Του Γιάννη Σταμέλου
«Με ένα στίχο θα στο πω μικρό μου αστεράκι
Πέσε να ξαναγεννηθεί τα’ ονείρου το μεράκι»
Μαρία Κλινάκη
Στον χώρο μεταξύ των πλανητών υπάρχουν πετρώδη και μεταλλικά σωματίδια που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Είναι τα μετέωρα.
Όταν αυτά τώρα μπουν στην γήινη ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα λιώνουν και εξατμίζονται, καίγονται δηλαδή. Έτσι φαίνονται σε εμάς στη Γη φωτεινά σχηματίζοντας μάλιστα και σχετική φωτεινή ουρά.
Ανάλογα τώρα με τις διαστάσεις τους διακρίνονται σε διάττοντες και σε βολίδες. Οι διάττοντες είναι μικροσκοπικά σωματίδια που δεν υπερβαίνουν το γραμμάριο και καίγονται στην ατμόσφαιρα. Οι βολίδες αφήνουν υπόλειμμα στο έδαφος. Το στερεό υπόλοιπο της βολίδας που φτάνει στο έδαφος ονομάζεται αερόλιθος. Αερόλιθοι συχνά εκτίθενται σε μουσεία. Αξίζει ακόμα να αναφέρουμε πως η λέξη «αερόλιθος» χρησιμοποιείται και μεταφορικά για να χαρακτηρίσει τους «αλεξιπτωτιστές» στην πολιτική. «Πολιτικοί αερόλιθοι είναι αυτοί που εμφανίζονται ξαφνικά ως ευνοούμενοι ισχυρών κομματικών παραγόντων» (Λεξ. Ακαδ. Αθηνών, «αερόλιθος»).
Ο αριθμός των μετεώρων δεν είναι σταθερός στη διάρκεια του χρόνου. Υπάρχουν μεμονωμένες ανεξάρτητες κινήσεις, ενώ άλλοτε εμφανίζονται με τη μορφή σμηνών. Έτσι όταν η Γη στην περιφορά της γύρω από τον Ήλιο συναντήσει ένα τέτοιο σμήνος λέμε ότι έχουμε «βροχή διαττόντων». Τα φωτεινά τους ίχνη δεν είναι τυχαία στον ουρανό αλλά έχουν όλα προέλευση από το ίδιο περίπου σημείο. Από τη θέση του σημείου προέλευσης, τον αστερισμό δηλαδή, παίρνουν και το όνομά τους. Λεοντίδες από τον αστερισμό του Λέοντα (μέσα Νοεμβρίου), Περσείδες από τον αστερισμό του Περσέα (μέσα Αυγούστου), Ωριωνίδες από τον αστερισμό του Ωρίωνα (τέλη Οκτωβρίου) κλπ.
Η έρευνα των τελευταίων ετών έδειξε ότι σε πολλές περιπτώσεις τα σμήνη μετεώρων είναι υπολείμματα κομητών.
Τα μετέωρα στη λαϊκή παράδοση ονομάζονται «πεφταστέρια». Τα πεφταστέρια βέβαια με τα όσα διατυπώσαμε προηγουμένως δεν είναι αστέρια.
Μέχρι σήμερα, η λαϊκή παράδοση θέλει τους θεατές των πεφταστεριών να κάνουν μια ευχή, με την ελπίδα ότι θα πραγματοποιηθεί. Στις λαϊκές παραδόσεις και δοξασίες πιστεύεται πως, όταν βλέπεις ένα «αστέρι» να πέφτει και κάνεις μια, η ευχή «βγαίνει», πραγματοποιείται δηλαδή.
Έτσι όταν πέφτει ένα «αστέρι», οι περισσότεροι άνθρωποι που το βλέπουν, σπεύδουν χαρούμενοι να κάνουν τις ευχές τους. Υπάρχει όμως και άλλη άποψη. Οι παθιασμένοι προληπτικοί μάλλον θλίβονται, πιστεύοντας ότι αυτά είναι τα αστέρια των ανθρώπων που πεθαίνουν. Γι’ αυτούς κάθε πεφταστέρι δηλώνει και μια ανθρώπινη απώλεια.
Αυτές τις μέρες, όπως προαναφέραμε, μπορούμε να παρατηρήσουμε τη νύχτα την «βροχή των Περσίδων». Στις ρωμαιοκαθολικές χώρες η λαϊκή ονομασία τους είναι «Δάκρυα του Αγίου Λαυρεντίου» επειδή στις 10 Αυγούστου τιμάται εκεί η μνήμη του μαρτυρίου του.
