Οι αναμνηστικές φωτογραφίες των σχολικών λευκωμάτων (yearbooks) αποτελούν χρυσωρυχεία για τους ερευνητές της Θετικής Ψυχολογίας.
«Κοίτα το πουλάκι και χαμογέλα», λέει ο φωτογράφος στα 18χρονα κορίτσια και αγόρια λίγο πριν αποφοιτήσουν και αυτά υπάκουα δίνουν το καλύτερο τους χαμόγελο.
Όπως αποδεικνύεται όμως το χαμόγελο κατά παραγγελία δεν είναι και τόσο εύκολο. Κάποιοι λίγοι χαμογελούν πλατιά, ενώ οι περισσότεροι μειδιούν ευγενικά.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες υπάρχουν 18 είδη χαμόγελων. Μόνο το πρώτο όμως, που λέγεται «Ντουσέν» (από το όνομα του Γάλλου νευρολόγου Γκιγιώμ Ντουσέν ο οποίος το 1862 κατέγραψε για πρώτη φορά τις κινήσεις των μυών του προσώπου) είναι και το αυθεντικό.
Οι άκρες του στόματος ανεβαίνουν προς τα πάνω ενώ σχηματίζονται ρυτίδες γύρω από τις άκρες των ματιών (πόδια χήνας).
Οι μύες που εμπλέκονται στη διαδικασία αυτή, δηλαδή ο μείζων ζυγωματικός και ο σφικτήρας των ματιών, είναι εξαιρετικά δύσκολο να το κάνουν οικειοθελώς. Τα υπόλοιπα 17, που στην Αμερική για χάρη συντομίας στις έρευνες λέγονται “Pan American” (από τις διαφημίσεις της γνωστής αεροπορικής εταιρίας με τις χαμογελαστές αεροσυνοδούς) δεν είναι γνήσια και δεν περιλαμβάνουν κανένα από τα χαρακτηριστικά Ντουσέν.
Όταν οι εκπαιδευμένοι ψυχολόγοι κοιτάζουν συλλογές φωτογραφιών μπορούν με μια ματιά να ξεχωρίσουν τις διαφορές. Οι Ντάτσερ Κέλτνερ και Λι Ανν Χάρκερ από το Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ μελέτησαν για παράδειγμα 141 φωτογραφίες από το yearbook των αποφοίτων του 1960 στο Mills College. Όλες εκτός από 3 γυναίκες χαμογελούσαν, και οι μισές από αυτές είχαν αυθεντικό χαμόγελο.
Οι ερευνητές ήρθαν σε επαφή μαζί τους στις ηλικίες των 27, των 43 και των 52 ετών και τις ρώτησαν για τους γάμους τους και για τη συνολική ευχαρίστηση της ζωής τους. Όταν οι Κέλτνερ και Χάρκερ κληρονόμησαν την έρευνα τη δεκαετία του ’90, αναρωτήθηκαν αν θα μπορούσαν να προβλέψουν από το χαμόγελο και μόνο πώς θα εξελισσόταν ο έγγαμος βίος αυτών των γυναικών. Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό:
Οι γυναίκες με το αυθεντικό χαμόγελο είχαν, κατά μέσο όρο, περισσότερες πιθανότητες να είναι παντρεμένες και να βιώνουν μεγαλύτερη προσωπική ευημερία για τα επόμενα 30 χρόνια. Αυτοί οι δείκτες ευτυχίας προβλέπονταν από ένα απλό ζάρωμα των ματιών!
Βλέποντας τα αποτελέσματα, οι δύο ερευνητές αναρωτήθηκαν μήπως οι Ντουσέν γυναίκες ήταν ομορφότερες, και η εμφάνισή τους ήταν αυτή που προκαθόριζε την ευτυχία τους και όχι το αυθεντικό τους χαμόγελο.
Έτσι επανήλθαν βαθμολογώντας την εμφάνιση των γυναικών αυτών, και βρήκαν ότι η ομορφιά δεν είχε να κάνει τίποτε με τους καλούς γάμους και την ικανοποίηση από τις ζωές τους. Αποδείχθηκε με λίγα λόγια, ότι μια γυναίκα που χαμογελούσε αυθεντικά, ήταν πιθανότερο να έχει καλύτερο γάμο αλλά και καλύτερη και μακροβιότερη ζωή.
Γιατί όπως λέει και μια κινέζικη παροιμία «χαμογελάτε και θα ζήσετε επιπλέον δέκα χρόνια».