Σπ.Βενετσιάνος (Eurobank): Έργα - θεμέλια ανάπτυξης στην Κρήτη

Λίγο πριν ο Πρωθυπουργός αφιχθεί στην Κρήτη για την υπογραφή της σύμβασης για το τμήμα Χανιά - Ηράκλειο του ΒΟΑΚ και εν αναμονή εξαγγελιών για το οδικό τμήμα της Σητείας, ο Γενικός Διευθυντής της Eurobank, Επικεφαλής Structured Finance, κ. Σπύρος Βενετσιάνος μιλά στο Cretalive για τη σημασία των μεγάλων έργων που εξελίσσονται στην Κρήτη, για τις τουριστικές επενδύσεις στο νησί, τις δυσκολίες και την πρόκληση της δημιουργίας ενός - όπως το χαρακτηρίζει - ολοκληρωμένου τουριστικού οικοσυστήματος. 

Όπως τονίζει ο ίδιος, η Κρήτη πρωτοπορεί στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η διεύρυνση της τουριστικής ταυτότητας είναι ήδη εμφανής και προβλέπει ότι το νησί θα έχει και φέτος μια πολύ καλή τουριστική χρονιά.

Μιλώντας για τα μεγάλα έργα που εξελίσσονται στο νησί - ΒΟΑΚ, νέο αεροδρόμιο, ενεργειακή διασύνδεση - τονίζει ότι πρόκειται για έργα - θεμέλια ανάπτυξης!

Διαβάστε όσα είπε στο Cretalive, o κ.Βενετσιάνος:

C: Συνηθίζουμε να μιλάμε για υποδομές και μεγάλα έργα στην Κρήτη, όπως το νέο αεροδρόμιο και ο ΒΟΑΚ. Εκτός από την εξυπηρέτηση των Κρητικών και την ασφάλεια όμως, θεωρείται ότι θα σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή και στην οικονομική ζωή του τόπου. Τι προοικονομείτε για το μέλλον στην Κρήτη, με την ολοκλήρωση μεγάλων έργων όπως ο ΒΟΑΚ;

Σ.Β.: Το μεγαλύτερο όφελος του ΒΟΑΚ, όπως και κάθε σύγχρονου αυτοκινητόδρομου, είναι η ασφάλεια. Η ανθρώπινη ζωή είναι το πολυτιμότερο αγαθό, και η αναβάθμιση του οδικού δικτύου μπορεί να σώσει ζωές. Αυτό που έχει σημαδέψει την εμπειρία μου είναι η δραστική μείωση των θανατηφόρων τροχαίων στον αυτοκινητόδρομο Κορίνθου – Πατρών, πριν και μετά την ολοκλήρωση του νέου έργου. Δεδομένου ότι ο ΒΟΑΚ παρουσιάζει αντίστοιχα χαρακτηριστικά, η προσδοκία μου είναι μια ανάλογη ριζική βελτίωση.

Εκτός από την ασφάλεια, η αναβαθμισμένη οδική σύνδεση, εξοικονομεί χρόνο και κάνει πιο άνετη τη μετακίνηση. Αυτό μειώνει τις αποστάσεις και ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα. Οι πόλεις της Κρήτης θα γίνουν πιο εύκολα προσβάσιμες, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις, το εμπόριο και τον τουρισμό. Βέβαια, είναι αναπόφευκτο πως η φάση κατασκευής θα προκαλέσει κάποιες προσωρινές δυσκολίες, καθώς περίπου 50 χλμ. του υφιστάμενου δρόμου θα αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη του νέου άξονα.

Η σημασία του αεροδρομίου ξεπερνά την απλή αύξηση των πτήσεων. Πρόκειται για μια κομβική επένδυση, μέσω της οποίας ο προορισμός θα αποκτήσει αναβαθμισμένη ικανότητα εξυπηρέτησης περισσότερων πτήσεων, καθώς και συνδέσεων με μακρινές περιοχές του κόσμου, στοιχείο που θα συμβάλει στη νέα εποχή της ήδη επιτυχημένης τουριστικής πορείας της Κρήτης.

Εξίσου καθοριστική είναι η σημαντική αναβάθμιση της πρώτης και τελευταίας εντύπωσης που αποκομίζει κάθε επισκέπτης/τουρίστας από την Κρήτη και τη χώρα μας συνολικά, ενισχύοντας την ελκυστικότητα του προορισμού σε διεθνές επίπεδο.

Δεν πρέπει να παραβλέπουμε και τα έργα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Αθήνα. Αυτό θα μειώσει τη χρήση των ακριβών και ρυπογόνων εργοστασίων παραγωγής ενέργειας από πετρέλαιο, ενώ παράλληλα θα ανοίξει το δρόμο για περισσότερες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, είτε μέσω συμβατικών μορφών είτε καινοτόμων λύσεων, όπως η μονάδα αντλησιοταμίευση στο Αμάρι.

Είναι ξεκάθαρο πως οι επενδύσεις σε υποδομές δεν είναι απλά έργα, αλλά θεμέλια ανάπτυξης – κάτι που έχουμε δει να επιβεβαιώνεται επανειλημμένα σε όλη την Ελλάδα.
 

C: Το μεγάλο ζητούμενο για την Κρήτη, αυτή τη στιγμή, σε σχέση με τον ΒΟΑΚ είναι η συμπερίληψη της οδικής σύνδεσης ως τη Σητεία, με άλλα λόγια ο ενιαίος νέος αυτοκινητόδρομος από την Κίσσαμο ως τη Σητεία. Ως σήμερα το επιχείρημα είναι η αδυναμία εξεύρεσης χρηματοδότησης. Υπάρχει κάποια εξέλιξη στο θέμα των πόρων, ώστε το τμήμα ως τη Σητεία να ενταχθεί στο σχεδιασμό;

Σ.Β.: Χωρίς να γνωρίζουμε κάτι πέρα από όσα έχουν ήδη δημοσιευθεί, η εμπειρία μας δείχνει ότι, όταν προχωρά η ανάπτυξη του βασικού άξονα, οι επεκτάσεις και οι προσθήκες γίνονται ευκολότερες. Βέβαια, πάντα υπάρχουν δυσκολίες και περιορισμοί που απορρέουν από το νομικό και συμβατικό πλαίσιο. Ωστόσο, η εμπειρία από τον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας είναι ενθαρρυντική: η σύμβαση του 2013 δεν περιλάμβανε τα τμήματα Λαμία – Ξυνιάδα και Καλαμπάκα – Εγνατία. Το πρώτο έχει πλέον ολοκληρωθεί, ενώ το δεύτερο βρίσκεται σε φάση κατασκευής. Αντίστοιχα, ο αυτοκινητόδρομος Αθήνα – Κόρινθος – Πάτρα πρόσφατα επεκτάθηκε προς Πύργο και δεν αποκλείεται να υπάρξει περαιτέρω επέκταση στο μέλλον.

C: Τι εικόνα έχετε για την εξέλιξη των τουριστικών επενδύσεων στην Κρήτη; Τι σηματοδοτεί η εξαγορά από την Dimand του ακινήτου των 346 στρεμμάτων στις Γούρνες; Και τί σημαίνει για τη διεύρυνση της τουριστικής ταυτότητας της Κρήτης;

Σ.Β.: Εκτιμώ ότι η Κρήτη θα έχει και φέτος μια πολύ καλή τουριστική χρονιά. Παρατηρούμε και συμβάλουμε χρηματοδοτικά σε αρκετές τουριστικές επενδύσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων αφορούν αναβαθμίσεις και, σε μικρότερο βαθμό, επεκτάσεις υφιστάμενων ξενοδοχείων.

Πέρα από τη διατήρηση των ξενοδοχειακών μονάδων σε υψηλό επίπεδο, που τιμά τον επισκέπτη, διαφαίνεται μία σαφής στροφή προς την ποιότητα, με έμφαση σε τουρίστες με αυξημένες απαιτήσεις και μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο ανταγωνισμός από άλλους προορισμούς και χώρες έχει ενταθεί σημαντικά.

Η διεύρυνση της τουριστικής ταυτότητας είναι ήδη εμφανής, με διεθνή brands να ενισχύουν ολοένα και περισσότερο την παρουσία τους στην Κρήτη. Εκτός από τη Hilton και brands της Marriott, αναμένουμε την άφιξη της SANI – Ikos από το 2026 και της Rosewood, επίσης από το 2026, στην Ελούντα. Πρόκειται για μια επένδυση μεγάλης σημασίας και προβολής για το νησί, καθώς σηματοδοτεί την πρώτη συνεργασία της Rosewood για τη διαχείριση ξενοδοχείου – resort στις ακτές της Μεσογείου. Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη του τρόπου με τον οποίο ακόμα και high-end brands αντιλαμβάνονται πλέον την ελληνική luxury αγορά και τις προοπτικές της.

Αυτό που επικροτούμε είναι η διεύρυνση της ταυτότητας, καθώς συνεχίζουμε να πιστεύουμε στην αναγκαιότητα και χρησιμότητα όλου του φάσματος ξενοδοχειακού προϊόντος.

Παράλληλα, παρατηρείται περιορισμένος αριθμός νέων αναπτύξεων, σε σχέση με το μέγεθος και τις δυνατότητες της Κρήτης ως προορισμού. Η μεγαλύτερη πρόκληση φαίνεται να είναι η εξεύρεση κατάλληλων οικοπέδων, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα λήψης αδειών σε εύλογο χρονικό διάστημα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοινωθείσα συναλλαγή εξαγοράς από έναν developer με έντονη δραστηριότητα και απτά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια αποτελεί σίγουρα ελπιδοφόρα εξέλιξη.
 

C: Και φέτος - όπως και τα τελευταία χρόνια- η συζήτηση για τον Τουρισμό στην Κρήτη περιλαμβάνει "ευσεβείς πόθους" και αγωνίες: διεύρυνση τουριστικής σεζόν, προσέλκυση τουριστών υψηλής οικονομικής δυναμικής, έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Διαπιστώνετε ουσιαστικές αλλαγές και βελτιώσεις στο πέρασμα των ετών; Συγκριτικά με ανταγωνίστριες χώρες, είναι σύγχρονο και ανταγωνιστικό το τουριστικό προϊόν της Ελλάδας και της Κρήτης;
 

Σ.Β.: Όπως γνωρίζετε, όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου επιδιώκουν να ενισχύσουν το μερίδιό τους στην τουριστική αγορά, ενώ παράλληλα καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια για τη διεύρυνση νέων αγορών.

Η επιτυχία σε αυτή τη στρατηγική απαιτεί χρόνο, στοχευμένες επενδύσεις στις υποδομές και αποτελεσματική προβολή των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων του προορισμού—πλεονεκτήματα που δεν περιορίζονται μόνο στην ποιοτική διαμονή και τις μεταφορές, αλλά αναδεικνύουν τη συνολική εμπειρία του επισκέπτη.

Η αναβάθμιση των τουριστικών υποδομών έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, κυρίως μέσω ιδιωτικών επενδύσεων. Οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν υλοποιήσει μεγάλης κλίμακας επενδύσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στα ξενοδοχεία ανώτερης κατηγορίας, ενισχύοντας την τουριστική αναβάθμιση της χώρας.

Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα οικονομικά αποτελέσματα: μεταξύ 2015 και 2023, η διαθεσιμότητα των ξενοδοχειακών κλινών αυξήθηκε συνολικά κατά 11%, ενώ η αύξηση των εσόδων άγγιξε το 65%.

Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων διοχετεύτηκε σε ξενοδοχεία 5 και 4*, όπου η διαθεσιμότητα αυξήθηκε κατά 75% και 29% αντίστοιχα—μια εξέλιξη που αποδεικνύει τη στροφή της Ελλάδας σε ένα υψηλότερο επίπεδο τουρισμού, προσελκύοντας επισκέπτες μεγαλύτερης οικονομικής δυναμικής και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του προορισμού σε διεθνές επίπεδο.

Η Κρήτη πρωτοπορεί στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη διάρκεια λειτουργίας μεταξύ των εποχιακών προορισμών της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, η μέση τουριστική περίοδος αγγίζει τους 6,6 μήνες, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του προορισμού σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας.

Στους πιο ανεπτυγμένους προορισμούς του νησιού, όπου δραστηριοποιούνται μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, η περίοδος λειτουργίας έχει ήδη ξεπεράσει τους 7 μήνες, με τάσεις περαιτέρω επέκτασης. Αυτή η εξέλιξη ενισχύει την βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας πιο σταθερής και ανθεκτικής τουριστικής αγοράς.

Η διεύρυνση της τουριστικής περιόδου απαιτεί συντονισμένη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων—της Περιφέρειας, των Δήμων, των εμπορικών επιμελητηρίων και φυσικά των επιχειρήσεων.

Δεν αρκεί απλώς η λειτουργία περισσότερων ξενοδοχείων. Για να επιτευχθεί πραγματική ανάπτυξη, απαιτείται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου τουριστικού οικοσυστήματος, όπου:

• Τα καταστήματα παραμένουν ανοιχτά,
• Τα ωράρια λειτουργίας προσαρμόζονται με ευελιξία,
• Υπάρχει πρόσβαση σε αρχαιολογικούς χώρους,
• Οι μεταφορές λειτουργούν αξιόπιστα και αποτελεσματικά.

Αν εξασφαλιστούν αυτές οι συνθήκες, η ζήτηση θα ακολουθήσει φυσικά, επιτρέποντας στην Κρήτη και άλλους τουριστικούς προορισμούς να επεκτείνουν τη δυναμική τους πέρα από την καθιερωμένη περίοδο αιχμής.

Συνοψίζοντας, το ελληνικό τουριστικό προϊόν έχει εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό μοντέλο, ικανό να σταθεί ισότιμα απέναντι στους κορυφαίους διεθνείς προορισμούς. Το έντονο ενδιαφέρον διεθνών επενδυτών για την ελληνική αγορά, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη παρουσία παγκόσμιων brands στην Κρήτη, αποδεικνύουν τη δυναμική του προορισμού και τη συνεχή του αναβάθμιση.

Ωστόσο, η διαρκής ανάπτυξη απαιτεί συστηματική βελτίωση των υποδομών, καθώς και τη στοχευμένη προσέλκυση ποιοτικού προσωπικού στον τουριστικό κλάδο—ένα πεδίο όπου, παρά τη σημαντική πρόοδο, υπάρχουν ακόμη περιθώρια εξέλιξης.

Σε ένα συνεχώς ανταγωνιστικό περιβάλλον, ο επισκέπτης γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικός. Αν θέλουμε να διατηρήσουμε την ανοδική πορεία και να προσελκύσουμε ακόμα περισσότερους επισκέπτες, η συνολική εμπειρία τους από την Ελλάδα—και ειδικά από την Κρήτη—πρέπει να παραμένει σε υψηλό επίπεδο, ενισχύοντας την ελκυστικότητα του προορισμού και τη βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος.