Γιατί παχαίνουμε κατά τη νηστεία; Τι πρέπει να προσέξουμε στη διατροφή μας τη Μεγάλη Εβδομάδα; Τι πρέπει να φάμε και τι να αποφύγουμε μετά τη νηστεία ώστε να μην αντιμετωπίσουμε προβλήματα; Πώς μπορούμε να επανέλθουμε στο φυσιολογικό μας βάρος ή να χάσουμε το βάρος που πήραμε κατά τη νηστεία;
Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δίνουν, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι διαιτολόγοι-διατροφολόγοι με ειδικότητα στις διατροφικές διαταραχές, Κική Γούτα και Παναγιώτα Καρακασίδου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι: "στη διατροφή μας όλα επιτρέπονται, αν είναι μέσα σε λογικά πλαίσια και όλα απαγορεύονται, όταν ξεφύγουν από τα πλαίσια της λογικής".
Γιατί παχαίνουμε κατά τη νηστεία;
"Η νηστεία είναι μια περίοδος κατά την οποία συνήθως γίνεται κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αμυλούχων τροφών (π.χ. πατάτες, μακαρόνια, ρύζι και άλλες τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα), που μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση του βάρους. Παρατηρείται, επίσης, έλλειψη ποικιλίας και ισορροπίας στη διατροφή των νηστευόμενων μιας και εγκλωβίζονται σε συγκεκριμένες τροφές. Έτσι οδηγούμαστε σε ελλείψεις θρεπτικών συστατικών βιταμινών και ιχνοστοιχείων, που βρίσκονται σε ζωικές τροφές, όπως η βιταμίνη D (κρόκος αυγών, λιπαρά ψάρια, κρέας) , η ριβοφλαβίνη (υπάρχει κυρίως σε ζωικά προϊόντα) καθώς επίσης και ο σίδηρος, το ασβέστιο, το ιώδιο, το σελήνιο και ο ψευδάργυρος. Πρέπει να επισημανθεί ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή το διαιτολόγιο των ευπαθών κατηγοριών, όπως υπερήλικες, εγκυμονούσες ή θηλάζουσες, παιδιών, εφήβων, αθλητών και ασθενών.Η μειωμένη πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό, κακή ανάπτυξη και εξασθένηση του ανοσοποιητικού" επισημαίνει η κ.Γούτα.
Τι πρέπει να προσέξουμε στη διατροφή της Μεγάλης Εβδομάδας;
Φτάνοντας στη Μεγάλη Εβδομάδα, οπότε και αυξάνεται ο αριθμός αυτών που νηστεύουν, η διαιτολόγος-διατροφολόγος Γιώτα Καρακασίδου συμβουλεύει:
- Συνδυάστε πρωτεϊνούχες τροφές για την κάλυψη των απαραίτητων αμινοξέων. Υπάρχουν διατροφικές ανησυχίες σχετικά με τις φυτικές τροφές, που είναι χαμηλότερες σε ποσότητα και ποιότητα πρωτεΐνης, σε σύγκριση με τα ζωικά τρόφιμα. Οι νηστεύοντες μπορούν να λάβουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα τους μέσω συνδυασμών των διαφόρων πηγών φυτικών πρωτεϊνών. Συνδυάστε: ή όσπρια με δημητριακά (ρύζι, πλιγούρι, φαγόπυρο, κινόα, κ.λπ.) ή όσπρια με ξηρούς καρπούς, σουσάμι, ταχίνι ολικής και σπόρους (ηλιόσπορους, λιναρόσπορο, κ.λπ.).
- Καταναλώστε τροφές με τα απαραίτητα ω3 λιπαρά οξέα. Η διατροφή όσων νηστεύουν περιέχει πολλά ω6 λιπαρά οξέα σε βάρος των ω3 λιπαρών οξέων, γι' αυτό τον λόγο είναι απαραίτητο να καταναλώνουν τρόφιμα πλούσια σε ω3, όπως π.χ. λιναρόσπορο, καρύδια, αβοκάντο, σουσάμι, ταχίνι ολικής κ.λπ. Εξασφαλίστε τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β κάθε μέρα. Σε όσους νηστεύουν, συχνά παρατηρείται έλλειψη στη βιταμίνη B12 -διότι αυτή υπάρχει κυρίως σε ζωικές τροφές- που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της υγείας του νευρικού συστήματος και για τη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η παρουσία της με τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου. Καλές φυτικές πηγές Β12 είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης, το γάλα σόγιας κ.ά.
- Δώστε σημασία στις πηγές διατροφικού σιδήρου για την αποφυγή αναιμίας. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι φακές, τα φασόλια, ο αρακάς, τα δημητριακά ολικής άλεσης είναι πολύ καλές πηγές μη-αιμικού σιδήρου (που δεν προέρχεται δηλαδή από ζωικές τροφές). Ο συνδυασμός αυτών των τροφών με τροφές που περιέχουν βιταμίνη Β12 και C βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για επαρκή κάλυψη του οργανισμού.
- Προσθέστε βιταμίνη C στη διατροφή σας για καλύτερη απορρόφηση σιδήρου. Ο συνδυασμός των τροφών, που αναφέραμε ως πηγές σιδήρου με μία πηγή βιταμίνης C, όπως είναι τα φρέσκα λαχανικά και φρούτα, επιτυγχάνει πολύ καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου στον οργανισμό.
- Να θυμάστε τη σημασία του ψευδαργύρου. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, συμμετέχει στην αναπαραγωγή και ανάπτυξη των κυττάρων του σώματός μας και, επιπλέον, έχει σημαντική δράση για το μεταβολισμό των υδατανθράκων και για το νευρικό σύστημα. Πηγές ψευδαργύρου είναι: τα καρύδια, τα κάσιους, τα φασόλια, τα κουκιά,η φάβα, το φύτρο σιταριού,το κάρδαμο κ.λπ.
- Καταναλώστε τροφές με ασβέστιο για την αποφυγή οστεοπόρωσης. Τροφές με ασβέστιο δεν υπάρχουν μόνο στα γαλακτοκομικά, αλλά και στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως μπρόκολο, λάχανο, σπανάκι, αμύγδαλα, καρότα, τα εμπλουτισμένα με ασβέστιο δημητριακά πρωινού.