Στη Σερβία βρίσκεται ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος σήμερα το πρωί θα κηρύξει, από κοινού με τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, την έναρξη της άσκησης διαχείρισης συνεπειών περιβαλλοντικής καταστροφής, με την ονομασία "SRBIJA 2018".
Την άσκηση, που διεξάγεται για πρώτη φορά στη Σερβία, συνδιοργανώνουν το ευρω-ατλαντικό συντονιστικό κέντρο για την αντιμετώπιση καταστροφών (Euro Atlantic Disaster Response Coordination Center- EADRCC) και το υπουργείο Εσωτερικών της Σερβίας, στην περιοχή του Μλαντένοβατς.
Πρόκειται για τη 18η ανάλογη άσκηση και είναι η μεγαλύτερη που συνδιοργανώνεται από το EADRCC κι ένα κράτος-εταίρο από τη δημιουργία του Κέντρου (πριν από 20 χρόνια) έως σήμερα.
Στόχος της άσκησης, σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, είναι η βελτίωση της διαλειτοργικότητας στις διεθνείς επιχειρήσεις αντιμετώπισης καταστροφών και μέσω αυτής δίνεται η δυνατότητα ενίσχυσης της ικανότητας ομάδων από διάφορς χώρες να συνεργάζονται αποτελεσματικά σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Περίπου 2000 άτομα από 40 χώρες-μέλη και εταίρους του ΝΑΤΟ αναμένεται να συμμετάσχουν στην άσκηση "SRBIJA 2018", από την Ελλάδα θα πάρει μέρος η ΕΜΑΚ.
Το σενάριο που έχει επιλεγεί για τη σημερινή άσκηση είναι η αντιμετώπιση κατστροφών από έναν μεγάλο σεισμό. Η επιλογή του σεισμού έχει να κάνει με τον τύπο των γεωλογικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων, με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Σερβία.
Το αρμόδιο για τον συντονισμό ανθρωπιστικών υποθέσεων γραφείο των Ηνωμένων Εθνών OCHA, το ERCC άλλοι διεθνείς οργανισμοί θα έχουν ενεργό ρόλο στην άσκηση.
Το σενάριο της άσκησης
Σύμφωνα με το σενάριο της άσκησης, στις 2 Οκτωβρίου, στις 10:23πμ (τοπική ώρα), σημειώνεται ισχυρή σεισμική δόνηση 6,& Ρίχτερ (με εστιακό βάθος 10 χλμ) στην ευρύτερη περιοχή της πόλης του Βελογραδίου, στον δήμο του Μλαντένοβατς.
Το επίκεντρο εντοπίζεται στην περιοχή Međuluje, μερικά χιλιόμετρα νότια του Μλαντένοβατς, με τον σεισμό να γίνεται αισθητός σε όλη την πόλη του Βελιγραδίου καθώς και σε γειτονικές περιοχές νοτιοδυτικά του Μλαντένοβατς.
Οι αρχικές πληροφορίες αναφέρουν ότι μεγάλος αριθμός παλαιότερων κτιρίων έχει υποστεί μεγάλες ζημιές ή έχει καταρρεύσει. Πολλοί έχουν τραυματιστεί και ο αριθμός των θυμάτων είναι άγνωστος. Οι κάτοικοι των περιοχών που έχουν πληγεί αρνούνται να επιστρέψουν σπίτι τους υπό τον φόβο των μετασεισμικών δονήσεων.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, ο σεισμός πυροδότησε μια σειρά ατυχημάτων σε μεγάλο εργοστάσιο κεραμικής στο Μλαντένοβατς. Καθώς ο σεισμός σημειώθηκε εν ώρα εργασίας, μεγάλος αριθμός εργατών και εργατριών αγνοείται. Υπάρχουν επίσης πληροφορίες για διαρροή χημικών και περίεργες οσμές κοντά στο εργοστάσιο.
Ως συνέπεια του σεισμού, τα φράγματα στις λίμνες Ράμπροβατς και Μάρκοβατς αρχίζουν να έχουν διαρροή υδάτων και τουλάχιστον ένας οικισμός πλημμύρισε και μια λίμνη είναι γεμάτη συντρίμμια, γεγονός που ενέχει κίνδυνο μόλυνσης.
Σημαντικές ζημιές -πάντα βάσει του σεναρίου- έχουν υποστεί τα δίκτυα ηλεκτρισμού και υδροδότησης, ενώ μικρότερες είναι οι ζημιές στις οδικές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Εκτεταμένες ζημιές φέρεται να έχει υποστεί και το Arandjelovac, που βρίσκεται σε απόσταση 15χμλ νοτιοδυτικά του επίκεντρου, με τη βιομηχανική ζώνη να έχει υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα και να έχει κατά πάσα πιθανότητα και μεγάλο αριθμό θυμάτων.
Επιπροσθέτως, εκπρόσωποι του υδροηλεκτρικού εργοστασίου στην τεχνητή λίμνη Garaši ανέφεραν ζημιές σε γέφυρα και πιθανότητα απώλειες σε οικισμό ψαράδων και εκφράζονται φόβοι για πιθανή μόλυνση των υδάτων αφού η λίμνη είναι η μοναδική πηγή που προμηθεύει νερό την πόλη.
Οι εγχώριες δυνάμεις, σύμφωνα μα το σενάριο, έχουν επικεντρώσει τις επιχειρήσεις διάσωσης στις κατοικημένες περιοχές του Μλαντένοβατς και τις περιοχές που έχουν πληγεί στα νότια προάστια του Βελιγραδίου. Δεδομένης, όμως, της σοβαρότητας της κατάστασης, οι σερβικές αρχές θα διατυπώσουν κατά πάσα πιθανότητα επίσημο αίτημα για διεθνή συνδρομή προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες.