Τι συμβαίνει με τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής στην Κρήτη;

Τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής που ορίζονται με απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με βάση τον νόμο, έχουν ένα κρίσιμο ρόλο πριν την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας: Να διασφαλίζουν την ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την αισθητική των παρεμβάσεων στο δομημένο περιβάλλον. Ωστόσο, όταν αυτά λειτουργούν με αυθαιρεσία ή υπέρμετρη καθυστέρηση, όχι μόνο δεν υπηρετούν το σκοπό τους, αλλά μετατρέπονται σε τροχοπέδη για την ανάπτυξη, τη δικαιοσύνη και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.

Τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής πρέπει να στοχεύουν στη διασφάλιση της αισθητικής και λειτουργικής ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος, προωθώντας την αρμονία μεταξύ των κτιρίων και του φυσικού τοπίου. Όμως η υποστελέχωσή τους και η μη γνωμοδότησή τους μέσα στην καθορισμένη εκ του νόμου δίμηνη προθεσμία όπως μαθαίνουμε, δημιουργεί πληθώρα προβλημάτων που παρεμποδίζουν την έκδοση της σχετικής διοικητικής πράξης με ό,τι αυτό συνεπάγεται. 

Σε πολλές περιπτώσεις οι πρόεδροι αυτών των συμβουλίων, καταπατώντας τη σαφή διάταξη της νομοθεσίας για την προθεσμία της δίμηνης γνωμοδότησης, φέρονται ως ανεξέλεγκτοι και απόλυτοι μονάρχες που παραβαίνουν τις σαφείς οδηγίες του νόμου ως φορείς μιας γραφειοκρατίας Σοβιετικού τύπου. Η εικόνα αυτή δεν συνάδει με το πνεύμα μιας νέας εποχής στη δημόσια διοίκηση, και αν μη τι άλλο υποδηλώνει ανεπάρκεια και πρωτόγνωρη παρακμή.

Δυστυχώς, αυτό το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο στον ελληνικό δημόσιο βίο. Αντίθετα, αποτελεί σύμπτωμα μιας ευρύτερης παθογένειας στη δημόσια διοίκηση. Εκείνο της θεσμικής αυθαιρεσίας, της δυσλειτουργικής γραφειοκρατίας και της απουσίας μηχανισμών λογοδοσίας.

Η νομοθεσία είναι σαφής: τα Συμβούλια αυτά, οφείλουν να γνωμοδοτούν εντός δύο μηνών. Η παράλειψη αυτής της υποχρέωσης, είτε λόγω αδιαφορίας είτε λόγω υποστελέχωσης, δημιουργεί διοικητικό κενό, παραβιάζει τα δικαιώματα των πολιτών και φαλκιδεύει την ασφάλεια δικαίου. Όταν οι πρόεδροι των Συμβουλίων δρουν - όπως καταγγέλλεται - χωρίς διαφάνεια ή ελέγχους, τότε πράγματι η εικόνα -που επιβεβαιώνεται από πολλές μαρτυρίες στον χώρο των μηχανικών και των πολιτών - παραπέμπει σε εξουσία χωρίς αντίβαρα. Αναρωτιόμαστε άραγε ποιες είναι οι απόψεις του ΤΕΕ/ΤΑΚ επάνω σε αυτό το συνεχώς διογκούμενο πρόβλημα.

Και μη μου πείτε ότι δεν υπάρχουν λύσεις! Τα ερωτήματα είναι πάμπολλα: Γιατί δεν γίνεται άραγε υποχρεωτική η ανάρτηση όλων των πρακτικών και αποφάσεων σε δημόσια πλατφόρμα; (π.χ. Διαύγεια). 

Εφόσον δεν υπάρχει γνωμοδότηση εντός του διμήνου, να θεωρείται θετική σιωπηρή αποδοχή, όπως ήδη προβλέπεται από το Νόμο, αλλά χωρίς προσχήματα αυτό δεν εφαρμόζεται! Μαθαίνω ότι έχουμε φτάσει στο σημείο να συλλέγονται υπογραφές από ιδιώτες μηχανικούς οι οποίοι ζητούν το αυτονόητο: Ποιο; Μα να εφαρμοστεί ο Νόμος! 

Γιατί δεν γίνεται επίσης αξιολόγηση των μελών των Συμβουλίων, με κριτήρια απόδοσης, διαφάνειας και πειθαρχικού ελέγχου; Οι πρόεδροι δεν είναι μονάρχες· είναι υπάλληλοι του κράτους με υποχρεώσεις. Τα Συμβούλια επίσης πρέπει να στελεχώνονται επαρκώς, με μηχανικούς και ειδικούς που μπορούν να ανταποκριθούν στον όγκο εργασίας.

Και ακόμη, γιατί να μην προβλέπεται για κάθε υπέρβαση προθεσμίας ή καταγγελία αυθαιρεσίας, άμεση ενεργοποίηση ελέγχου από ανεξάρτητο φορέα;

Η εικόνα είναι επιεικώς απαράδεκτη. Και δεν ταιριάζει σε μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση που θέλει να βασίζεται στην ταχύτητα, τη διαφάνεια, την ευθύνη και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Το φαινόμενο είναι απομεινάρι ενός παρελθόντος όπου οι δημόσιοι θεσμοί λειτουργούσαν με εσωστρέφεια, αδιαφάνεια και εξουσιολαγνεία.

Η εικόνα των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής, όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα, δεν συνάδει με το πνεύμα μιας ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης, ούτε με τις συνταγματικές επιταγές του κράτους δικαίου, της νομιμότητας και της χρηστής διοίκησης. Η ανοχή σε τέτοια φαινόμενα αποτελεί σιωπηρή συναίνεση στην αυθαιρεσία, κάτι που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από κανέναν θεσμό που σέβεται τον πολίτη και το Σύνταγμα.
 Τι λέει αλήθεια για όλα αυτά το ΤΕΕ/ΤΑΚ; Έχει άποψη;