ΚΟΣΜΟΣ
Φλέγεται το Κασμίρ: Εντείνεται η παγκόσμια ανησυχία μετά την επίθεση της Ινδίας στο Πακιστάν
Δεκάδες οι νεκροί και οι τραυματίες, και στις δύο χώρες
Το «κουτί της Πανδώρας» έχει ανοίξει πλέον για τα καλά στο έτι διαφιλονικούμενο Κασμίρ και κατά μήκος των συνόρων δύο πυρηνικών δυνάμεων ύστερα από την πυραυλική επίθεση της Ινδίας και την απάντηση του Πακιστάν το βράδυ της Τρίτης προς Τετάρτη.
Με βάση τις έως τώρα πληροφορίες από διεθνή ΜΜΕ, υπάρχουν τουλάχιστον 36 νεκροί εκατέρωθεν, από τους οποίους οι 26 είναι στο Πακιστάν, σύμφωνα με τις αρχές της μουσουλμανικής χώρας. Στο υπό ινδικό έλεγχο Κασμίρ οι νεκροί έφτασαν ήδη τους 10, κατά τις ινδικές αρχές.
Η επιχείρηση «Sindoor» των ινδικών ενόπλων δυνάμεων, με επιθέσεις σε πολλαπλές τοποθεσίες του Πακιστάν έφερε γρήγορα την πακιστανική απάντηση και η κλιμάκωση της ινδοπακιστανικής αντιπαράθεσης φαίνεται να παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, τις οποίες θα δυσκολευτεί να ελέγξει ο διεθνής παράγοντας, καθώς η ένταση ανάμεσα στα δύο κράτη με πυρηνικά οπλοστάσια έχει ανέβει κατακόρυφα έπειτα από τη φονική επίθεση την 22η Απριλίου.
Το Νέο Δελχί ανακοίνωσε αργά χθες, Τρίτη, πως έπληξε εννιά τοποθεσίες –«τρομοκρατικές υποδομές» κατ’ αυτό– στην άλλη πλευρά των συνόρων με το Πακιστάν. Οκτώ άμαχοι έχασαν τη ζωή τους σε «24 πλήγματα» των ινδικών ενόπλων δυνάμεων σε «έξι τοποθεσίες» στο Πακιστάν, ανακοίνωσε εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού, ο στρατηγός Αχμεντ Τσόντρι.
Ανταλάσσουν πλήγματα Ινδία και Πακιστάν: 34 οι νεκροί και στις δύο χώρες
Ο στρατηγός Τσόντρι πρόσθεσε πως τραυματίστηκαν 35 άνθρωποι και ότι ακόμη δύο είναι αγνοούμενοι. Αργότερα ο απολογισμός των τραυματιών ανήλθε στους 46.
Ο ανώτατος αξιωματικός διευκρίνισε πως «κοριτσάκι τριών ετών» είναι ανάμεσα στους νεκρούς σε τζαμί στην Μπαχαβαλπούρ, στο πακιστανικό Παντζάμπ.
Στις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, Τετάρτη, οι ινδικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι ο πακιστανικός στρατός εξαπέλυσε πυρά πυροβολικού εναντίον του ινδικού εδάφους και άμαχοι έχασαν τη ζωή τους εν μέσω των συνεχιζόμενων ανταλλαγών πυρών, ιδίως πυροβολικού, κατά μήκος της λεγόμενης γραμμής ελέγχου –των de facto συνόρων της Ινδίας και του Πακιστάν– στο Κασμίρ.
Νωρίτερα, πηγή προσκείμενη στην ινδική αστυνομία ανέφερε πως τα πυρά συνεχίζονταν κατά μήκος μεγάλου μέρους της γραμμής ελέγχου.
Παράλληλα, τρία αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας συνετρίβησαν στην περιοχή Τζαμού και Κασμίρ της Ινδίας σήμερα, ανέφεραν τέσσερις πηγές του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς στις τοπικές αρχές, μερικές ώρες μετά την έναρξη της ινδικής επιχείρησης.
Ωρες νωρίτερα, εκπρόσωπος των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων ανέφερε στο πρακτορείο ότι καταρρίφθηκαν πέντε μαχητικά αεροσκάφη επειδή επιτέθηκαν στο Πακιστάν ενώ βρίσκονταν στον ινδικό εναέριο χώρο, πληροφορία που δεν έχει επιβεβαιωθεί από την Ινδία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Σρι Βίκραμ Μίσρι, είπε σε δηλώσεις του σήμερα Τετάρτη πως η ινδική επιχείρηση είχε σκοπό να τιμωρήσει τους υπεύθυνους της επίθεσης της 22ας Απριλίου, με 25 πολίτες της Ινδίας και έναν του Νεπάλ να σκοτώνονται, και να διασφαλίσει ότι δεν θα ξανασυμβούν στο μέλλον τέτοιες επιθέσεις.
Στο Κασμίρ, εκτός από τους 10 νεκρούς, καταγράφονται και τουλάχιστον 48 τραυματίες.
Η ινδική αστυνομία έχει ανακοινώσει πως αναζητεί για να συλλάβει τουλάχιστον δύο πολίτες του Πακιστάν και άλλους συνεργούς τους διαβεβαιώνοντας ότι συνδέονται με το τζιχαντιστικό κίνημα Λασκάρ-ι-Τάιμπα (LeT), που έχει βάση το Πακιστάν κι είχε ήδη κατηγορηθεί για την επίθεση του 2008 στη Βομβάη με 166 νεκρούς.
Μια από τις τοποθεσίες που έγιναν στόχος των πυραυλικών πληγμάτων της Ινδίας τη νύχτα ήταν το ισλαμικό τέμενος Σουμπχάν, στην Μπαχαβαλπούρ, στο πακιστανικό Παντζάμπ — συνδέεται, σύμφωνα με τις ινδικές υπηρεσίες πληροφοριών, με οργανώσεις κοντά στη Λασκάρ-ι-Τάιμπα, ιδίως τη Τζάις-ι-Μοχάμεντ (JeM).
Η Ινδία αναμένεται να κάνει σήμερα γυμνάσια της πολιτικής προστασίας προκειμένου, σύμφωνα με το υπουργείο Πληροφοριών, να προετοιμαστεί ο πληθυσμός να «προστατευτεί σε περίπτωση επίθεσης».
Αμερικανική παρέμβαση
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες πως ελπίζει ότι οι εχθροπραξίες που ξέσπασαν ανάμεσα στην Ινδία και στο Πακιστάν «θα τελειώσουν πολύ γρήγορα», ενώ το Πακιστάν εξαπέλυσε πυρά πυροβολικού στο ινδικό έδαφος σε αντίποινα για σειρά πυραυλικών πληγμάτων από ινδικά αεροσκάφη.
«Είναι κρίμα, άκουσα γι’ αυτό», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Οβάλ Γραφείο.
«Ξέρετε, πολεμάνε εδώ και δεκαετίες και αιώνες εκεί πέρα, αν το σκεφτείτε», συνέχισε και πρόσθεσε «απλά ελπίζω πως αυτό θα τελειώσει πολύ γρήγορα».
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο συνομίλησε χθες, Τρίτη, με τους ομολόγους του τόσο της Ινδίας όσο και του Πακιστάν για να τους παροτρύνει να αρχίσουν διάλογο προκειμένου να «εξουδετερωθεί» η κρίση και να αποκλιμακωθεί η ένταση, γνωστοποίησε ο Λευκός Οίκος.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών «ενθαρρύνει την Ινδία και το Πακιστάν να ανοίξουν δίαυλο συνομιλιών για να εξουδετερωθεί η κατάσταση και να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση», ανέφερε ο Μπράιαν Χιουζ, εκπρόσωπος του συμβουλίου εθνικής ασφαλείας της αμερικανικής προεδρίας, του οποίου το τρέχον διάστημα ο κ. Ρούμπιο είναι υπηρεσιακός επικεφαλής.
Νωρίτερα, ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός ανέφερε μέσω X ότι «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση, συμμερίζεται την ευχή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ η κρίση ανάμεσα στα δυο κράτη –που διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια– να «τελειώσει γρήγορα» και ότι θα συνεχίσει να «συνομιλεί» με τις ηγεσίες στο Νέο Δελχί και το Ισλαμαμπάντ προκειμένου να υπάρξει «ειρηνική» επίλυσή της.
ΟΗΕ
«Ο κόσμος δεν θα άντεχε στρατιωτική σύγκρουση» ανάμεσα στην Ινδία και στο Πακιστάν, δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, μετά τους ινδικούς βομβαρδισμούς.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες «καλεί τις δυο χώρες να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος, ο Στεφάν Ντουζαρίκ.
Εκκληση για αυτοσυγκράτηση απηύθυνε και η Μόσχα, με το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών να καταδικάζει τις τρομοκρατικές, όπως είπε, επιθέσεις, χωρίς να αναφερθεί συγκεκριμένα για το ποιους θεωρεί υπεύθυνους για αυτές. Η Ρωσία διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δύο χώρες.
Από τη δική του πλευρά το Λονδίνο φαίνεται να τηρεί ίσες αποστάσεις, με τον Υπουργός Επιχειρήσεων Τζόναθαν Ρέινολντς να δηλώνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι έτοιμο να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
Πώς έφτασαν ξανά στο "σημείο μηδέν" Ινδία και Πακιστάν;
Στην επίθεση της 22ας Απριλίου, που αποτεέλεσε και την αφορμή των σημερινών εξελίξεων, έχασαν τη ζωή τους 26 άνθρωποι. Η πλέον πολύνεκρη επίθεση κατά αμάχων στην περιοχή εδώ και δύο δεκαετίες προκάλεσε εκτεταμένη οργή στην Ινδία.
Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι διεμήνυσε πως η Ινδία θα κυνηγήσει τους δράστες «μέχρι την άκρη του κόσμου» και οι ενορχηστρωτές «θα τιμωρηθούν πέρα από κάθε φαντασία».
Η Ινδία ενοχοποίησε το «Μέτωπο Αντίστασης του Κασμίρ», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για θυγατρική της ισλαμικής, τρομοκρατικής οργάνωσης Lashkar-e-Taiba (Στρατός του Θεού), η οποία, πάντα κατά το Νέο Δελχί, δρα με την ανομολόγητη καθοδήγηση πακιστανικών μυστικών υπηρεσιών. Το Ισλαμαμπάντ απέρριψε τις κατηγορίες.
Ο Μόντι έκλεισε τους υδατοφράκτες του Ινδού, απειλώντας το Πακιστάν με λειψυδρία που θα καταστρέψει την παραγωγή βάμβακος και σιτηρών ή με ολέθριες πλημμύρες, αν αποφασίσει να εκτρέψει τη ροή των υδάτων. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη ούτε στους πολέμους του 1965, του 1971 και του 1999, κατά τους οποίους η συμφωνία για τη διαχείριση των υδάτων που συνομολογήθηκε το 1960 με παρέμβαση της Παγκόσμιας Τράπεζας είχε αντέξει.
Μετά από δύο εβδομάδες κλιμακούμενης έντασης μεταξύ των δύο πυρηνικών αντιπάλων, που περιελάμβανε απέλαση διπλωματών, αναστολή της έκδοσης βίζας και κλείσιμο των συνοριακών διαβάσεων, η Ινδία εξαπέλυσε το βράδυ της Τρίτης επίθεση κατά θέσεων του Πακιστάν.
Ποιοι στόχοι επλήγησαν;
Οπως γνωστοποίησε το Δελχί τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, Τετάρτη, έπληξε εννέα τοποθεσίες, «τρομοκρατικές υποδομές», όπως τις χαρακτήριζε, όπου «σχεδιάζονταν» επιθέσεις, στην άλλη πλευρά των συνόρων με το Πακιστάν.
Τόνισε παράλληλα πως δεν επλήγη καμία πακιστανική στρατιωτική εγκατάσταση, κάνοντας λόγο για «ενέργειες εστιασμένες, μετρημένες και μη κλιμακούμενες».
Σύμφωνα με το Πακιστάν, χτυπήθηκαν τρεις διαφορετικές περιοχές: Μουζαφαραμπάντ και Κότλι στο υπό πακιστανική διοίκηση Κασμίρ και Μπαχαβαλπούρ στην πακιστανική επαρχία Παντζάμπ.
Ο υπουργός Αμυνας του Πακιστάν, Χαουάτζα Ασίφ, δήλωσε στο GeoTV ότι τα πλήγματα είχαν στόχο μη στρατιωτικές περιοχές, προσθέτοντας ότι ο ισχυρισμός της Ινδίας ότι «στοχεύει στρατόπεδα τρομοκρατών» είναι ψευδής.
Τι διαδέχτηκε την επίθεση της Ινδίας;
Στρατιωτικός εκπρόσωπος του Πακιστάν δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα του κατέρριψε πέντε ινδικά αεροσκάφη ενώ βρίσκονταν στον ινδικό εναέριο χώρο, κάτι που η Ινδία δεν επιβεβαιώνει.
Τέσσερις τοπικές κυβερνητικές πηγές στο ινδικό Κασμίρ δήλωσαν στο Reuters ότι τρία μαχητικά αεροσκάφη συνετρίβησαν σε διαφορετικά σημεία της περιοχής των Ιμαλαΐων κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι δύο στρατοί αντάλλαξαν επιθέσεις και πυρά σε διάφορα σημεία των de facto συνόρων τους στο Κασμίρ.
Μέχρι στιγμής, διεθνή ΜΜΕ κάνουν λόγο για 36 νεκρούς, 26 στο Πακιστάν και 10 στο υπό ινδικό έλεγχο τμήμα του Κασμίρ.
Γιατί η επιχείρηση ονομάστηκε «Sindoor»;
Η ονομασία που έδωσε το Νέο Δελχί στη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Πακιστάν φέρει θρησκευτικό συμβολισμό.
To Sindoor αναφέρεται στη βερμιγιόν κουκκίδα στο μέτωπο των γυναικών της Ινδίας, που υποδεικνύει πως είναι έγγαμες.
Το μακελειό του Απριλίου στο υπό ινδική διοίκηση Κασμίρ άφησε χήρες πολλές Ινδές. Λίγες ημέρες μετά, η εικόνα μιας γυναίκας δίπλα στο άψυχο σώμα του συζύγου της έγινε viral, εξελισσόμενη σε σύμβολο του σπαραγμού που υπέστησαν τα θύματα της επίθεσης.
Αμφότεροι οι υπουργοί Αμυνας και Εξωτερικών της Ινδίας ανάρτησαν στο Χ μια εικόνα με τη χαρακτηριστική αυτή κόκκινη σκόνη.
Η ιστορία μιας παλιάς πληγής
Με την απόσυρση των Βρετανών το 1947, η υποήπειρος διαιρέθηκε με βάση το θρήσκευμα: το τμήμα όπου πλειοψηφούσαν οι ινδουιστές έγινε Ινδία και τα δύο τμήματα με μουσουλμανική πλειονότητα σχημάτισαν το Πακιστάν.
Το διαζύγιο δεν ήταν και τόσο φιλικό, όπως έδειξαν οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και οι εθνοτικές συγκρούσεις. Η πιο ακανθώδης εκκρεμότητα ήταν εκείνη του Κασμίρ, που αποτελούσε τη στιγμή του διαμελισμού ανεξάρτητο πριγκιπάτο. Παρότι η πλειονότητα των κατοίκων ήταν μουσουλμάνοι, ο μαχαραγιάς Χάρι Σαχ επέλεξε τελικά να προσχωρήσει στην Ινδία, γεγονός που προκάλεσε τον πρώτο πόλεμο. Οι Πακιστανοί κατέλαβαν το ένα τρίτο του εδάφους, ενώ η ανακωχή της Πρωτοχρονιάς του 1949 προέβλεπε δημοψήφισμα με το ερώτημα της αυτοδιάθεσης, κάτι που η Ινδία ουδέποτε εφάρμοσε.
Οι επόμενοι πόλεμοι του 1965 και του 1999 δεν άλλαξαν το στάτους κβο. Στο μεταξύ, στην περιφερειακή σύγκρουση είχε προστεθεί και τρίτος παίκτης, η Κίνα, η οποία κατέλαβε το 1962, ύστερα από πόλεμο με την Ινδία, τη σχεδόν ακατοίκητη αλλά στρατηγικά σημαντική περιοχή Ακσάι Τσιν, γύρω στο 15% της επιφάνειας του Κασμίρ. Παρότι το στρατοκρατούμενο Πακιστάν ήταν στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, η Κίνα του Μάο επέλεξε να το στηρίξει, ενώ η Ινδία, ηγετική δύναμη των Αδεσμεύτων επί Νεχρού και Γκάντι, είχε στενές σχέσεις με την ΕΣΣΔ.
Το 1987 ξεσπάει μεγάλη εξέγερση στο υπό ινδική κυριαρχία Κασμίρ, ύστερα από εκτεταμένη νοθεία στις τοπικές εκλογές. Η αιματηρή καταστολή στρέφει τους μουσουλμάνους στον ένοπλο αγώνα. Ηδη από το 1985 είχε συγκροτηθεί η Lashkar-e-Taiba με χρήματα και στήριξη του Οσάμα μπιν Λάντεν, ο οποίος εκείνη την εποχή είναι συνεργάτης των Αμερικανών στον αγώνα εναντίον των Σοβιετικών, στο Αφγανιστάν. Μετά την εκδίωξη των Σοβιετικών, ο Λάντεν εξακολουθούσε να στηρίζει την υπόθεση του Κασμίρ, ενώ το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν προσέφερε στο Πακιστάν το στρατηγικό βάθος που χρειαζόταν στην αντιπαράθεσή του με την Ινδία.
Τα πράγματα αλλάζουν μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Το Πακιστάν, όπου κρυβόταν και σκοτώθηκε ο Λάντεν, πέρασε στη λάθος πλευρά της Ιστορίας, ενώ η Ινδία έγινε πολύτιμος σύμμαχος των ΗΠΑ στην προσπάθεια ανάσχεσης της ανερχόμενης Κίνας. Υπό την πίεση της Ουάσιγκτον, το Ισλαμαμπάντ θέτει εκτός νόμου τη Lashkar-e-Taiba (αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι συνέχισε να δρα με άλλο μανδύα) και υπογράφει συμφωνία ειρήνευσης με τους γείτονες.
Η ύφεση, ωστόσο, δεν κράτησε πολύ. Το λουτρό αίματος που προκάλεσαν ισλαμιστές κομάντος στη Βομβάη τον Νοέμβριο του 2008 (175 νεκροί, πάνω από 300 τραυματίες) οδηγεί την Ινδία να ακυρώσει τις συμφωνίες ειρήνευσης. Η άνοδος του εθνικιστή Ναρέντρα Μόντι στην πρωθυπουργία της Ινδίας δεν ευνοεί τον συμβιβασμό.
Το 2019 ο Μόντι καταργεί το καθεστώς ημιαυτονομίας στο Κασμίρ, επιβάλλει σκληρή αστυνομοκρατία και επιτρέπει την αγορά γης από μη κατοίκους της περιοχής. Ολα αυτά αποξενώνουν τον τοπικό πληθυσμό, ο οποίος, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, θέλει σε ποσοστό 91% να ενταχθεί στο Πακιστάν και όχι να μετατραπεί σε υποτελή των πλούσιων Ινδών τουριστών.
