Δυνητικά επικίνδυνα βακτήρια έχουν ήδη αποκτήσει ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά και τώρα αποκτούν αντίσταση και στα κοινά απολυμαντικά χεριών, σύμφωνα με αυστραλιανή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Science Translational Medicine.
«Ο Enterococcus faecalis (γνωστός και ως Streptococcus ομάδας D ή Εντερόκοκκος – ένα θετικό κατά Gram, μη κινητό μικρόβιο που βρίσκεται φυσιολογικά στο γαστρεντερικό σύστημα του ανθρώπου και άλλων θηλαστικών) είναι κύρια αιτία ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και έχει καταφέρει να αναπτύξει ανοχή σε διάφορα αντιβιοτικά», εξηγεί ο Τίμοθι Στινεαρ, μοριακός βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, όπου έγινε η μελέτη.
Αλλά το ανησυχητικό είναι ότι έχει αναπτύξει ανοχή και σε απολυμαντικά χεριών με αλκοόλ, πιθανόν ως απόρροια της ευρείας χρήσης των αντιμικροβιακών τζελ στα προγράμματα αντισηψίας των νοσοκομεία, λένε οι επιστήμονες.
Στο πλαίσιο της μελέτης οι ερευνητές συνέλεξαν 139 δείγματα E.faecalis, την περίοδο 1997-2015 από δύο νοσοκομεία της Μελβούρνης και τα εξέθεσαν σε αραιωμένη αλκοολούχα ισοπροπανόλη για να δουν πόσο αποτελεσματική θα ήταν η τελευταία στην εξόντωση του βακτηρίου.
Τα δείγματα που είχαν ληφθεί από το 2009 και έπειτα ήταν πιο ανθεκτικά στο αλκοολούχο διάλυμα, συγκριτικά με όσα είχαν συλλεχθεί πριν το 2004.
Για να δουν αν αυτή η αντίσταση μεταφραζόταν σε περισσότερες λοιμώξεις οι επιστήμονες εισήγαγαν διαφορετικά στελέχη του E.faecalis σε κλουβιά ποντικιών, τα οποία στη συνέχεια σκούπισαν με υγρά μαντηλάκια αλκοολούχας ισοπροπανόλης ώστε να τα απολυμάνουν.
Όμως, το βακτήριο είχε αναπτύξει αντίσταση στο απολυμαντικό και έτσι μπορούσε να αποικίσει το γαστρεντερικό σύστημα των τρωκτικών.
Η γενετική ανάλυση του E.faecalis έδειξε ότι έχει αναπτύξει διάφορες μεταλλάξεις στα γονίδια που σχετίζονταν με τον κυτταρικό μεταβολισμό. Αυτές οι μεταλλάξεις έκαναν τις κυτταρικές μεμβράνες του E.faecalis πιο ανθεκτικές σε διαλύτες, όπως το αλκοόλ.
«Καταφέραμε να εντοπίσουμε και να αποδείξουμε ότι συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές έχουν συμβεί στον Enterococcus faecalis τα τελευταία 20 χρόνια, γεγονός που μας βοηθά να εξηγήσουμε την αυξημένη ανθεκτικότητά του», εξηγεί ο Δρ Στινεαρ.
Οι μεταλλάξεις αποδίδονται στο γεγονός ότι τα νοσοκομεία έχουν εφαρμόσει όλο και αυστηρότερους κανόνες υγιεινής δια της χρήσης αλκοολούχων απολυμαντικών μέσων.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στο άμεσο μέλλον θα χρειαζόμαστε όλο και ισχυρότερο απολυμαντικά για να αντιμετωπίσουμε τα ανθεκτικά μικρόβια.