Παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο και σημαντικό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία αποτελεί η κακοποίηση των ηλικιωμένων ατόμων και η συχνότητα εμφάνισής της προβλέπεται να αυξηθεί, καθώς πολλές χώρες αντιμετωπίζουν ταχεία γήρανση του πληθυσμού, επισημαίνουν οι ειδιικοί με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15/6).
Στατιστικά στοιχεία που καταγράφονται από τον ΟΗΕ δείχνουν, ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός των ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω θα υπερδιπλασιαστεί, από 542 εκατομμύρια το 1995 σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια το 2025. Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες με τον πιο γηρασμένο πληθυσμό – 5η θέση παγκοσμίως.
Επίσης στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι, περίπου το 4%-6% των ηλικιωμένων ατόμων έχουν βιώσει κάποια μορφή κακομεταχείρισης στην κατοικία τους, από ανθρώπους της οικογένειάς τους ή από ανθρώπους υπεύθυνους για τη φροντίδα τους. Αρκετά συχνά, προβλήματα κακοποίησης και παραμέλησης ηλικιωμένων ατόμων, διαπιστώνονται και σε χώρους φορέων και δομών παροχής υγειονομικής περίθαλψης προνοιακής και κοινωνικής φροντίδας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, λίγα περιστατικά γίνονται γνωστά και αυτό συμβαίνει επειδή τα ηλικιωμένα άτομα αρνούνται να καταγγείλουν την κακοποίηση, φοβούμενα την εκδικητικότητα του δράστη. Σε πολλά μέρη του κόσμου, η κακοποίηση των ηλικιωμένων ατόμων θεωρείται ως επί το πλείστον, μια ιδιωτική υπόθεση. Ακόμα και σήμερα, εξακολουθεί να αποτελεί ταμπού, να υποτιμάται και να αγνοείται από κοινωνίες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κακοποίηση των ηλικιωμένων ατόμων μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, όπως σωματική, ψυχολογική ή συναισθηματική, σεξουαλική και οικονομική κακοποίηση, μπορεί επίσης να είναι το αποτέλεσμα εκούσιας ή ακούσιας παραμέλησης. Περιπτώσεις κακομεταχείρισης ατόμων τρίτης ηλικίας που έχουν αναφερθεί παγκοσμίως είναι, τραυματισμοί, αφυδάτωση, απώλεια βάρους, πλημμελής εφαρμογή θεραπευτικής αγωγής, ασυνήθιστη συναισθηματική συμπεριφορά, ξαφνικές αλλαγές σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή διαθήκες. Μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές σωματικές βλάβες και μακροπρόθεσμες ψυχολογικές συνέπειες.
Η μελέτη ABUEL (Κατάχρηση και υγεία των ηλικιωμένων στην Ευρώπη) που έγινε στην ΕΕ το 2009, και εξέτασε αστικούς πληθυσμούς σε επτά χώρες της ΕΕ περιλαμβάνοντας και την Ελλάδα έδειξε ότι το 19,4% των ηλικιωμένων υπέφεραν από ψυχική κακοποίηση, το 2,7% από σωματική, το 0,7% από σεξουαλική κακοποίηση, ενώ το 3,8% από οικονομική κακοποίηση και το 0,7% από τραυματισμούς. Το 30% των ανθρωποκτονιών στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια οφείλεται στη γεροντική κακοποίηση, ενώ οι θάνατοι που προκύπτουν από υποσιτισμό ή αφυδάτωση είναι άγνωστοι. Οι στατιστικές δείχνουν ότι, περίπου το 70% των δραστών της κακοποίησης είναι μέλη της οικογένειας ή του στενού περιβάλλοντος του ηλικιωμένου ατόμου.
Υπό το φως όλων των παραπάνω και με το μήνυμα «Μπορούμε να σταματήσουμε την κακοποίηση των ηλικιωμένων» η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15/6), στοχεύει στην αναγνώριση, σε παγκόσμιο επίπεδο, του προβλήματος της σωματικής, συναισθηματικής και οικονομικής κακοποίησης των ηλικιωμένων ατόμων, ενώ παράλληλα επιδιώκεται η ανάπτυξη «φιλικών» πολιτικών που προωθούν τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, παρέχοντας τα κατάλληλα εργαλεία, ώστε να συνεχίσουν να είναι παραγωγικοί και κοινωνικά ενταγμένοι πολίτες.