Αίτηση Έκτακτου Ελέγχου Μεγάλης Μειοψηφίας

Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας ασχοληθήκαμε με την αίτηση έκτακτου ελέγχου της ΑΕ από τη «μικρή» μειοψηφία. Στο πλαίσιο της ίδιας θεματικής θα επιχειρήσουμε την προσέγγιση της δυνατότητας υποβολής αίτησης έκτακτου ελέγχου της ΑΕ από τη «μεγάλη» μειοψηφία.

Αιτήσεις Ελέγχου Μικρής & Μεγάλης Μειοψηφίας˙ Διαφορές

Οι βασικές διαφορές στα δικαιώματα ελέγχου της Μικρής και Μεγάλης Μειοψηφίας, εδράζονται στο ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου, που προϋποθέτει την άσκηση καθενός από αυτά και, φυσικά, στο εύρος των δικαιωμάτων που παρέχονται. Αντικείμενο του εν λόγω ελέγχου, όπως και στη συνέχεια θα αναλυθεί, δεν αποτελεί συγκεκριμένη πράξη αλλά το σύνολο της διαχείρισης της εταιρείας. Δεν προβλέπεται, μάλιστα, χρονικός περιορισμός, όπως ισχύει με το δικαίωμα της μικρής μειοψηφίας για υποβολή αίτησης έκτακτου ελέγχου.

Επισημαίνεται, πάντως, πως και τα δύο, επιμέρους, δικαιώματα ελέγχου, μπορούν να ασκηθούν και σωρευτικά: η άσκηση του ενός δεν αποκλείει την άσκηση του άλλου.

Προϋποθέσεις

Οι μέτοχοι που δικαιούνται να υποβάλλουν την αίτηση ελέγχου θα πρέπει να συγκεντρώνουν ποσοστό ίσο με το 1/5 του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. Το καταστατικό, ωστόσο, είναι δυνατό να αξιώνει, νομίμως, μικρότερο ποσοστό. 

Εκείνοι που διαθέτουν τις προϋποθέσεις του νόμου, δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση με περιεχόμενο το αίτημα για διενέργεια έκτακτου ελέγχου. Αρμόδιο να δικάσει τη σχετική αίτηση είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας της ΑΕ με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. 

Η υποβολή αίτησης ελέγχου απαιτεί ενδείξεις μη χρηστής ή/και συνετής διαχείρισης από μέρους της διοικούσας πλειοψηφίας. 

Να σημειωθεί, εισαγωγικά, πως οι συγκεκριμένες έννοιες, καθόσον από τη φύση τους αόριστες, είναι δυνατό να λειτουργήσουν βλαπτικά για την ΑΕ και να συνδράμουν σε εκβιαστικές κινήσεις της αιτούσας μειοψηφίας σε βάρος της διοικούσας πλειοψηφίας. Στο αρμόδιο Δικαστήριο εναπόκειται να κάνει τη δέουσα, κατά περίπτωση, υπαγωγή και αξιολόγηση. 

Περιεχόμενο ελέγχου

Ο έλεγχος που, ενδεχομένως, διαταχθεί από το Δικαστήριο, σε ικανοποίηση της σχετικής, κατά τα άνω, αίτησης, δεν αφορά μεμονωμένες πράξεις αλλά το σύνολο της διαχείρισης της ΑΕ. Ο έλεγχος που διατάσσεται είναι νομιμότητας και σκοπιμότητας. 

Λόγος Αποκλεισμού Έκτακτου Ελέγχου

Το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να κρίνει μη δικαιολογημένη την υποβολή αίτησης ελέγχου εκ μέρους των μετόχων. Συγκεκριμένα, αν οι μέτοχοι εκπροσωπούνται στο ΔΣ λόγω απευθείας διορισμού μέλους αυτού ή λόγω εκλογής μελών ΔΣ βάσει καταλόγων, το δικαστήριο μπορεί να κρίνει ότι δεν είναι δικαιολογημένη η υποβολή της σχετικής αίτησης. 

Να διευκρινιστεί εδώ, πως όσον αφορά τον συγκεκριμένο λόγο αποκλεισμού έκτακτου ελέγχου, αυτός θα πρέπει να διακριθεί από την καταχρηστικότητα. 

Η εξουσία που παρέχεται στη μεγάλη μειοψηφία (1/5 και πλέον) των μετοχών της ΑΕ να ζητήσουν τη διενέργεια έκτακτου ελέγχου της ΑΕ είναι εξαιρετικά ευρεία. Επικίνδυνη, επομένως, για την ΑΕ αλλά και για τους ίδιους τους φορείς της. Πολύ περισσότερο που βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση της σχετικής αίτησης (:ενδείξεις μη χρηστής ή/και συνετής διαχείρισης) συνιστούν αόριστες νομικές έννοιες. Εναπόκειται, και πάλι, στον δικαστή που θα κληθεί να λάβει τη σχετική απόφαση αν δικαιολογείται ο αιτούμενος έλεγχος της ΑΕ, η αναστάτωση επιφέρει και συνέπειές του, από τη φύση και βαρύτητα των καταγγελλομένων. Για τον τρόπο, πάντως, της διενέργειάς του, σε επόμενη αρθρογραφία μας.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.1: Σε πλήρη μορφή το παρόν άρθρο με τίτλο «Αίτηση Έκτακτου Ελέγχου Μεγάλης Μειοψηφίας».

Σημ.2: Το παρόν άρθρο αποτελεί τμήμα ευρύτερης ενότητας αρθρογραφίας της Δικηγορικής μας Εταιρείας για τις ΑΕ. Στην ενότητα αυτή επιχειρούμε την ανάλυση, άρθρο προς άρθρο, του νόμου για τις ΑΕ (:ν. 4548/2018)-με business view, πάντα, προσέγγιση.