«Mamma mia, ένας Ιταλός; Στους Ιταλούς ανήκει ο πληθωρισμός στη ζωή τους όπως η σάλτσα ντομάτας στα μακαρόνια», έγραφε η εφημερίδα Bild όταν ανακοινώθηκε ότι ο Μάριο Ντράγκι αναλαμβάνει τα ηνία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Πέντε χρόνια έχουν περάσει από τότε και η υποτίμηση του χρήματος παρά την άνευ προηγουμένου ροή ρευστού, δεν επιβεβαιώθηκε, το αντίθετο μάλιστα ο πληθωρισμός βρίσκεται στα «Τάρταρα».
Ποιος θα σταματήσει τον Ντράγκι;
Παρόλα αυτά, ιδιαίτερα στη Γερμανία, δεν ακούγονται καλά σχόλια για τον Ντράγκι. Πότε γίνεται λόγος για λανθασμένες εξελίξεις, για καταστροφική νομισματική πολιτική ή για “εξαφάνιση” των καταθέσεων. Χρηματοπιστωτικά και ασφαλιστικά ιδρύματα αισθάνονται να σέρνονται πίσω από την χαλαρή νομισματική πολιτική και να μειώνονται τα κέρδη τους. «Ποιος μπορεί να σταματήσει τον Ντράγκι;» διερωτήθηκε η Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung τον περασμένο Απρίλιο.
Ήδη από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του στην Φραγκφούρτη αιφνιδίασε με τη μείωση των βασικών επιτοκίων. Στο μεταξύ έχουν φτάσει στο μηδέν. Οι τράπεζες πρέπει να πληρώνουν τιμωρητικά επιτόκια όταν θέλουν να «παρκάρουν» χρήματα στην ΕΚΤ και εκείνη αγοράζει κάθε μήνα κρατικά και επιχειρηματικά ομόλογα έναντι 80 δις ευρώ. «Πως θέλετε να διδάξετε στα παιδιά την έννοια της αποταμίευσης όταν στο τέλος του χρόνου δεν πληρώνονται τόκοι;» επεσήμανε η Καρόλα φον Σμέτο, επικεφαλής της NSBC στη Γερμανία.
Και δεν έχει άδικο. Η ροή χρημάτων από την ΕΚΤ έχει γίνει κάτι σαν λάδι στη μηχανή των χρηματιστηρίων. Ο γερμανικός δείκτης Dax έχει ανέβει από τον Νοέμβριο του 2011 κατά 80%. Τα χαμηλά επιτόκια «θερμαίνουν» την αγορά ακινήτων, γιατί ο λεγόμενος «χρυσός από μπετόν» είναι τόσο ελκυστικός όσο ποτέ άλλοτε μιας και τα στεγαστικά δάνεια δεν είναι ακριβά.
Σωτήρας του ευρώ
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που επωφελήθηκαν από την πολιτική της ΕΚΤ. Ακόμη και επικριτές πιστώνουν στον Νράγκι ότι διέσωσε την ευρωζώνη το καλοκαίρι του 2012 από βέβαιη διάλυση με τη μαγική φράση «η ΕΚΤ είναι έτοιμη στο πλαίσιο της εντολής της να κάνει ότι είναι απαραίτητο για τη διάσωση του ευρώ, πιστέψτε με, θα είναι αρκετό».
Από τότε, ο πάλαι ποτέ μαθητής σχολής Ιησουϊτών, ο οποίος του χρόνου κλείνει τα 70, συνεχίζει απτόητος την πορεία του, παρά το ότι ο ίδιος και οι συνοδοιπόροι του στο διοικητικό συμβούλιο βρίσκονται πολλές φορές υπόλογοι. Για πολλούς το εύρος εξουσιών ενός μη εκλεγμένου επικεφαλής της ΕΚΤ φαντάζει ύποπτο. Τόσο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όσο και το γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο έχουν ασχοληθεί επανειλημμένα με επιμέρους μέτρα, αλλά ποτέ δεν απέτρεψαν την πολιτική του για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Ήδη και ως νέος καθηγητής Οικονομίας, γέννημα και θρέμμα της Ρώμης, ο Μάριο Ντράγκι ξεχώρισε για το πείσμα του. Στις εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο του Τρέντο, οι φοιτητές ζήτησαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις συλλογικά. Ο Ντράγκι απάντησε: «Εάν ο εκπρόσωπός σας απαντήσει σωστά, θα περάσει το μάθημα όλη η τάξη, εάν όχι, θα κοπεί όλη η τάξη». Ο εκπρόσωπος απάντησε λάθος και ο Ντράγκι μηδένισε όλη την τάξη.
Ο Ντράγκι εμμένει στην ορθότητα της πολιτικής του, είναι πεπεισμένος ότι τα μέτρα θα συμβάλουν στην αποσυμπίεση του τομέα εργασίας και στην οικονομική ανάκαμψη, από την οποία θα επωφεληθούν αποταμιευτές και συνταξιούχοι στη Γερμανία και στην ευρωζώνη, όπως υπογράμμισε ενώπιον της γερμανικής βουλής στο τέλος Σεπτεμβρίου. Μερικές ημέρες αργότερα εξήγγειλε ότι το αργότερο αρχές του 2019 ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα αγγίξει το στόχο της ΕΚΤ, λίγο κάτω από το 2%. Σημειωτέον ότι το φθινόπωρο του ίδιου χρόνου τελειώνει και η θητεία του στην ΕΚΤ.