Οι καρδιολόγοι παραδοσιακά διακρίνουν την «κακή» LDL χοληστερίνη από την «καλή» HDL προκειμένου να εκτιμήσουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τον καρδιαγγειακό κίνδυνο που διατρέχει ένας ασθενής.
Η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) χαρακτηρίζεται ως «κακή» επειδή συμβάλλει στην αθηροσκλήρωση και σε επιπλοκές όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό, ενώ η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL) ως «καλή» επειδή συμβάλλει στην απομάκρυνση των σωματιδίων της LDL.
Φαίνεται όμως ότι η θετική επίδραση της HDL στην υγεία της καρδιάς δεν ισχύει για όλες τις ομάδες του πληθυσμού, όπως υποδεικνύει μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπεργκ.
«Καλή» χοληστερίνη & εμμηνόπαυση
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology, η επίδραση της HDL χοληστερίνης στην υγεία της καρδιάς διαφέρει στις νεαρές γυναίκες και σε αυτές που έχουν περάσει το στάδιο της εμμηνόπαυσης. Η εμμηνόπαυση και οι βιολογικές μεταβολές που αυτή συνεπάγεται, διαπίστωσαν οι ερευνητές, εξουδετερώνει ως έναν βαθμό την προστατευτική δράση της HDL κι έτσι αυτή δεν αποτελεί τόσο αξιόπιστο δείκτη εκτίμησης του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Στο πλαίσιο της μελέτης τους, οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Σαμάρ Ελ Κουντάρι, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπεργκ, ανέλυσαν στοιχεία που αφορούσαν 1.138 γυναίκες ηλικίας 45 έως 84 ετών. Πέρα από τα συνολικά επίπεδα HDL στον οργανισμό των γυναικών, οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τον αριθμό και το μέγεθος των σωματιδίων της HDL, καθώς και την ποσότητα χοληστερίνης που απομακρύνουν από τα αιμοφόρα αγγεία τα σωματίδια της HDL. Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη τους σε ποια ηλικία μπήκε η κάθε γυναίκα στην εμμηνόπαυση και πόσα χρόνια είχαν περάσει από τότε που μπήκε στην εμμηνόπαυση.
Από τις αναλύσεις των ερευνητών προέκυψε ότι το μέγεθος των σωματιδίων της HDL παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην επίδραση της HDL στην υγεία της γυναικείας καρδιάς μετά την εμμηνόπαυση.
Πιο συγκεκριμένα, η υψηλή συγκέντρωση σωματιδίων HDL και ο μεγάλος αριθμός σωματιδίων HDL μικρού μεγέθους φάνηκε να επιδρούν θετικά στην καρδιαγγειακή υγεία των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών, ασχέτως της ηλικίας της γυναίκας ή πριν πόσα χρόνια μπήκε στην εμμηνόπαυση.
Αντιθέτως, ο μεγάλος αριθμός σωματιδίων HDL μεγάλου μεγέθους φάνηκε να συνδέεται με μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο για τις γυναίκες που πλησιάζουν στην εμμηνόπαυση.
«Τα ευρήματα της μελέτης μας αφορούν τόσο το ευρύ κοινό όσο και τους γιατρούς, καθώς τα επίπεδα της HDL χοληστερίνης χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου» αναφέρει η Ελ Κουντάρι. Αν και οι εξετάσεις που πραγματοποιούνται για τη μέτρηση της χοληστερίνης δεν εξετάζουν το μέγεθος ή άλλα χαρακτηριστικά των σωματιδίων της HDL, η καθηγήτρια υπογραμμίζει πως «οι γιατροί πρέπει να αναζητούν αυτά τα χαρακτηριστικά στις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς η υψηλή HDL ίσως δεν λειτουργεί πάντα προστατευτικά μετά την εμμηνόπαυση και μάλιστα η υψηλή HDL στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μπορεί να ‘καμουφλάρει’ τον καρδιαγγειακό κίνδυνο».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαφορετική επίδραση της HDL μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να εξηγηθεί από τη μείωση των οιστρογόνων στον γυναικείο οργανισμό. Οι συγκεκριμένες ορμόνες του γυναικείου φύλου έχουν καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες και η μειωμένη παραγωγή τους, συνδυαστικά με άλλες μεταβολικές αλλαγές που συμβαίνουν στην εμμηνόπαυση, οδηγούν στην εκδήλωση χρόνιας φλεγμονής, που με τη σειρά της προκαλεί αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία των σωματιδίων της HDL χοληστερίνης.