Τις έντονες αντιδράσεις κρατών-μελών αλλά και της Κομισιόν προκαλεί η πρωτοβουλία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ με την οποία στην ουσία στηρίζει τη θέση των τριών χωρών της ανατολικής Ευρώπης (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία), που αρνούνται να δεχθούν μετεγκατάσταση προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία.
Ο κ. Τουσκ στην επιστολή που έστειλε στους Ευρωπαίους ηγέτες για τα θέματα της διήμερης Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε., αύριο και μεθαύριο στις Βρυξέλλες, στην ουσία θεωρεί ότι οι υποχρεωτικές ποσοστώσεις στη μετεγκατάσταση προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία, που αποφασίστηκαν το 2015 σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν διχάσει τα κράτη-μέλη. Μάλιστα, προειδοποιεί ότι εάν δεν βρεθεί λύση μέχρι τον Ιούνιο θα αναλάβει ο ίδιος πρωτοβουλία, αφήνοντας να εννοηθεί πως θα αποσύρει την πρόταση για τις ποσοστώσεις.
Σύμφωνα με τον κ. Τουσκ μόνο τα κράτη-μέλη μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της μετανάστευσης και η Ε.Ε. πρέπει να έχει υποστηρικτικό ρόλο, γιατί δεν διαθέτει τα νομικά μέσα ούτε τις δυνατότητες να επιβάλει τις θέσεις της. Θεωρεί ότι πρέπει να δημιουργηθούν σταθεροί μηχανισμοί χρηματοδότησης της μετανάστευσης μέσω της στήριξης γειτονικών τρίτων χωρών, αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων, αύξηση του αριθμού των επιστροφών παράνομων μεταναστών στις χώρες τους και αναθεώρηση του Κανονισμού του Δουβλίνου με υπευθυνότητα και αλληλεγγύη.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πρωτοβουλία Τουσκ κινείται ενάντια και στη θέση της Κομισιόν, η οποία έχει παραπέμψει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο την Πολωνία, την Τσεχία και την Ουγγαρία, διότι αν και συμφώνησαν το 2015, αρνούνται να πάρουν πρόσφυγες από την Ελλάδα και την Ιταλία.
Το θέμα των μετεγκαταστάσεων συνδέεται με τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Κανονισμού του Δουβλίνου, η οποία καθορίζει ως υπεύθυνη για την εξέταση των αιτημάτων ασύλου ενός υποψήφιου πρόσφυγα την πρώτη χώρα εισόδου στην Ε.Ε. Ωστόσο, αυτή η πρόνοια τoυ Κανονισμού του Δουβλίνου δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα στις χώρες της πρώτης γραμμής, δηλαδή την Ελλάδα και την Ιταλία, γιατί από αυτές τις δύο γίνεται κυρίως η είσοδος στην κοινοτική επικράτεια προσφύγων και λαθρομεταναστών.
Η Κομισιόν πρότεινε τον Μάιο του 2016 την αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου, ώστε να υπάρξει αλληλεγγύη προς τις χώρες της πρώτης γραμμής, μέσω ποσοστώσεων προσφύγων, όταν δέχονται έντονες πιέσεις. Η πρόταση βρίσκεται στο «τραπέζι» του Συμβουλίου σε αδιέξοδο, γιατί οι χώρες της ανατολική Ευρώπης την «μπλοκάρουν».
Στην προχθεσινή συνεδρίαση των συνεργατών των ηγετών, τους λεγόμενους sherpa, που προετοιμάζουν τις Συνόδους Κορυφής, ασκήθηκε έντονη κριτική στην πρωτοβουλία Τουσκ, όχι μόνο από την Ελλάδα και την Ιταλία, που είναι άμεσα ενδιαφερόμενες, αλλά και από τις περισσότερες χώρες, με πιο έντονες τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σουηδία.
Χθες αντέδρασε έντονα και ο αρμόδιος επίτροπος για τη μετανάστευση Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο οποίος χαρακτήρισε «απαράδεκτη και αντιευρωπαϊκή» την πρωτοβουλία-πρόταση του κ. Τουσκ, προσθέτοντας ότι όλη η πρόταση υπονομεύει τη δουλειά που έγινε τα προηγούμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον κ. Αβραμόπουλο, ο ρόλος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι να προστατεύει την ενότητα, ενώ η πρόταση αντιθέτως υποβαθμίζει έναν από τους βασικούς πυλώνες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, που είναι η αλληλεγγύη. Χωρίς την αλληλεγγύη η Ευρώπη δεν μπορεί να υπάρχει, καθώς αυτή η αρχή είναι κατοχυρωμένη στις ιδρυτικές μας συνθήκες, ανέφερε.
Κόντρα στη Λέσβο για τα hot spots
Την ώρα που η Ε.Ε. απεργάζεται όπως φαίνεται την κατάργηση ακόμη και αυτής της ανεπαρκούς συμφωνίας για μετεγκατάσταση των προσφύγων, συνεχίζεται ο πόλεμος μεταξύ της δημοτικής αρχής της Λέσβου και του υπουργού Μετανάστευσης Γιάννης Μουζάλα.
Κυβερνητικές πηγές επικρίνουν τον δήμαρχο Λέσβου Σπύρο Γαληνό, λέγοντας πως θα ήταν προτιμότερο και πιο χρήσιμο για την τοπική κοινωνία «αντί να εκμεταλλεύεται πολιτικά μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, να λειτουργήσει όπως αρμόζει στον θεσμικό του ρόλο και την ευθύνη που αυτός συνεπάγεται».
Τα «καρφιά» για τη στάση του δημάρχου ήρθαν με αφορμή το «μπλόκο» της δημοτικής αρχής και πολιτών σε πλοίο το οποίο μετέφερε 50 οικίσκους. «Αυτοί που ενδιαφέρονται για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης προσφύγων στα hot spots και για τις συνθήκες φύλαξης των hot spots, δεν είναι δυνατόν να εμποδίζουν την αντικατάσταση σκηνών με οικίσκους εντός των υπαρχουσών δομών» σχολίασαν πηγές του Μαξίμου, συμπληρώνοντας: «Ούτε είναι δυνατόν να αγνοούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια τεράστια επιχείρηση αποσυμφόρησης των νησιών που πλήττονται από την προσφυγική και μεταναστευτική κρίση, εντός του πλαισίου της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας».
Χθες πάντως, μετά τις αρχικές αντιδράσεις, ολοκληρώθηκε η εκφόρτωση των 50 οικίσκων. Τη Δευτέρα απορριμματοφόρα του Δήμου Λέσβου είχαν αποκλείσει την είσοδο του φορτηγού πλοίου, απαγορεύοντας την εκφόρτωσή τους, ενώ ο δήμαρχος με στελέχη της δημοτικής Αρχής και κατοίκους της Μόριας, αλλά και άλλους πολίτες, περιφρουρούσαν τον χώρο.