Το δείπνο της Ανάστασης και το γεύμα της Λαμπρής κάθε χρόνο βρίσκονται στο επίκεντρο των πασχαλινικών εορτασμών.
Ωστόσο, η μετάβαση από τη νηστεία στην κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών θέλει προσοχή γιατί κρύβει κινδύνους.
Διαλέξτε, λοιπόν, προσεκτικά τα τρόφιμα για το εορταστικό τραπέζι και φάτε έξυπνα ώστε να αποκομίσετε μόνο απόλαυση.
Νηστεία τέλος αλλά με προσοχή
Όπως εξηγούν οι διατροφολόγοι η μετάβαση από τη νηστεία στην κατανάλωση ζωικών τροφίμων απαιτεί προσοχή, καθώς η απότομη πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης μετά τη νηστεία και η μεγάλη ποσότητα τροφής και ποτού, οδηγεί συχνά σε τροφικές δηλητηριάσεις.
«Οι πρωτεΐνες είναι τα κύρια συστατικά του κρέατος. Κατά τη διάσπασή τους δημιουργούνται αμινοξέα, τα οποία, με τη σειρά τους, διασπώνται σε άλλα στοιχεία, ένα από αυτά είναι η αμμωνία. Κατά τη διάσπασή τους απελευθερώνεται αμμωνία, η οποία αποβάλλεται από τα ούρα με τη μορφή της ουρίας. Για να απελευθερωθεί η ουρία, ο οργανισμός χρησιμοποιεί κάποια ένζυμα. Η μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών κατά τη νηστεία μειώνει τα ποσοστά έκκρισης αυτών των ενζύμων, αφού δεν τα χρειάζεται σε μεγάλες ποσότητες. Η απότομη και υπερβολική κατανάλωση πρωτεϊνούχων τροφίμων οδηγεί το σώμα μας σε αδυναμία διαχείρισης του πλεονάσματος της αμμωνίας. Αυτό συμβαίνει γιατί το σώμα δεν προλαβαίνει να αυξήσει την έκκριση των ενζύμων αυτών, με αποτέλεσμα να διαχέεται η περίσσεια αμμωνίας στο αίμα και όχι να αποβάλλεται. Συνέπεια όλων αυτών, η δυσπεψία και η τοξικότητα», εξηγεί η διαιτολόγος-διατροφολόγος, μέλος της επιστημονικής ομάδας «Διατροφή» και του Ινστιτούτου Διατροφικών Μελετών και Ερευνών, Κική Γούτα.
Και προσθέτει: «Η γρήγορη κατανάλωση της τροφής οδηγεί σε γρήγορη και όχι σωστή μάσηση της τροφής. Η αδυναμία προσεκτικού μασήματος μπορεί να βλάψει την πέψη και να περιορίσει την αποδοτικότητα των άλλων στοιχείων της πεπτικής διαδικασίας. Η πέψη ξεκινάει από το στόμα. Η καλά μασημένη τροφή θα διευκολύνει τη χώνεψη και την αποφυγή δημιουργίας αερίων στα έντερα καθώς και το φούσκωμα στο στομάχι. Η πόση μεγάλης ποσότητας υγρών με το γεύμα οδηγεί σε διάλυση των εκκριμάτων (οξύ, πεπτικά ένζυμα και τη χολή), που είναι υπεύθυνα για την πεπτική διαδικασία. Έτσι μειώνεται η αποδοτικότητα και δυσκολεύει την πεπτική διαδικασία».
Φάτε έξυπνα και γλιτώστε θερμίδες
Η νηστεία είναι λογικό να σας έχει γεμίσει προσμονή για το δείπνο της Ανάστασης και το γεύμα της Λαμπρής. Θέλετε να φάτε σε ένα γεύμα όλα όσα στερηθήκατε τόσο καιρό. Προσέξτε, όμως, μην καταλήξετε με περιττά κιλά.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι, ένα βαθύ πιάτο μαγειρίτσας έχει 540 θερμίδες, 300 γραμμάρια αρνί έχουν 1.230 θερμίδες, 150 γραμμάρια κοκορέτσι έχουν 236 θερμίδες, δύο αβγά ισούνται με 221 θερμίδες, 100 γραμμάρια τυρί έχουν 304 θερμίδες, 300 γραμμάρια σαλάτας 75 θερμίδες, 50 γραμμάρια τσουρέκι 286 θερμίδες, μια φέτα τσουρέκι (60 γραμμάρια) 230 θερμίδες και ένα πασχαλινό κουλουράκι περίπου 200 θερμίδες.
Φάτε λοιπόν έξυπνα, απολαμβάνοντας τα πάντα από το πασχαλινό τραπέζι, χωρίς να επιβαρύνετε την σιλουέτα σας:
- Βάλτε στο πιάτο σας τη μερίδα που σας αντιστοιχεί και περιοριστείτε σε αυτό, ώστε να αποφύγετε τα «τσιμπολογήματα».
- Δώστε προτεραιότητα στη σαλάτα, γεμίζοντας το πιάτο σας, ώστε να μειώσετε την ποσότητα όλων των άλλων τροφίμων που θα φάτε.
- Πιείτε αρκετό νερό. Θα μειώσει τόσο στο αίσθημα πείνας, όσο και στη μείωση του φαινομένου κατακράτησης υγρών.
- Φάτε ψωμί, ώστε να χορτάσετε πιο εύκολα και έτσι να μην να χρειαστεί να φάτε μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού.
Ναι στο αλκοόλ, αλλά με μέτρο
Το Πάσχα σίγουρα όλοι θα πιούμε ένα ποτηράκι. Προσοχή, όμως, γιατί το αλκοόλ όχι μόνο προσφέρει «κενές» θερμίδες με την έννοια ότι δε συνοδεύονται από θρεπτικά στοιχεία, επιπλέον αυξάνει την όρεξη και μειώνει τις αντιστάσεις μας με αποτέλεσμα να τρώμε παραπάνω.
Αν λοιπόν πιείτε, προτιμήστε κρασί ή μπύρα που περιέχουν λιγότερο οινόπνευμα ή εναλλακτικά συνδυάστε το ποτό σας με σόδα ή αναψυκτικό με λίγες θερμίδες και κάντε το να διαρκέσει περισσότερο.
Ένα τρυκ για να αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ είναι να καταναλώνετε συγχρόνως νερό. Έτσι θα μετριάσετε την πρόσληψη και συγχρόνως θα αποφύγετε την αφυδάτωση που επιφέρει το οινόπνευμα.
Αν παίρνετε φάρμακα συμβουλευτείτε το γιατρό σας και διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες γιατί υπάρχει περίπτωση να αλληλεπιδρούν με το οινόπνευμα.
Ποτέ μην πίνετε με άδειο στομάχι και ποτέ μην οδηγείτε έχοντας πιει.
Συμβουλές για ευπαθείς καλοφαγάδες
Αν πάσχετε από διαβήτη και παίρνετε ινσουλίνη, ή αντιδιαβητικά δισκία προσέξτε ιδιαίτερα το αλκοόλ γιατί μπορεί να προκαλέσει ή να εντείνει την υπογλυκαιμία. Ο κίνδυνος της υπογλυκαιμίας αυξάνεται ιδιαίτερα αν πίνετε νηστικοί.
Η μέγιστη κατανάλωση αλκοόλ για τις γυναίκες είναι μια μονάδα και για τους άνδρες δύο. Μια μονάδα αλκοόλ ισοδυναμεί με ένα ποτήρι κρασί, ή μια μπίρα, με 25 ml βότκα, ή ουίσκι καθώς και με 50 ml λικέρ, ή βερμούτ.
Έχετε πάνω σας κάποια ένδειξη ότι είστε διαβητικός/ή γιατί μπορεί μια πιθανή υπογλυκαιμία να μπερδευτεί με τη μέθη.
Αν είστε σε θεραπεία με ινσουλίνη και πρόκειται να φάτε αργότερα από ότι συνηθίζετε να τρώτε, μεταθέστε την ώρα της ένεσης περί την ώρα του γεύματος.
Στη θέση του αρχικού γεύματος φάτε ένα σνακ για να αποφύγετε την υπογλυκαιμία. Αν έχετε την οποιαδήποτε αμφιβολία για την προσαρμογή του χρόνου των ενέσεων, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Αν πάσχετε από υπέρταση έχετε κατά νου ότι η υπερβολική πρόσληψη άλατος απορυθμίζει την αρτηριακή πίεση και γι’ αυτό φροντίστε να αποφύγετε τις αλμυρές αμαρτίες. Στο εμπόριο κυκλοφορούν υποκατάστατα άλατος στα οποία μπορείτε να καταφύγετε, αφού συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Μην αφήσετε τη χαλαρότητα των εορταστικών ημερών να χαλάσει το πρόγραμμα της φαρμακευτικής σας θεραπείας. Αν δεν παίρνετε τα φάρμακα σας όπως σας συνέστησε ο γιατρός σας, είναι σα να μην τα παίρνετε καθόλου, αφού για να έχουν αποτέλεσμα, χρειάζεται να υπάρχουν σε σταθερά επίπεδα στον οργανισμό.
Αν παίρνετε διουρητικά προσέξτε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το οποίο έχει επίσης διουρητική δράση και ο συνδυασμός τους μπορεί να επιφέρει υποτασική κρίση.
Αν υποφέρετε από γαστρίτιδα ή έλκος πρέπει να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή το Πάσχα, γιατί υπάρχει από τον κόσμο μια τάση υπερβολής στη χρήση καρυκευμάτων και στην παρασκευή βαριών και λιπαρών φαγητών που κυριολεκτικά δοκιμάζουν το στομάχι μας. Μην ντραπείτε να ενημερώσετε τους οικοδεσπότες για να συμπεριλάβουν στο μενού και κάτι πιο ελαφρύ για εσάς. Το αλκοόλ εξάλλου είναι γνωστό ότι είναι επιβαρυντικό και ερεθιστικό για το στομάχι και γι’ αυτό καλό είναι όσο μπορείτε να το αποφύγετε.
Αν έχετε «τσιμπημένη» χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια, τότε όσα προαναφέρθηκαν περί αποφυγής λίπους και περιττών θερμίδων αφορούν εσάς περισσότερο από τον καθένα. Πέραν αυτών φροντίστε να παίρνετε συστηματικά τα φάρμακα που σας έχει συστήσει ο γιατρός σας και καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών. Το κόκκινο κρασί είναι το ιδανικό ποτό για εσάς, αλλά πάλι με μέτρο (1-2 ποτηράκια το πολύ). Αν μάλιστα έχετε ιδιαίτερα αυξημένα τα τριγλυκερίδια, τότε το αλκοόλ είναι απαγορευτικό.
Συμβουλές SOS για μετά…
Κι επειδή ένα απολαυστικό γεύμα μπορεί να έχει άσχημη κατάληξη με φούσκωμα, δυσπεψία και καούρα, έχουμε έναν σημαντικό λόγο για να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί κάθε φορά που γεμίζουμε το πιάτο μας.
Ο βασικός λόγος που μετά από ένα γεύμα καταλήγουμε με τα παραπάνω δυσάρεστα συμπτώματα είναι διότι το στομάχι μας δέχεται παραπάνω τροφή από την συνηθισμένη ποσότητα που έχουμε στο καθημερινό μας διαιτολόγιο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να παράγει μεγαλύτερες ποσότητες γαστρικών οξέων για να χωνέψει την τροφή, τα οποία όταν βρίσκουν διέξοδο προς τα πάνω, προκαλούν το δυσάρεστο αίσθημα της καούρα, του πρηξίματος και των εντερικών αερίων.
Αν θέλετε να γλιτώσετε από τα συμπτώματα αυτά, τότε:
- Πίνετε άφθονο νερό.
- Αποφύγετε την υπερκατανάλωση ροφημάτων με ανθρακικό.
- Μασάτε αργά.
- Αποφύγετε να ξαπλώνετε ή να ασχολείστε με κοπιώδεις δραστηριότητες μετά το φαγητό. Εάν θέλετε να διευκολύνετε την πέψη, κάντε έναν ήρεμο περίπατο, με αργό βήμα.
- Μην καπνίσετε αμέσως μετά το φαγητό.