Η δίκη του Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι, γιου του έκπτωτου λίβυου ηγέτη που καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο, δεν ανταποκρινόταν στα διεθνή κριτήρια και ο κατηγορούμενος θα πρέπει να αντιμετωπίσει κατηγορίες για φόνο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) ανέφεραν σήμερα τα Ηνωμένα Έθνη.
Μετά την ανατροπή του πατέρα του το 2011, ο Σαΐφ κρατείται στη Ζιντάν, μια ορεινή περιοχή στο δυτικό τμήμα της χώρας, από μία από τις παρατάξεις η οποία άρχισε να διεκδικεί την εξουσία μετά τον φόνο του Καντάφι.
Ο Σαΐφ καταδικάστηκε σε θάνατο τον Ιούλιο του 2015 από ένα δικαστήριο της Τρίπολης για εγκλήματα πολέμου, περιλαμβανομένης της δολοφονίας διαδηλωτών στη διάρκεια της εξέγερσης. Δυνάμεις της Ζιντάν αρνήθηκαν να τον παραδώσουν, λέγοντας ότι δεν εμπιστεύονται τυχόν εγγυήσεις της Τρίπολης ότι δεν θα δραπετεύσει.
Η έκθεση του ΟΗΕ για τη δίκη 37 κατηγορουμένων περιλαμβανομένου του Σαΐφ παραθέτει σοβαρές παραβιάσεις της διαδικασίας, όπως η παρατεταμένη κράτησή του σε απομόνωση χωρίς πρόσβαση στην οικογένεια ή στους δικηγόρους του, και οι κατηγορίες για βασανιστήρια που δεν διερευνήθηκαν κατάλληλα.
Η δίκη "υπολειπόταν των διεθνών κανόνων και κριτηρίων για δίκαιη δίκη και παραβίασε επίσης το δίκαιο της Λιβύης από ορισμένες πλευρές", αναφέρεται στην έκθεση. Κανένας μάρτυρας δεν κλήθηκε από την εισαγγελία να καταθέσει στο δικαστήριο, υπονομεύοντας τη δυνατότητα της υπεράσπισης να αμφισβητήσει τα ενοχοποιητικά στοιχεία.
"Αυτή η δίκη ήταν μια χαμένη ευκαιρία για τη δικαιοσύνη", ανέφερε σε μια δήλωση ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ζέιντ Ρά'αντ Αλ Χουσέιν.
Ο Σαΐφ, ο πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών Αμπντάλα αλ-Σενούσι και ο πρώην πρωθυπουργός Αλ-Μπαγκντάντι αλ-Μαχμούντι περιλαμβάνονται στους εννέα κατηγορούμενους που καταδικάστηκαν σε θάνατο από εκτελεστικό απόσπασμα.
"Η λιβυκή κυβέρνηση δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει τη σύλληψη και παράδοση του (Καντάφι) που παραμένει στη Ζιντάν και θεωρείται πως βρίσκεται εκτός του ελέγχου των διεθνώς αναγνωρισμένων λιβυκών αρχών", σημειώνεται στην έκθεση του ΟΗΕ.
Το Εφετείο της Λιβύης πρόκειται να επανεξετάσει τη διαδικασία στην υπόθεση, αλλά όχι και τα γεγονότα και τα στοιχεία. "Η επανεξέταση αυτή δεν αποτελεί πλήρη έφεση όπως απαιτείται βάσει των διεθνών κριτηρίων", αναφέρεται στην έκθεση.
Ο ΟΗΕ καλεί τις λιβυκές αρχές να διασφαλίσουν την παράδοση του Σαΐφ στο ΔΠΔ,που έχει έδρα τη Χάγη, "σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της Λιβύης". Το ΔΠΔ απαγορεύει την επιβολή της θανατικής ποινής.
"Ο εισαγγελέας του ΔΠΔ εξακολουθεί να επιδιώκει την παράδοση του (Καντάφι) στις λιβυκές αρχές προκειμένου να προχωρήσει με την υπόθεσή του", αναφέρεται στην έκθεση του ΟΗΕ.
Η έκθεση, την οποία συνέταξαν το γραφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ και η Αποστολή Υποστήριξης του ΟΗΕ στη Λιβύη (UNSMIL), καλεί τις λιβυκές αρχές να μεταρρυθμίσουν το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης λέγοντας πως η δίκη ανέδειξε "μείζονες αδυναμίες".