Σε μία χώρα από τις πλουσιότερες στην Ευρώπη, με ισχυρά οικονομικά θεμέλια και με ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας, πολιτικοί και επιχειρηματίες παλεύουν να βρουν εξήγηση για την επίμονη πτώση του εθνικού νομίσματος.
«Πρόκειται για ένα μυστήριο», όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Kjetil Olsen, επικεφαλής της τράπεζας της Νορβηγίας Nordea.
Με την πτώση του νορβηγικής κορώνας να γίνεται δραματική, στο τραπέζι αρχίζουν να πέφτουν «ριζοσπαστικές» προτάσεις.
Πρώην υπουργός της κυβέρνησης πρόσφατα έκανε λόγο για πιθανή τη σύνδεση της κορώνας με το ευρώ. «Είμαι ανοιχτός στο να γίνει αυτή η συζήτηση. Η δραματική αποδυνάμωση της κορώνας με την πάροδο του χρόνου σημαίνει ότι πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά τις επιλογές μας για το μέλλον», δήλωσε στους Financial Times ο Sveinung Rotevatn, πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και βουλευτής του αντιπολιτευόμενου φιλελεύθερου κόμματος.
Σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ έναντι δολαρίου και ευρώ
Αν και ο πρώην υπουργός αναγνώρισε ότι ο καθορισμός της συναλλαγματικής ισοτιμίας θα είχε μειονεκτήματα, οι καιροί είναι δύσκολοι για ένα νόμισμα που ήδη κατέγραψε τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των 10 συχνότερα διαπραγματεύσιμων νομισμάτων φέτος.
Η κορώνα βρίσκεται πλέον κοντά σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ έναντι τόσο του δολαρίου ΗΠΑ όσο και του ευρώ, πέρα από τις δραματικές πτώσεις που παρατηρήθηκαν κατά τις πρώτες ημέρες της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ακρίβεια και υψηλά επιτόκια
Η αποδυνάμωση προκαλεί ανησυχία στους πολιτικούς και τους επιχειρηματίες, με τις εταιρείες να αναγκάζονται να αυξήσουν τις τιμές των εισαγώμενων αγαθών.
Η Norges Bank, η κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας εν τω μεταξύ, πρέπει να διατηρήσει το κόστος δανεισμού σε υψηλά επίπεδα, τη στιγμή που οι άλλες κεντρικές τράπεζες αρχίζουν να το μειώνουν.
Κατά την συνεδρίαση της στη συνεδρίαση της την Πέμπτη, με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής αποφασίστηκε τα επιτόκια να μείνουν αμετάβλητα στο 4,5%, με την επισήμανση ότι είναι πιθανό να παραμείνουν εκεί «για κάποιο χρονικό διάστημα».
Η εξασθένιση της κορώνας κάνει τα πάντα πιο ακριβά, αφού εισάγουμε σχεδόν όλα τα καταναλωτικά αγαθά. Αυτό οδηγεί σε πληθωρισμό, ο οποίος οδηγεί και πάλι σε υψηλά επιτόκια. Ο μεγάλος χαμένος είναι ο Νορβηγός καταναλωτής», δήλωσε ο Rotevatn.
Μάλιστα η διοικητής της τράπεζας, Ida Wolden Bache πρόσθεσε ότι θα μπορούσαν να αυξηθούν περισσότερο εάν ο πληθωρισμός δεν μειωθεί γρήγορα.
Κι όμως υπάρχουν εξηγήσεις
Πάντως, οικονομολόγοι και οι αναλυτές πιστεύουν ότι υπάρχουν εύλογες εξηγήσεις για την πτώση της κορώνας. Στις αγορές συναλλάγματος η νορβηγική κορώνα ήταν «κάτι σαν ανωμαλία, ούτε ζώο ούτε φυτό», δήλωσε ο Marc Chandler, επικεφαλής ειδικός σε θέματα αγορών της Bannockburn Global Forex..
Παρ’ όλο τον πλούτο της, η Νορβηγία είναι μια μικρή οικονομία, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερη μεταβλητότητα, ειδικά σε περιόδους αβεβαιότητας της αγοράς.
Υπάρχουν επίσης σημαντικοί γεωπολιτικοί παράγοντες πίσω από την πτώση. Το πρώτο σκέλος της υποχώρησης της κορώνας συνέπεσε με την ξαφνική πτώση της τιμής του πετρελαίου το 2014, ζωτικής σημασίας για τη Νορβηγία, κορυφαίο παραγωγό πετρελαίου της Δυτικής Ευρώπης.
Η δεύτερη μεγάλη μεταβολή συνέβη το 2022, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ άρχισε να αυξάνει το βασικό της επιτόκιο ταχύτερα από τη Νορβηγία, διευρύνοντας τη λεγόμενη διαφορά επιτοκίων που παρακολουθούν στενά οι traders συναλλάγματος.
«Υπομονή»
Προς το παρόν, οι αναλυτές συμβουλεύουν την κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας να παραμείνει υπομονετική. Εάν παραμείνει σε στάση αναμονής, ενώ άλλοι, όπως η Fed ή η ΕΚΤ, θα μειώσουν τους επόμενους μήνες, τότε το νόμισμά της θα μπορούσε να ανακάμψει. «Έχουν να κερδίσουν πολλά από την αναμονή, τουλάχιστον όσο η οικονομία πάει καλά», δήλωσε ο Όλσεν.
Στον ίδιο δρόμο και η Σουηδία
Να σημειωθεί ότι δεν είναι μόνο η Νορβηγία. Και στη γειτονική Σουηδία, της οποίας η κορώνα έχει επίσης πληγεί σκληρά τα τελευταία χρόνια, έχει αναζωπυρωθεί τους τελευταίους μήνες η συζήτηση για το αν θα πρέπει να συνδεθεί με το ευρώ για να καταστήσει το νόμισμά της πιο σταθερό.
Φωτογραφία από Nico Franz via Pixabay