Η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι παρουσίασε σήμερα πιο λεπτομερώς το σχέδιό της για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνησή της θα εργαστεί για να εγγυηθεί σε αυτούς ίδιες παροχές στους τομείς της υγείας, της ιατρικής περίθαλψης και της παιδείας με εκείνες που απολαύουν οι Βρετανοί.
Η σύναψη μιας συμφωνίας για τα δικαιώματα των Ευρωπαίων μετά το λεγόμενο Brexit στη θεωρία είναι μία από τις ευκολότερες στις οποίες θα χρειαστεί να καταλήξουν το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες. Τόσο η Βρετανία όσο και οι άλλες χώρες μέλη της ΕΕ λένε πως θα προσφέρουν εγγυήσεις στους εκπατρισμένους πολίτες τους.
Ωστόσο, αντανακλώντας την περιπλοκότητα των οικογενειακών σχέσεων έπειτα από 40 και πλέον χρόνια παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ, οι βουλευτές της αντιπολίτευσης απαίτησαν από τη Μέι σαφήνεια όσον αφορά το τι σημαίνουν τα μέτρα για τα ενήλικα παιδιά υπηκόων ευρωπαϊκών χωρών που μεγάλωσαν στη Βρετανία αλλά πλέον ζουν αλλού.
Ενώ ένα από τα βασικά ζητήματα διαφωνίας, που ο υπουργός αρμόδιος για το Μπρέξιτ Ντέιβιντ Ντέιβις προέβλεψε το Σαββατοκύριακο ότι θα συνεχιστεί όλο το καλοκαίρι, είναι πως το Λονδίνο αποκλείει την συμμόρφωσή του προς τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της ΕΕ (ECJ), παρότι οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί στη συμφωνία.
Οι δύο πλευρές πρέπει επίσης να αποφασίσουν το πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές. Οι Βρυξέλλες θέλουν το νέο καθεστώς να τεθεί σε εφαρμογή τη στιγμή που η Βρετανία θα αποχωρήσει από την ΕΕ, αλλά η Μέι προσέφερε ένα χρονικό «παράθυρο»: όχι νωρίτερα από τη στιγμή που η ίδια επιβεβαίωσε την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου, πριν από τρεις μήνες, και όχι αργότερα από την οριστικοποίηση του Μπρέξιτ, τον Μάρτιο του 2019.
«Θέλω να διαβεβαιώσω πλήρως τους πολίτες ότι βάσει των σχεδίων αυτών, κανένας πολίτης (κράτους μέλους) της ΕΕ που ζει σήμερα νόμιμα στη Βρετανία δεν θα κληθεί να φύγει τη στιγμή που το ΗΒ θα αποχωρήσει από την ΕΕ. Θέλουμε να μείνετε», ανέφερε η Τερέζα Μέι κατά τη διάρκεια μιας θορυβώδους συνεδρίασης στη Βουλή των Κοινοτήτων, παρουσιάζοντας λίγο πιο λεπτομερώς την πρόταση που έκανε στις Βρυξέλλες την Παρασκευή.
«Πιστεύω ότι είναι μια γενναιόδωρη προσφορά», πρόσθεσε η επικεφαλής των Τόρις.
Η πρωθυπουργός έκανε την τοποθέτηση αυτή λίγες ώρες αφού έκλεισε μια συμφωνία με το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) της Βόρειας Ιρλανδίας που ενισχύει την κυβέρνηση μειοψηφίας της οποίας ηγείται και της δίνει περισσότερες πιθανότητες για να νομοθετήσει και να διευκολύνει την πορεία προς το Μπρέξιτ τα επόμενα δύο χρόνια, την περίοδο που αναμένεται να διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις για το διαζύγιο.
Ένα δεκαπεντασέλιδο έγγραφο, που εξηγεί σημείο προς σημείο την πρόταση της Μέι, αναφέρει ότι οι μετανάστες στη Βρετανία από χώρες της ΕΕ θα συνεχίσουν να απολαύουν περισσότερα προνόμια όσον αφορά για παράδειγμα την περίθαλψη από ό,τι μετανάστες προερχόμενοι από αλλού.
Ακόμη, τονίζει πως όσοι ζούσαν στη Βρετανία ήδη πέντε χρόνια πριν τεθεί σε ισχύ η νέα σχέση — δεν έχει ξεκαθαρίσει η ημερομηνία που θα γίνει αυτό — θα μπορούν να παραμείνουν στη χώρα εφ' όρου ζωής αν το επιθυμούν, κάτι που οι μετανάστες δικαιούνται ήδη στην υπόλοιπη ΕΕ, ενώ οι μετανάστες που μετοίκησαν στη Βρετανία πιο πρόσφατα θα μπορούν να παραμείνουν ώσπου να φθάσουν το χρονικό όριο μετά το οποίο θεωρούνται «μόνιμα εγκατεστημένοι».
Από την πλευρά του, ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ο ηγέτης των Εργατικών (αξιωματική αντιπολίτευση), τόνισε ότι το μειωμένο κύρος της Μέι, η οποία απώλεσε την πλειοψηφία της στη Βουλή των Κοινοτήτων στις εκλογές της 8ης Ιουνίου, σημαίνει ότι δεν είναι σε θέση πλέον να επιτύχει μια καλή συμφωνία για τη Βρετανία στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ.
«Ήθελε μια σαρωτική νίκη και έχασε την πλειοψηφία της. Τώρα η εντολή της είναι συντρίμμια, αλλά η πρωθυπουργός επιμένει ακόμη ότι εκείνη είναι η καταλληλότερη για να επιτύχει μια καλύτερη συμφωνία για τη Βρετανία», είπε ο Κόρμπιν υπό τις ζωηρές επευφημίες του κόμματός του.
«Η αλήθεια είναι πως αυτή η χώρα χρειάζεται μια νέα προσέγγιση στο Μπρέξιτ», πρόσθεσε.
Η πρόταση την οποία παρουσίασε στη Βουλή των Κοινοτήτων η Μέι πιο λεπτομερώς σήμερα χαρακτηρίστηκε ανεπαρκής την περασμένη εβδομάδα από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ στη σύνοδο κορυφής. Σύμφωνα με τον Τουσκ, η πρόταση υπάρχει κίνδυνος να περιστείλει να δικαιώματα των Ευρωπαίων που ζουν στη Βρετανία. Για ένα «πρώτο βήμα» που όμως δεν είναι «αρκετό» έκανε λόγο και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
Ορισμένοι σχολιαστές σημειώνουν ότι η Μέι, η οποία χρημάτισε υπουργός Εσωτερικών και έλεγχε την πολιτική μετανάστευσης, θα έπρεπε να είχε κάνει αυτή την πρόταση αμέσως μετά την επικράτηση του Μπρέξιτ στο δημοψήφισμα ή το αργότερο αφότου έθεσε σε εφαρμογή τη διαδικασία ενεργοποιώντας το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Αυτό, διατείνονται, θα δημιουργούσε καλή πίστη.
Η ΕΕ τονίζει ότι πριν εξεταστούν ζητήματα που αφορούν το εμπόριο και τη μελλοντική σχέση με τη Βρετανία θα πρέπει να υπάρξει «σημαντική πρόοδος» όσον αφορά τις δικές της προτεραιότητες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η διευθέτηση του λεγόμενου «λογαριασμού του Μπρέξιτ» και τα δικαιώματα των εκπατρισμένων.
Ο Ντέιβις υποστήριξε ότι κέρδισε τη διένεξη για τον τρόπο που θα διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις, επιτυγχάνοντας οι συζητήσεις για το διαζύγιο και τη μελλοντική σχέση να γίνουν παράλληλα. Όμως τα ζητήματα του εμπορίου δεν θα αρχίσουν να εξετάζονται πριν από τον Οκτώβριο, τονίζει η ΕΕ.