Το ALPER-EU μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο μικροί μαθητές μαθαίνουν προγραμματισμό

Μια κοινοπραξία οκτώ οργανισμών από πέντε διαφορετικές χώρες της Ευρώπης δρομολόγησε επίσημα το φιλόδοξο έργο ALPER-EU K12 Agile Learning of Programming with Educational Robotics. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία Erasmus+ KA220SCH, η οποία σχεδιάστηκε για να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές του δημοτικού μαθαίνουν προγραμματισμό. Οι εταίροι συναντήθηκαν στις 26 Νοεμβρίου 2025 στην πρώτη επίσημη συνάντηση του έργου, σηματοδοτώντας την επιχειρησιακή έναρξη ενός 27μηνου προγράμματος. Το έργο θα διαρκέσει από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2028, με συνολικό προϋπολογισμό €400.000.

Στη σχετική ανακοίνωση επισημαίνονται τα εξής:

Το ALPER-EU συντονίζεται από τον Καθηγητή Αντώνιο Κωνσταντάρα του Τμήματος Ηλεκτρονικών Μηχανικών του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), Ελλάδα. Στόχος του είναι να εισαγάγει την ευέλικτη ομαδική εργασία (agile teamwork), την επίλυση προβλημάτων, και την προγραμματιζόμενη εκπαιδευτική ρομποτική στις τάξεις παιδιών ηλικίας έξι έως δώδεκα ετών. Η κοινοπραξία περιλαμβάνει, εκτός από το συντονιστή ΕΛΜΕΠΑ, επτά επιπλέον εταίρους, συγκεκριμένα:

• το University of Malta – School of Education,
• το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού (Ελλάδα),
• το Directorate for Digital Literacy and Transversal Skills του Ministry for Education, Sports, Youths, Research and Innovation (Μάλτα),
• το 47ο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου (Ελλάδα),
• το Osnovna Škola Pećine (Κροατία),
• το Agrupamento de Escolas Terras do Ave (Πορτογαλία) και
• το ειδικό σχολείο Šiaulių “Dermės” Mokykla (Λιθουανία).

Image

Αυτοί οι φορείς αντιπροσωπεύουν ένα δραστήριο μείγμα εθνικών εκπαιδευτικών αρχών, πανεπιστημίων και καινοτόμων σχολείων, διασφαλίζοντας ότι η χάραξη πολιτικής, η έρευνα και η πρακτική στην τάξη είναι στενά συνδεδεμένες καθ' όλη τη διάρκεια του έργου.

Στον πυρήνα του, το ALPER-EU εισάγει μια προσαρμοσμένη για παιδιά έκδοση της ευέλικτης μεθοδολογίας (agile methodology), η οποία χρησιμοποιείται ευρέως στη Βιομηχανία 4.0. Αντί για τις παραδοσιακές, γραμμικές διδακτικές ακολουθίες, τα παιδιά θα μάθουν προγραμματισμό εργαζόμενα μέσω επαναληπτικών «ευέλικτων σπριντ» (agile sprints). Αυτά τα σπριντ είναι σύντομοι κύκλοι σχεδιασμού, κατασκευής, δοκιμής, αξιολόγησης και βελτίωσης. Τα ευέλικτα σπριντ θα επικεντρώνονται στην εκπαιδευτική ρομποτική, χρησιμοποιώντας πλατφόρμες οπτικού προγραμματισμού και προγραμματιζόμενα κιτ που καθιστούν την κωδικοποίηση χειροπιαστή, παιχνιδιάρικη και συνεργατική. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ετών, οι εταίροι θα σχεδιάσουν ένα πλήρες Πρόγραμμα Σπουδών Ευέλικτου Προγραμματισμού (Agile Programming Curriculum) που θα αποτελείται από 60 σπριντ ρομποτικής. Αυτά θα περιλαμβάνουν οδηγίες κατασκευής ρομπότ 3D, σχεδιασμό συστημάτων βασισμένων σε αισθητήρες και τελεστές, και ασκήσεις οπτικού προγραμματισμού βήμα προς βήμα. Ο στόχος είναι να βοηθηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τον προγραμματισμό ως μια δημιουργική δραστηριότητα επίλυσης προβλημάτων που εκτείνεται πέρα από την οθόνη του υπολογιστή και στον φυσικό κόσμο.

Μία βασική καινοτομία του έργου είναι ένα νέο εργαλείο αξιολόγησης της συμμετοχής των μαθητών που χρησιμοποιεί τεχνικές όρασης υπολογιστών (computer-vision). Το εργαλείο αυτό θα παρακολουθεί το βλέμμα, τον προσανατολισμό του προσώπου και τα πρότυπα προσοχής των μαθητών κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων προγραμματισμού. Αυτό προσφέρει στους εκπαιδευτικούς αντικειμενικούς δείκτες εμπλοκής – έναν τομέα που είναι διαβόητα δύσκολο να μετρηθεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Το σύστημα στοχεύει στην υποστήριξη πιο συμπεριληπτικών διδακτικών προσεγγίσεων, τηρώντας παράλληλα πλήρως τα πρότυπα προστασίας δεδομένων της ΕΕ. Το ALPER-EU θα προσφέρει επίσης ένα δομημένο πρόγραμμα κατάρτισης εκπαιδευτικών, συνδυάζοντας διαδικτυακές ενότητες με εργαστήρια με φυσική παρουσία. Εκπαιδευτικοί σε Ελλάδα, Μάλτα, Κροατία, Λιθουανία και Πορτογαλία θα εφαρμόσουν πιλοτικά την ευέλικτη μεθοδολογία, θα δοκιμάσουν το εργαλείο αξιολόγησης και θα συμβάλουν στην αξιολόγηση του αντίκτυπου του προγράμματος σπουδών. Τα αποτελέσματα θα διαδοθούν ευρέως μέσω του δικτύου SCIENTIX, το οποίο προσεγγίζει εκπαιδευτικούς STEM σε περισσότερες από 50 χώρες, καθώς και μέσω τοπικών εκδηλώσεων πολλαπλασιασμού, επισκέψεων σε σχολεία και ψηφιακών πλατφορμών ανοικτής πρόσβασης.

Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων από πολύ μικρή ηλικία, το έργο ALPER-EU αποτελεί ένα τολμηρό βήμα προς τάξεις που αντικατοπτρίζουν την πραγματική ομαδική εργασία, τη δημιουργικότητα και την τεχνολογική καινοτομία. Με την έναρξή του, η κοινοπραξία ξεκινά εργασίες για τη δημιουργία αυτού που ευελπιστεί να γίνει ένα νέο ευρωπαϊκό μοντέλο για την εκπαίδευση στον προγραμματισμό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.