Η ψυχική ευεξία, η συναισθηματική ευφορία, η αυτοεκτίμηση και η ουσιαστική επικοινωνία αποτελούν τον πυρήνα, της σεξουαλικής διαδικασίας. Η σεξουαλική δραστηριότητα είναι μια ψυχοσυναισθηματική λειτουργία.
Οι περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται να δυσκολεύονται στην κατανόηση της επίδρασης του ψυχολογικού παράγοντα στη σεξουαλική συμπεριφορά και τη συναισθηματική αντίδραση που μπορεί να έχει ο σύντροφος τους, κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης. Επίσης, εσφαλμένες πεποιθήσεις, μύθοι και προκαταλήψεις σχετικά με θέματα γύρω απο το σεξ έρχονται να προστεθούν και να δημιουργήσουν παρανοήσεις και κατ’ επέκταση δυσκολίες στην απόδοση και την ικανοποίηση των συντρόφων κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
Σε μία πρόσφατη μελέτη που έγινε στη Πορτογαλία και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Journal of Sex Research (Vol 43, 2006), μελετήθηκαν οι διαφορές που έχουν οι άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, στο τρόπο με τον οποίο έχουν με το μυαλό τους «σχηματίσει» την εικόνα γύρω απο το σέξ και πως αυτή η εικόνα σχετίζεται με τις σεξουαλικές τους δυσλειτουργίες αλλα και με το αντίστοιχο σεξουαλικά λειτουργικό τους κομμάτι.
Στη μελέτη πήραν μέρος 488 άτομα εκ των οποίων 160 ήταν γυναίκες και 232 άντρες χωρίς σεξουαλικά προβλήματα και 47 γυναίκες, 49 άντρες με διάγνωση σεξουαλικής δυσλειτουργίας συμφωνα με το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο (DSM-IV). Οι άντρες και οι γυναίκες στο σύνολο, αξιολογήθηκαν μέσα απο απαντήσεις που δώσανε σε εξειδικευμένα ψυχομετρικά τέστ όπου και βαθμολογήθηκε το ποσοστό εσφαλμένων αντιλήψεων τους στη σεξουαλική διαδικασία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παρόλο του ότι φάνηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην ομάδα των γυναικών, στην ουσία και οι δύο ομάδες, δηλαδή και των αντρών και των γυναικών με διάγνωση σεξουαλικής δυσλειτουγίας είχαν περισσότερες εσφαλμένες πεποιθήσεις και τρόπο σκέψης απο ότι λειτουρικές.
Οι γυναίκες δηλαδή, παρουσίασαν περισσότερες αρνητικές αντιλήψεις σχετιζόμενες με την ηλικία τους π.χ. «μετά την εμμηνόπαυση οι γυναίκες χάνουν την σεξουαλική τους επιθυμία», ή, όσο μεγαλώνουν οι γυναίκες, μειώνεται η ευχαρίστηση για σεξ». Επίσης, αρνητικές πεποιθήσεις όσον αφορά στην εξωτερική τους εμφάνιση, ότι «οι γυναίκες που δεν είναι όμορφες, δεν ικανοποιούνται σεξουαλικά».
Οι άντρες με σεξουαλική δυσλειτουργία αντίστοιχα, παρουσίασαν υψηλότερη αρνητική βαθμολογία στη πεποίθηση «του πραγματικού άντρα», π.χ. «ένας αληθινός άντρας έχει συχνές σεξουαλικές επαφές».
Γενικό συμπερασμα στη μελέτη ήταν οτι οι εσφαλμένες σεξουαλικές πεποιθήσεις των ανθρώπων φαίνεται να συντελούν στη σεξουαλική τους δυσλειτουργία.
Οι βαθύτεροι φόβοι των ανθρώπων, το άγχος, η ντροπή, οι ενοχές, οι προκαταλήψεις και τα ταμπού γύρω από το σεξ, επηρεάζουν τη λειτουργία του σώματος και κατέπέκταση δυσχεραίνουν την ικανότητα να απολαύσει το ζευγάρι την σεξουαλική του ζωή, κάνοντας την εμφάνισή του, το εκάστοτε σεξουαλικό πρόβλημα.
Το σέξ ωστόσο, δεν αποτελεί ένα ξεχωριστό κομμάτι του εαυτού μας. Ο «σεξουαλικός εαυτός» είναι η προέκταση του ψυχισμού και του συναισθήματος μας που αντανακλάται στην καθημερινότητα μας και στην ομαλή λειτουργία της σχέσης με τον σύντροφό μας. Τα σεξουαλικά προβλήματα μπορεί να είναι ενδεικτικά των δυσκολιών που υπάρχουν στη σχέση, αλλα και στο πόσο καλά νιώθουμε οι ίδιοι με τον εαυτό μας.
Σε ένα πρώτο επίπεδο είναι σημαντική η προσπάθεια των δύο συντρόφων να δούν μαζί και να ανακαλύψουν τα στοιχεία εκείνα που μπορούν να λειτουργήσουν αρμονικά για μια ικανοποιητική ερωτική ζωή. Σε ένα δεύτερο επίπεδο είναι σημαντικό το ζευγάρι, κατά τη διάρκεια των ερωτικών επαφών να προσπαθήσει να εστιάσει εξ’ ολοκλήρου στις αισθήσεις και την απόλαυση της στιγμής. Προκειμένου να επιτευχθεί όλο αυτό μπορεί το ζευγάρι να πάρει την βοήθεια ειδικών που θα τους οδηγήσουν σταδιακά στην επίτευξη των παραπάνω στόχων τους.