Ο καρκίνος μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε μέρος του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του αίματος. Η λευχαιμία και το λέμφωμα είναι και οι δύο μορφές καρκίνου του αίματος. Η κύρια διαφορά είναι ότι η λευχαιμία επηρεάζει το αίμα και τον μυελό των οστών, ενώ τα λεμφώματα τείνουν να επηρεάζουν τους λεμφαδένες.
Αν και υπάρχουν κάποιες ομοιότητες ανάμεσα στην λευχαιμία και το λέμφωμα, εντούτοις οι αιτίες και η προέλευσή τους, τα συμπτώματα, η θεραπεία και το ποσοστό επιβίωσης είναι διαφορετικά. Σε αυτό το άρθρο, εξετάζουμε διεξοδικά τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ της λευχαιμίας και του λεμφώματος.
Τι είναι η λευχαιμία και τι είναι το λέμφωμα
Η λευχαιμία και το λέμφωμα είναι δύο τύποι καρκίνου που επηρεάζουν το αίμα. Και οι δύο καρκίνοι επηρεάζουν συνήθως τα λευκά αιμοσφαίρια.
Λευχαιμία
Εμφανίζεται όταν ο μυελός των οστών παράγει πάρα πολλά ανώμαλα/προβληματικά λευκά αιμοσφαίρια. Συνήθως είναι ένας βραδέως αναπτυσσόμενος καρκίνος, αν και υπάρχουν περιπτώσεις όπου αναπτύσσεται ταχύτερα. Εάν ένα άτομο έχει λευχαιμία, τα μη φυσιολογικά λευκά αιμοσφαίρια δεν πεθαίνουν εντός του κανονικού κύκλου ζωής τους. Αντίθετα, πολλαπλασιάζονται γρήγορα, αφήνοντας τελικά λιγότερο χώρο για τα ερυθρά αιμοσφαίρια, που απαιτούνται για τη μεταφορά οξυγόνου μέσω του σώματος.
Υπάρχουν τέσσερις κύριοι τύποι λευχαιμίας, που ταξινομούνται ανάλογα με τον ρυθμό ανάπτυξής τους και το σημείο όπου ο καρκίνος πρωτοεμφανίστηκε στον οργανισμό. Αυτοί οι τύποι λευχαιμίας είναι:
- οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία
- χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία
- οξεία μυελογενής λευχαιμία
- χρόνια μυελογενής λευχαιμία
Λέμφωμα
Αρχίζει στο ανοσοποιητικό σύστημα και επηρεάζει τους λεμφαδένες και τα λεμφοκύτταρα, τα οποία είναι ένα είδος λευκών αιμοσφαιρίων. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι λεμφοκυττάρων: τα Β-λεμφοκύτταρα και τα Τ-λεμφοκύτταρα.
Οι δύο κύριοι τύποι λεμφώματος είναι:
- Λέμφωμα Hodgkin, το οποίο περιλαμβάνει έναν συγκεκριμένο τύπο μη φυσιολογικού Β-λεμφοκυττάρου, που ονομάζεται κύτταρο Reed-Sterberg. Αυτός ο τύπος λεμφώματος είναι λιγότερο συνηθισμένος.
- Λέμφωμα Μη-Hodgkin, το οποίο μπορεί να ξεκινήσει είτε σε Β-λεμφοκύτταρα είτε σε Τ-λεμφοκύτταρα.
Αυτοί οι τύποι βασίζονται στην προέλευση του καρκινικού κυττάρου και στο πόσο γρήγορα ή επιθετικά αναπτύσσονται. Ο τύπος του λεμφώματος που έχει ένα άτομο θα επηρεάσει τα συμπτώματά του καθώς και τις επιλογές θεραπείας του.
Συμπτώματα
Η λευχαιμία είναι συχνά αργή, ή χρόνια κατάσταση. Ανάλογα με τον τύπο της λευχαιμίας που έχει ένα άτομο, τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν και ίσως να μην είναι άμεσα εμφανή.
Τα συμπτώματα της λευχαιμίας περιλαμβάνουν:
- διευρυμένους λεμφαδένες
- δυσκολία στην αναπνοή
- αίσθημα κόπωσης
- πυρετός
- αιμορραγία από την μύτη, ή από τα ούλα
- αίσθημα αδυναμίας, ή ζάλη
- χρόνιες λοιμώξεις, ή λοιμώξεις που δεν επουλώνονται
- δέρμα που παθαίνει μελανιές εύκολα
- απώλεια της όρεξης
- πρήξιμο στην κοιλιακή χώρα
- ακούσια απώλεια βάρους
- σκούρα σημάδια στο δέρμα
- οσφυαλγία
- υπερβολική εφίδρωση, ειδικά τη νύχτα
Τα συμπτώματα του λεμφώματος ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο. Για το λέμφωμα Hodgkin μπορεί να περιλαμβάνουν:
- ένα εξόγκωμα κάτω από το δέρμα, συνήθως στη βουβωνική χώρα, στον αυχένα, ή στην μασχάλη
- πυρετός
- ακούσια απώλεια βάρους
- κούραση
- νυχτερινές εφιδρώσεις
- απώλεια της όρεξης
- βήχας, ή δυσκολία στην αναπνοή
- έντονη φαγούρα
Τα συμπτώματα του λεμφώματος μη-Hodgkin περιλαμβάνουν:
- πρήξιμο στην κοιλιά
- αίσθημα πληρότητας (ο ασθενής χορταίνει) με μια μικρή ποσότητα τροφής
- πυρετός
- διόγκωση στους λεμφαδένες
- κούραση
- δυσκολία στην αναπνοή
- βήχας
- αίσθημα πίεσης και πόνου στον θώρακα
- απώλεια βάρους
- εφίδρωση και ρίγη
Αιτίες και προέλευση
Και στις δύο περιπτώσεις, ο καρκίνος είναι αποτέλεσμα προβλημάτων με τα λευκά αιμοσφαίρια του σώματος.
Η λευχαιμία εμφανίζεται όταν ο μυελός των οστών παράγει πάρα πολλά λευκά αιμοσφαίρια. Αυτά τα λευκά αιμοσφαίρια δεν πεθαίνουν σε κανονικό κύκλο. Αντ' αυτού, συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται και τελικά να απωθούν άλλα υγιή κύτταρα του αίματος. Σε άλλες περιπτώσεις, η λευχαιμία ξεκινά στους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμήσει λοιμώξεις.
Παρομοίως, το λέμφωμα αρχίζει συνήθως στους λεμφαδένες, ή σε άλλους λεμφικούς ιστούς. Οι λεμφαδένες είναι όλοι συνδεδεμένοι μεταξύ τους. Το λέμφωμα Hodgkin απλώνεται από τον έναν λεμφαδένα στο επόμενο. Εάν ένα άτομο έχει λέμφωμα μη-Hodgkin, τότε ο καρκίνος μπορεί να εξαπλωθεί σποραδικά, με ορισμένους τύπους να είναι πιο επιθετικοί από άλλους.
Τόσο στην λευχαιμία, όσο και στο λέμφωμα, ο καρκίνος μπορεί επίσης να εξαπλωθεί στον μυελό των οστών, στους πνεύμονες και στο ήπαρ.
Παράγοντες κινδύνου
Οι δύο τύποι καρκίνου έχουν διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου.
Η χρόνια λευχαιμία είναι πιο συχνή στους ενήλικες. Αντίθετα, τα παιδιά είναι πιο πιθανό να διαγνωστούν με οξεία λευχαιμία. Στην πραγματικότητα, η οξεία λευχαιμία είναι ο πιο κοινός τύπος καρκίνου στα παιδιά.
Αν και οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει λευχαιμία, ορισμένοι από τους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:
- γενετικές διαταραχές
- οικογενειακό ιστορικό
- έκθεση σε ορισμένους τύπους χημικών ουσιών
- προηγούμενη ακτινοβολία, ή χημειοθεραπεία
- κάπνισμα
Το λέμφωμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Το λέμφωμα Hodgkin τυπικά εμφανίζεται στις ηλικίες 15-40 ετών, ή μετά από τα 50 έτη ζωής. Το λέμφωμα μη-Hodgkin μπορεί να εμφανιστεί σχεδόν σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά είναι πιο σύνηθες στους ηλικιωμένους.
Οι παράγοντες κινδύνου για λέμφωμα Hodgkin περιλαμβάνουν:
- οικογενειακό ιστορικό
- εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- προηγούμενη μόλυνση από τον ιό Epstein-Barr (EBV)
- λοίμωξη με τον HIV (AIDS)
Οι παράγοντες κινδύνου για λέμφωμα μη-Hodgkin περιλαμβάνουν:
- εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- έκθεση σε ορισμένα χημικά
- χρόνια μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
- προηγούμενη ακτινοβολία, ή χημειοθεραπεία
- αυτοάνοσο νόσημα
Θεραπεία
Οι δύο αυτοί τύποι καρκίνου απαιτούν διαφορετικές θεραπείες. Ο τύπος λευχαιμίας, ή λεμφώματος μπορεί, επίσης, να κάνει τη διαφορά στο πώς θεραπεύεται ο καρκίνος.
Η χρόνια λευχαιμία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αμέσως. Αντ' αυτού, συνήθως παρακολουθείται στενά η ανάπτυξη του καρκίνου. Αυτή η προσέγγιση είναι πιο κοινή με τη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία. Όταν χορηγείται θεραπεία, ένας γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει:
- χημειοθεραπεία
- μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων
- στοχευμένη θεραπεία
- βιολογική θεραπεία
- ακτινοθεραπεία
Το λέμφωμα Hodgkin είναι συνήθως ευκολότερο να θεραπευθεί σε σύγκριση με το λέμφωμα μη-Hodgkin, προτού εξαπλωθεί από τους λεμφαδένες.
Η θεραπεία τόσο για Hodgkin όσο και για μη-Hodgkin λέμφωμα μπορεί να περιλαμβάνει:
- ακτινοθεραπεία
- χημειοθεραπεία
- φάρμακα που εμποδίζουν την περαιτέρω ανάπτυξη μη φυσιολογικών κυττάρων
- στοχευμένη θεραπεία
- ανοσοθεραπεία
- χημειοθεραπεία υψηλής δόσης και μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων
- χειρουργική επέμβαση (σε σπάνιες περιπτώσεις)