Για άλλη μια φορά, μια απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί παγκόσμια αναταραχή. Αυτή τη φορά έχει να κάνει με την επιθυμία του να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ισραήλ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ.
Ο Τραμπ είχε διαμηνύσει ότι η απόφασή του θα ανακοινωνόταν τις προηγούμενες ώρες. Όμως το βράδυ της Δευτέρας (σ.σ. ώρα Ελλάδας) ανακοινώθηκε ότι η μεταφορά της πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, δεν θα… ανακοινωθεί.
Θα περίμενε κανείς πως ενισχυμένος από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για το αντιμεταναστευτικό διάταγμα, ο Τραμπ θα ένιωθε αρκετά «δυνατός» για να κάνει ακόμη μια κίνηση που θα προκαλούσε. Αλλά δεν την έκανε.
Βέβαια, μέσω ανακοίνωσης του Λευκού Οίκου έστειλε το μήνυμα: η πρεσβεία θα μεταφερθεί από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Αλλά μένει να διευκρινιστεί το πότε θα γίνει αυτό.
«Ο πρόεδρος ήταν σαφής για αυτό το θέμα από την αρχή: το ζήτημα δεν είναι το αν (σ.σ. η αμερικανική πρεσβεία θα μεταφερθεί από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ), το ζήτημα είναι το πότε», ανέφερε ο Χόγκαν Γκίντλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου.
Έως τότε, το σίγουρο είναι, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα συνεχίσει να δέχεται ασφυκτικές πιέσεις να μην το κάνει…
Ο Τραμπ είχε εξαγγείλει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας το 2016, ότι η πρεσβεία θα μεταφερόταν όταν εκείνος θα κέρδιζε τις εκλογές…
Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ
Το να μεταφέρει ο Τραμπ την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλή θα σημαίνει πως αναγνωρίζει την πόλη ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Και θα βάλει (νέα) «φωτιά» στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι μόνο οι ξένοι αλλά και Αμερικανοί αξιωματούχοι και διπλωμάτες που προειδοποιούν πως αυτή η κίνηση θα οδηγούσε σε ένα ακόμα ξέσπασμα βίας. Και μάλιστα με άγνωστα αποτελέσματα.
Ήδη, άλλωστε, η Χαμάς εξήγγειλε μια «νέα Ιντιφάντα»…
Ο Τραμπ είναι έτοιμος να ανατρέψει μια πολιτική που ακολουθούν οι ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες. Το να μην πάρουν θέση για το τελικό καθεστώς της ιερής πόλης, πριν οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι διαπραγματευθούν και αποφασίσουν από κοινού. Ιερουσαλήμ
Η κίνηση του Αμερικανού προέδρου θα πυροδοτήσει διαδηλώσεις και βία από πλευράς Παλαιστινίων και μουσουλμάνων σε διεθνές επίπεδο.
Στην περιοχή που οι Εβραίοι αποκαλούν Όρος του Ναού και οι μουσουλμάνοι Χαράμ ας Σαρίφ, βρίσκεται το τέμενος αλ Άκσα, που θεωρείται ο τρίτος πιο ιερός τόπος του Ισλάμ, κι ένας αρχαίος εβραϊκός ναός, που θεωρείται ο πιο ιερός τόπος του ιουδαϊσμού.
Το Ισραήλ κατέλαβε την ανατολική Ιερουσαλήμ στον πόλεμο των Έξι Ημερών, το 1967. Όμως τα μουσουλμανικά τεμένη εκεί διαχειρίζεται ένας μουσουλμανικός θρησκευτικός οργανισμός.
Αντιδράσεις εκ των έσω
Σύμφωνα με πολλούς Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ θα υπογράψει ξανά τη ρήτρα αναστολής της ισχύος του νόμου του 1995, που προέβλεπε τη μετεγκατάσταση της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ. Θα συνοδεύσει, όμως, αυτή του την κίνηση με την εντολή προς τους συμβούλους του να αρχίσουν σχεδιασμούς για τη μεταφορά της, χωρίς να κάνει ακόμα σαφές πότε θα ορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Δύο αξιωματούχοι, υπό τον όρο να μην κατονομαστούν, δήλωσαν ότι το σχέδιο να αναγνωριστεί η Ιερουσαλήμ ως η πρωτεύουσα του Ισραήλ συναντά σθεναρή αντίσταση στην αρμόδια διεύθυνση Υποθέσεων Εγγύς Αναστολής (Near Eastern Affairs bureau, NEA) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Στελέχη της NEA και Αμερικανοί πρεσβευτές που υπηρετούν στην περιοχή «εκφράζουν βαθιές ανησυχίες για αυτό», σημείωσε ο ένας αξιωματούχος. Οι περισσότερες από τις ανησυχίες που εκφράστηκαν αφορούν την «ασφάλεια».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρέπεμψε τις ερωτήσεις για το θέμα στον Λευκό Οίκο. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει τις ανησυχίες των Αμερικανών διπλωματών.
Ένας άλλος Αμερικανός αξιωματούχος επισήμανε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συγκλίνουν στο ότι η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως της ισραηλινής πρωτεύουσας από την Ουάσινγκτον υπάρχει κίνδυνος να πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις εναντίον του Ισραήλ και ενδεχομένως συμφερόντων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Οι διεθνείς αντιδράσεις
Ένας από τους πρώτους που αντέδρασαν στα νέα σχέδια Τραμπ ήταν ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Οι δυο άνδρες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία τη Δευτέρα (04.12.2017). Ο Γάλλος πρόεδρος εξέφρασε την «ανησυχία του για την πιθανότητα οι ΗΠΑ να αναγνωρίσουν μονομερώς την Ιερουσαλήμ ως την πρωτεύουσα του κράτους του Ισραήλ», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Ελιζέ.
«Ο Εμανουέλ Μακρόν υπενθύμισε ότι το ζήτημα του καθεστώτος της Ιερουσαλήμ πρέπει να διευθετηθεί στο πλαίσιο των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους, που θα έχουν στόχο τη δημιουργία δύο κρατών που θα ζουν πλάι-πλάι με ειρήνη και ασφάλεια και την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα», αναφέρει η ανακοίνωση που δημοσιοποίησε η προεδρία της Γαλλίας.
Ντόναλντ Τραμπ – Εμανουέλ Μακρόν – Φωτογραφία αρχείου Reuters
Δεν ήταν η μόνη αντίδραση, προφανώς. Ο πρεσβευτής της Σαουδικής Αραβίας στις ΗΠΑ Χαλίντ μπιν Σαλμάν με ανακοίνωσή του προειδοποίησε κατά της κίνησης που ετοιμάζει ο Τραμπ.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιορδανίας Αϊμάν Σαφάντι τα… είπε στον Αμερικανό ομόλογό του, Ρεξ Τίλερσον. Σύμφωνα δε με τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στις ΗΠΑ, ο Χουσάμ Ζομλότ, αυτό θα έδινε το «φιλί του θανάτου» στη λύση δύο κρατών στο Μεσανατολικό και θα είχε «καταστροφικές συνέπειες».
Περί «καταστροφής» έκανε λόγο και η τουρκική κυβέρνηση.
Φυσικά, στο Ισραήλ περιμένουν ως… «μάννα εξ ουρανού» μια τέτοια απόφαση των ΗΠΑ. Όπως είπε ο δεξιός, εθνικιστής, υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Αβίγκντορ Λίμπερμαν: «ο Τραμπ έχει μια ιστορική ευκαιρία να αποκαταστήσει μια αδικία».
Αλλά για τον Ντάνιελ Μπέντζαμιν, Αμερικανό πρώην αξιωματούχο με αρμοδιότητα την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ο οποίος σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Ντάρτμουθ, ο Ντόναλντ Τραμπ «παίζει με τη φωτιά».