Πλήρη τήρηση της συνταγματικής τάξης στην Τουρκία και σεβασμό του κράτους δικαίου ζητούν οι «28» από την Τουρκία με κοινή ανακοίνωση μετά το πέρας του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, και διαμηνύουν πως η κατάργηση της θανατικής ποινής αποτελεί βασικό στοιχείο του κεκτημένου της Ένωσης. Τηλεφωνική επικοινωνία Μέρκελ-Ερντογάν με την Γερμανίδα καγκελάριο να τονίζει πως ενταξιακή πορεία με θανατική ποινή δεν υπάρχει. Ως προς το εάν η Τουρκία παραμένει για την ΕΕ «ασφαλής τρίτη χώρα», σχετική συζήτηση δεν έγινε, σύμφωνα με την Φεντερίκα Μογκερίνι.
Μέρκελ προειδοποιεί Ερντογάν για τη θανατική ποινή
Η Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε ξεκάθαρα στον Ταγίπ Ερντογάν πως η επαναφορά της θανατικής ποινής «δεν είναι σε καμία περίπτωση συμβατή» με τον στόχο της Άγκυρας για μελλοντική ένταξη στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Τουρκία κατήργησε τη θανατική ποινή το 2004 επιτρέποντας το επόμενο έτος το άνοιγμα των διαπραγματεύσεων ένταξης στην ΕΕ, οι οποίες και παραμένουν έως σήμερα ουσιαστικά στον «πάγο».
Με φιλοκυβερνητικές διαδηλωτές να ζητούν από την επομένη της απόπειρα πραξικοπήματος «εκτελέσεις», ο Ερντογάν δήλωσε την Κυριακή πως «το αίτημα δεν μπορεί να αγνοηθεί, στη δημοκρατία ο λαός αποφασίζει» και το θέμα θα έρθει στην Εθνοσυνέλευση.
Παράλληλα, η Μέρκελ κάλεσε τον Ερντογάν «να συμμορφωθεί με τις αρχές της αναλογικότητας και να σεβαστεί το κράτος δικαίου στην αντίδραση του τουρκικού κράτους έναντι της απόπειρας πραξικοπήματος», όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός της Στέφεν Ζάιμπερτ.
Ανάλογη προειδοποίηση ήλθε διά στόματος του επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας Φράνκ-Βάλτερ Στάινμαγερ από τις Βρυξέλλες: Οποιαδήποτε κίνηση της Τουρκίας να επαναφέρει την θανατική ποινή θα εκτροχιάσει τις προσπάθειες της για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ανακοίνωση των «28» για την Τουρκία
Την πλήρη τήρηση της συνταγματικής τάξης στην Τουρκία ζητούν με κοινή ανακοίνωσή τους οι 28 υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ, επισημαίνοντας τη ανάγκη για πλήρη σεβασμό του κράτους δικαίου στη χώρα.
Καταδικάζουν παράλληλα την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, επιβεβαιώνοντας «την πλήρη στήριξή τους στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας». Επιπλέον, εκφράζουν τη λύπη τους για τον υψηλό αριθμό των θυμάτων, καθώς και την αλληλεγγύη τους προς τον τουρκικό λαό.
«Η ΕΕ απευθύνει έκκληση για επίδειξη αυτοσυγκράτησης από τις τουρκικές αρχές, μεταξύ άλλων από την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας. Πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατό για την αποφυγή περαιτέρω βίας, την προστασία της ζωής και την αποκατάσταση της ηρεμίας» αναφέρει η ανακοίνωση, ζητώντας την «πλήρη τήρηση της συνταγματικής τάξης στην Τουρκία» και τονίζοντας τη σημασία «επικράτησης του κράτους δικαίου».
«Είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ο πλήρης σεβασμός όλων των δημοκρατικών θεσμών της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της εκλεγμένης κυβέρνησης και της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης» υπογραμμίζουν οι ΥΠΕΞ των «28».
Ταυτόχρονα επισημαίνουν την ανάγκη πλήρους σεβασμού «της δημοκρατίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, σε πλήρη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, συμπεριλαμβανομένου του πρωτοκόλλου 13 σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής».
Υπενθυμίζουν δε πως «η κατηγορηματική κατάργηση της θανατικής ποινής αποτελεί βασικό στοιχείο του κεκτημένου της Ένωσης».
Καταλήγοντας, η ανακοίνωση αναφέρει πως «η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα και βασικός εταίρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση» και πως «η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη συνεργασία με μια δημοκρατική, χωρίς αποκλεισμούς και σταθερή Τουρκία για την αντιμετώπιση των κοινών μας προκλήσεων».
Μογκερίνι: Δεν συζητήθηκε εάν η Τουρκία είναι «ασφαλής τρίτη χώρα»
Σε συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι εξέφρασε την ανησυχία της για τη σταθερότητα στην Τουρκία.
Ερωτηθείσα εάν για την ΕΕ η Τουρκία είναι ακόμα «ασφαλής τρίτη χώρα», η Μογκερίνι ανέφερε πως αυτό δεν συζητήθηκε κατά τη σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών, καθώς το επίκεντρο της προσοχής για την ΕΕ αυτήν την ώρα είναι να επανέλθει η κατάσταση στην «ομαλότητα».
«Η άμεση ανησυχία μας αφορά τον αριθμό των συλλήψεων και των θυμάτων» δήλωσε η ίδια, σημειώνοντας ωστόσο πως ενδεχομένως να υπάρξει μελλοντικά η ανάγκη της στρατηγικής επανεξέτασης των σχέσεων της ΕΕ με την Τουρκία.
Σε ερώτηση εάν πιστεύει πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις θα έπρεπε να είχαν ήδη παγώσει, η Φεντερίκα Μογκερίνι σημείωσε πως κάτι τέτοιο δεν ζητήθηκε από κανέναν υπουργό, ενώ παρέπεμψε στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ, του οποίου αρμοδιότητα αποτελούν τα ζητήματα διεύρυνσης. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, πως ο σεβασμός του κοινοτικού κεκτημένου αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη μιας χώρας στην ΕΕ και πως εναπόκειται στην Τουρκία να εξετάσει το κατά πόσο η ένταξή της στην ΕΕ παραμένει μια από τις «φιλοδοξίες» της.