Το μήνυμα των δημοτικών εκλογών στην Ιταλία είναι σαφές: οι συμμαχίες ευνοούν την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά, ενώ το Κίνημα Πέντε Αστέρια αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες.
Το κίνημα του Μπέπε Γκρίλο δεν κατάφερε να κερδίσει ούτε σε μια μεγάλη πόλη. Στο Παλέρμο της Σικελίας υπερίσχυσε η Κεντροαριστερά, η οποία επανεξέλεξε τον δήμαρχό της από τον πρώτο γύρο. Στην Γένοβα θα αναμετρηθούν σε δύο εβδομάδες ο υποψήφιος της συντηρητικής και της προοδευτικής συμμαχίας. Στην Πάρμα εξασφάλισε μικρό προβάδισμα ο απερχόμενος δήμαρχος Φεντερίκο Πιτσαρότι, o οποίος έχει διαγραφεί από τα Πέντε Αστέρια.
Οι δημοτικές εκλογές επιτρέπουν την δημιουργία συμμαχιών και για τις μεγάλες πόλεις στις οποίες κανένας υποψήφιος δεν ξεπερνά το 40% προβλέπεται δεύτερος γύρος. Στις βουλευτικές εκλογές, εκτός και αν αλλάξει ο εκλογικός νόμος, θα ισχύσει η απλή αναλογική που σίγουρα δεν ενθαρρύνει την προοπτική των συμμαχιών, εκτός και αν υπάρξουν συμφωνίες για τεράστια, πολυκομματικά και ετερογενή ψηφοδέλτια.
Είναι αναμφισβήτητο πάντως ότι ο Μπ. Γκρίλο υπέστη σημαντική ήττα, έστω και αν η συνολική συμμετοχή δεν ξεπέρασε το 60% και αν είχαν δικαίωμα ψήφου μόνον εννέα εκατομμύρια Ιταλοί. Οι «πεντάστεροι» πληρώνουν, πιθανότατα, την προβληματική διαχείριση της δημάρχου τους στην Ρώμη Βιρτζίνια Ράτζι, όπως και την χρόνια δυσκολία τους να βρουν στελέχη ικανά να πείσουν σε τοπικό επίπεδο.
Υπάρχουν όμως και γενικότερα προβλήματα που αφορούν όλο το πολιτικό φάσμα. Η διαπραγμάτευση για τον νέο εκλογικό νόμο έχει μόλις ναυαγήσει και είναι πολύ δύσκολο να μπορέσει να βρεθεί μια νέα λύση μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεδομένης της σημερινής πραγματικότητας οι εκλογές αναβάλλονται για την φυσική λήξη της νομοθετικής περιόδου, τον Φεβρουάριο του 2018. Μέχρι τότε θα συνεχισθούν οι ζυμώσεις και οι διαπραγματεύσεις. Είναι όμως αρκετά απίθανο να υιοθετηθεί ως βάση το μοντέλο των δημοτικών εκλογών. Διότι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι - ο οποίος παρουσιάζεται ως μετριοπαθής κεντροδεξιός - συναντά τεράστια εμπόδια στο να συμφωνήσει μελλοντική κοινή πορεία με την εθνικιστική δεξιά Λέγκα του Βορρά του Ματέο Σαλβίνι.
Και για τον επικεφαλής του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος Ματέο Ρέντσι είναι εξίσου πολύπλοκο να βρει ισχυρά, κοινά σημεία με την Αριστερά. Μια από τις τόσες πρωτοβουλίες που τους χωρίζουν είναι η επανυιοθέτηση των λεγόμενων «κουπονιών εργασίας» για ετήσια απασχόληση που δεν ξεπερνά τις 5.000 ευρώ. Η κυβέρνηση του Πάολο Τζεντιλόνι επιμένει στην έγκριση του μέτρου, ενώ οι δυνάμεις της Αριστεράς θυμίζουν στον Ιταλό πρωθυπουργό ότι δεσμεύθηκε πρόσφατα για την κατάργησή του.