Η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία κατά τους θερινούς μήνες αυξάνει τις ανάγκες για φυσική προστασία των κυττάρων του δέρματος.
Τα συστατικά στα οποία επικεντρώνονται οι περισσότερες μελέτες περιλαμβάνουν τις βιταμίνες, τα καροτενοειδή και μια κατηγορία λιπιδίων, τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα συστατικά αυτά φαίνεται να εμφανίζουν φωτοπροστατευτική δράση και να δρουν θεραπευτικά σε περιπτώσεις διαταραχής της φυσιολογικής κατάστασης του δέρματος.
Πιο συγκεκριμένα, οι βιταμίνες με αντιοξειδωτική δράση, μαζί με κάποιες ουσίες όπως τα φλαβονοειδή και το σελήνιο, προστατεύουν το δέρμα από τις οξειδωτικές μεταβολές που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία. Είναι επιπλέον απαραίτητο τα συστατικά αυτά να συνδυάζονται στις κατάλληλες ποσότητες, γιατί εμφανίζουν συνδυασμένη δράση και το ένα βοηθά στην αναγέννηση του άλλου. Οι ουσίες αυτές δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες (μόρια που επιτίθενται στα κύτταρα του δέρματος και όχι μόνο) εξουδετερώνοντάς τες.
Σύμφωνα με το Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής, οι κυριότερες διατροφικές πηγές αντιοξειδωτικών είναι οι εξής:
- Β-καροτένιο: Φρούτα και χυμοί φρούτων, κυρίως εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, μανταρίνια, κίτρα), φράουλες, σταφύλια, βατόμουρα, μούρα, φραγκοστάφυλα, λαχανικά (ιδιαίτερα τα κίτρινα και τα πορτοκαλί)
- Βιταμίνη C: Φρούτα και χυμοί, κυρίως εσπεριδοειδή, φραγκοστάφυλα, φράουλες
- Πράσινα φυλλώδη λαχανικά και κραμβοειδή (σπανάκι, μπρόκολο)
- Βιταμίνη Ε: Φυτικά έλαια, κυρίως ελαιόλαδο
- Σελήνιο: Κρέας, συκώτι, θαλασσινά
- Φλαβονοειδή: Κόκκινο κρασί, ελαιόλαδο
- Σταφύλι, πράσινο τσάι, ρόδι
Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το β-καροτένιο, τα καροτενοειδή και η βιταμίνη C έχουν μεγάλη φωτοευαισθησία, με αποτέλεσμα η έκθεση αυτών στο φως χωρίς προστασία να τα καταστρέφει. Για τον λόγο αυτόν, θα πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, όπως να μη μένουν εκτεθειμένα πολλή ώρα μετά τον καθαρισμό τους τα φρούτα, οι χυμοί κ.ά., και να προτιμώνται τα ωμά φρέσκα φρούτα και λαχανικά από τα μαγειρεμένα, καθώς με το μαγείρεμα, ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες, χάνουν ένα σημαντικό μέρος της θρεπτικής τους αξίας.
Μια επίσης σημαντική κατηγορία θρεπτικών συστατικών είναι τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στο ανθρώπινο σώμα, καθώς ρυθμίζουν τη δομή και τη λειτουργικότητα των κυτταρικών μεμβρανών και συμμετέχουν στη βιοσύνθεση των λιπιδίων της κεράτινης στοιβάδας του δέρματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή αναλογία πρόσληψης των υποκατηγοριών τους (ω-6 και ω-3) και όχι τόσο το συνολικό ποσό πρόσληψής τους. Από έρευνες έχει προκύψει ότι αυτή η κατηγορία λιπιδίων της διατροφής συμβάλλει στη βελτίωση της κατάστασης ασθενών με αλλεργική δερματίτιδα και ψωρίαση, καθώς ρυθμίζουν την παράγωγη ενδιάμεσων ουσιών που σχετίζονται με την ανοσολογική λειτουργία του οργανισμού και κατ' επέκταση του δέρματος. Για παράδειγμα, η διατροφική πρόσληψη ορισμένων φυτικών συστατικών (χόρτα όπως η αδράχλα) και ορισμένων ψαριών (π.χ. σολομός και άλλα λιπαρά ψάρια) είναι γνωστό ότι ρυθμίζουν την ισορροπία μεταξύ των φλεγμονωδών μεσολαβητών και είναι έτσι χρήσιμα στη θεραπεία των φλεγμονών του δέρματος.
Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι μέσω της διατροφής ρυθμίζεται η συγκέντρωση των θρεπτικών συστατικών που είναι αναγκαία για την διατήρηση της ομαλής λειτουργίας του δέρματος σε όλα τα στρώματα, σε αντίθεση με τα προϊόντα προστασίας που χρησιμοποιούνται εξωτερικά.