Ιστορίες της Βικελαίας: Οι ψηφιακοί θησαυροί της δημοτικής βιβλιοθήκης

Το πολιτισμικό κύτταρο αυτής της πόλης είναι, αναμφισβήτητα, η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη. Παρακαταθήκη στο πέρασμα των δεκαετιών, ιστορικός κόμβος σύνδεσης και πολιτισμικής εξέλιξης, τοπόσημο αλλά και ιδέα. Οι άνθρωποι που την υπηρέτησαν και την υπηρετούν συνέδεσαν τις ζωές τους με τη Βικελαία που δεν αποτελεί ένα συνηθισμένο χώρο δουλειάς. Από τους διαδρόμους της έχουν περάσει χαρισματικές προσωπικότητες του Μεγάλου Κάστρου, γενιές και γενιές Ηρακλειωτών έχουν σκύψει πάνω από τα βιβλία της, τα αρχεία της και τους ιστορικούς θησαυρούς της, δημότες και επισκέπτες απόλαυσαν σπουδαίες διοργανώσεις, εκθέσεις και πολιτιστικά γεγονότα που έχουν καταγραφεί στο καλεντάρι του χρόνου.

Η Βικελαία είναι ένας ζωντανός οργανισμός, μολονότι σήμερα υποστελεχωμένος. Μια σειρά συνταξιοδοτήσεων έχει αφήσει κενές νευραλγικές θέσεις που δεν έχουν ακόμη αναπληρωθεί, με το ζήτημα να φτάνει συχνά στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου. Εξάλλου, είναι προφανές πως το ζήτημα της αποψίλωσης του ανθρώπινου δυναμικού της Βικελαίας απαιτεί μια μόνιμη και ουσιαστική λύση για να εξασφαλιστεί η φυσική και απρόσκοπτη συνέχεια της λειτουργίας της. 

Μία από τις επικείμενες αποχωρήσεις, λόγω συνταξιοδότησης, είναι και εκείνη του Γιάννη Αλεξανδράκη, υπευθύνου στο Οπτικοακουστικό Τμήμα της δημοτικής βιβλιοθήκης. Ένα τμήμα που παρέχει σύγχρονες, ψηφιακές υπηρεσίες στον δημότη, τον ιστοριοδίφη ή τον ερευνητή. Ένα τμήμα με “κρυμμένους” θησαυρούς που διασώζουν την πολιτισμική εξέλιξη του Ηρακλείου. Ο Γιάννης Αλεξανδράκης είναι ο άνθρωπος που από τη δεκαετία του ’80, επί δημαρχίας Μανόλη Καρέλλη συγκέντρωνε υλικό, ταξινομούσε, αρχειοθετούσε και ψηφιοποιούσε όλο αυτό το τεράστιο ιστορικό, αρχειακό υλικό που βρίσκουμε αναρτημένο, και ομολογουμένως εύκολα προσβάσιμο, στην ιστοσελίδα της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης.

Σε λίγο καιρό οι θησαυροί του Οπτικοακουστικού Τμήματος θα μείνουν χωρίς τον φροντιστή τους. Με αφορμή, λοιπόν, την επικείμενη συνταξιοδότηση, ο Γιάννης Αλεξανδράκης μιλά στα Livetalks του Cretalive, για το υλικό που διατηρείται στο τμήμα του, την αξία του ιστορική και πολιτισμική και το σπουδαίο έργο που έχει μέχρι τώρα παραχθεί. Ξεδιπλώνοντας μνήμες κάνει αναδρομή στην προσωπική του πορεία και αφηγείται ιστορίες που δεν είναι γνωστές στο ευρύ κοινό.

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο podcast που ακολουθεί:

Μια ιστορία της Βικελαίας: Όταν το Ηράκλειο υποδέχθηκε τον Ελ Γκρέκο

Ξεχωριστή ήταν η ιστορία που αφηγήθηκε ο Γιάννης Αλεξανδράκης από την περίοδο που είχε διοργανωθεί στο Ηράκλειο η περίφημη έκθεση με τα έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Το γεγονός ήταν μία από τις κορυφαίες πολιτισμικές στιγμές για το σύγχρονο Ηράκλειο και την Κρήτη και έλαβε ιστορικές διαστάσεις. Έργα του Ελ Γκρέκο από διάφορα μουσεία και πινακοθήκες ανά τον κόσμο επανενώθηκαν και ταξίδεψαν στο Ηράκλειο για να εκτεθούν στο κοινό του Μεγάλου Κάστρου.

Η μεταφορά των έργων τέχνης είναι προφανώς μια ειδική συνθήκη. Ο Γιάννης Αλεξανδράκης ήταν ένας από τους ανθρώπους της Βικελαίας που έπρεπε να παραλάβει την πολύτιμη συλλογή. Οι ισχυροί νοτιάδες, όμως, δεν επέτρεπαν την προσγείωση του αεροσκάφους στο Ηράκλειο και έτσι το αεροπλάνο με τους πίνακες του Θεοτοκόπουλου έπρεπε να αλλάξει πορεία και να προσγειωθεί στα Χανιά. “Κυνηγώντας” οδικώς το αεροπλάνο, το πολύτιμο φορτίο παραλήφθηκε και επέστρεψε με τον ίδιο τρόπο και με αστυνομική συνοδεία, πίσω στο Ηράκλειο. Η στιγμή, όμως, που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη του Γ. Αλεξανδράκη ήταν η αυθόρμητη αντίδραση των Ηρακλειωτών στον δρόμο έξω από τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Το φορτηγό με τους πίνακες που ήταν συσκευασμένοι και ασφαλισμένοι σε ειδικές θήκες μεταφοράς, άρχισε να ξεφορτώνει το πολύτιμο φορτίο του. Οι περαστικοί κατάλαβαν περί τίνος επρόκειτο και τότε, μια τυπική διαδικασία εκφόρτωσης συνοδεύτηκε από το παρατεταμένο, συγκινητικό και ενθουσιώδες χειροκρότημα των πολιτών. Βλέπετε, ο Ελ Γκρέκο επέστρεφε μεγαλειωδώς στο Ηράκλειο…

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο