - νηματωδολόγος στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου Δρ. Μανώλης Τζωρτζακάκης - Απόψε η παρουσίαση της έρευνας στο ΕΛΜΕΠΑ, για το αμπέλι και την φυτοπροστασία
Σε μία προβληματική εποχή για τις πάσης φύσεως καλλιέργειες, με τη λειψυδρία και την κλιματική κρίση να απειλούν την ίδια την φυσική ισορροπία, η αμπελοκαλλιέργεια δείχνει να βάλλεται από παντού. Στο πλαίσιο αυτό, σήμερα στο ΕΛΜΕΠΑ στο Ηράκλειο, πραγματοποιείται μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τις "Προκλήσεις στη σύγχρονη αμπελουργία: κλιματική αλλαγή και φυτοπροστασία".
Το Cretalive απευθύνθηκε σε έναν εκ των ερευνητών με μεγάλη εμπειρία στον χώρο, τον γεωπόνο - νηματωδολόγο στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου, Τμήμα Αμπέλου, Λαχανοκομίας, Ανθοκομίας και Φυτοπροστασίας του ΕΛ.Γ.Ο – ΔΗΜΗΤΡΑ, Δρ. Μανώλη Τζωρτζακάκη ο οποίος θα μιλήσει για έναν σοβαρό ιό που προσβάλει το αμπέλι, τον νηματώδη Xiphinema index.
Όπως ανέφερε ο κ. Τζωρτζακάκης, δυστυχώς, για αυτόν τον επικίνδυνο ιό, σε μεγάλο βαθμό υπάρχει άγνοια, με εξαίρεση τους νέους αμπελουργούς που έχουν γνώση του προβλήματος. Ο ίδιος εστίασε κατά βάση στην πρόληψη και όχι στην αντιμετώπιση, προτείνοντας μια σειρά από ενέργειες που πρέπει να γίνουν.
Αναλυτικά η συνέντευξη του κ. Τζωρτζακάκη στο Cretalive έχει ως εξής:
- Πόσο επικίνδυνος είναι ο νηματώδης Xiphinema index για τα αμπέλια της Κρήτης;
Μία από τις σημαντικότερες ιολογικές ασθένειες του αμπελιού είναι ο ιός του ριπιδωτού φύλλου (Grapevine Fanleaf Virus, GFLV) ή ιός του μολυσματικού εκφυλισμού όπως ονομάζονταν παλαιότερα. Αποκλειστικός φορέας μετάδοσης του ιού είναι ο εκτοπαρασιτικός νηματώδης Xiphinema index, ο οποίος είναι ενδημικός στις αμπελουργικές περιοχές. Λόγω του ότι ο νηματώδης είναι υπεύθυνος για την διασπορά του ιού από ασθενή πρέμνα σε υγιή, θεωρείται σημαντικός εχθρός της αμπελοκαλλιέργειας
Φυτό αμπελιού σουλτανίνας μολυσμένο με τον ιό
-Ποια είναι η συμπτωματολογία που θα πρέπει να αφυπνίσει τον παραγωγό;
Η εξάπλωση πρέμνων με συμπτώματα του ιού του ριπιδωτού φύλλου με μορφή «κηλίδας» γύρω από ένα μολυσμένο πρέμνο, με την πάροδο του χρόνου. Δηλαδή βλέπομε 5-6 διάσπαρτα μεμονωμένα πρέμνα με συμπτώματα του ιού του ριπιδωτού φύλλου σήμερα και στις επόμενες χρονιές γύρω από κάθε μολυσμένο πρέμνο έχει «δημιουργηθεί» μια ομάδα πρέμνων με τα ίδια συμπτώματα.
- Πώς έφτασε στην Κρήτη ο εν λόγω νηματώδης;
Η εξάπλωση του νηματώδη έγινε ταυτόχρονα με την εξάπλωση του αμπελιού από την περιοχή προέλευσης του (πιθανολογείται η περιοχή του Καυκάσου). Περαιτέρω, ο νηματώδης εξαπλώνεται από το ένα χωράφι στο άλλο μέσω της μεταφοράς χώματος με τα μηχανήματα κατεργασίας εδάφους
Ακμαίο θηλυκό του νηματώδη Xiphinema index όπως φαίνεται στο μικροσκόπιο
-Υπάρχουν, και ποιοι είναι οι τρόποι αντιμετώπισης του;
Δεν υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης, μόνο πρόληψης. Πριν την φύτευση νέων αμπελώνων σε θέση παλαιών στους οποίους υπάρχει ο νηματώδης, πρέπει να γίνεται εφαρμογή διασυστηματικού ζιζανιοκτόνου (με ψεκασμό φυλλώματος ή τοπική επάλειψη σε τμήμα του κορμού μετά από καρατόμηση) για καταστροφή του ριζικού συστήματος, βαθειά άροση αργά την επόμενη άνοιξη, πλήρη απομάκρυνση των ριζών και κατόπιν τουλάχιστον εξαετή αμειψισπορά με σιτηρά ή ψυχανθή. Να σημειώσομε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν συκιές στα όρια του αμπελώνα οι οποίες συντηρούν ικανοποιητικά τους πληθυσμούς του νηματώδη.
- Είναι ενημερωμένος ο Κρητικός παραγωγός για το πρόβλημα που δημιουργεί ο νηματώδης;
Όχι σε μεγάλο βαθμό, θα έλεγα ότι σε μεγάλο ποσοστό υπάρχει άγνοια. Ευτυχώς νέοι, δυναμικοί και «ψαγμένοι» αμπελουργοί έχουν γνώση του προβλήματος.
Να σημειωθεί ότι απόψε στο ΕΛΜΕΠΑ, θα γίνει παρουσίαση των αποτελεσμάτων της εμβληματικής δράσης "Καινοτόμος Φυτοπροστασία". Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο Κτηριακό Συγκρότημα Σχολής Επιστημών Υγείας από τις 17:00 το απόγευμα έως τις 21:00 το βράδυ.
