Στροφή 360 μοιρών, rebranding, θαύματα και νάματα

Του Αντώνη Παντινάκη

Σαν ένα είδος λεκτικού ολισθήματος, επί πρωθυπουργίας του, ο Αλέξης Τσίπρας είχε αναφερθεί σε μία (αναγκαστική) στροφή “360 μοιρών” θέλοντας να δικαιολογήσει την συνθηκολόγηση με τους εταίρους και το τέλος των αυταπατών, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε ότι έτρεφε, έκων άκων, ως αξιωματική αντιπολίτευση την ταραχώδη περίοδο 2012-2015, προκειμένου να αναλάβει τις τύχες διακυβέρνησης της χώρας.

Πολλοί οι οποίοι στοιχίζονται στην παρούσα φάση στο αντικυβερνητικό κοινωνικό ρεύμα, ενώ διατηρούν σε αγρανάπαυση τα προοδευτικά αντανακλαστικά τους, παραμένοντας ανενεργοί και αποστασιοποιημένοι, ήλπιζαν ότι η απόφαση επανεμφάνισης του πρώην πρωθυπουργού θα σήμανε εν τοις πράγμασι μία κανονική στροφή 180 μοιρών.

Αν κρίνουμε από τα πρόσωπα που έδωσαν το παρών στην εκδήλωση στο θέατρο "Παλλάς", τα συνθήματα και τα τσιτάτα (λίγο από όλα... από όλους τους πολιτικούς χώρους) μάλλον κι εδώ είχαμε μία περιστροφή γύρω από τον ίδιο πολιτικό και ιδεολογικό άξονα.

Προφανώς, εν καιρώ τω δέοντι θα φανεί εάν και κατά πόσον υπάρχει ανταπόκριση και απήχηση των αναγκών και κελευσμάτων της εποχής, σε άμεση συνάρτηση από την αποδοχή ή μη της κοινωνίας.

Θεωρητικά, ως τις κάλπες του 2027 απομένει ικανός πολιτικός χρόνος ανατροπών και αναθεωρήσεων.

(Αυτο)εξόριστοι στον εξώστη

Πίσω από τις σελίδες του βιβλίου “Ιθάκη”, η παρουσίαση του οποίου πέρασε εντελώς σε δεύτερη μοίρα, σε ένα βαθμό διότι πολλά αποσπάσματα διέρρευσαν – ως ένα είδος γκρίζας διαφήμισης – κρυβόταν στην ουσία μια νέα πολιτική πλατφόρμα που αποκαλύφθηκε μερικώς. Ποιοι θα ανέβουν πάνω σε αυτή, όμως; Ιδού το ερώτημα.

Σημειολογικά δεν ξέρουμε αν έχει βαρύτητα η όποια χωροταξία, πάντως άνθρωποι με τους οποίους ο Αλέξης Τσίπρας συμπορεύτηκε και έχτισε τον μεγάλο ΣΥΡΙΖΑ, μετατρέποντάς τον από κόμμα διαμαρτυρίας σε κόμμα εξουσίας, κάθισαν στον εξώστη. Εξορισμένοι από τους διοργανωτές ή αυτοεξόριστοι κατ’ επιλογή οι παλαιοί σύντροφοι και συντρόφισσες, η πολιτική αναλύτρια Μαριάννα Πυργιώτη, δημοσιογράφος με πείρα αλλά και με ξεκάθαρη κεντροδεξιά τοποθέτηση (δεν το έχει κρύψει), φιλοξενούμενη στην πρωινή εκπομπή του Open παρατήρησε – με έναν λανθάνοντα σαρκασμό- ότι στα θεωρεία συνήθιζαν να κάθονται οι... βασιλιάδες!

“Ταινία φαντασίας” και (άσπονδοι) “φίλοι για πάντα”

Τη δεδομένη στιγμή, η προοπτική διακυβέρνησης από μία πολιτική δύναμη της κεντροαριστεράς, έτσι κατακερματισμένη και πολυδιασπασμένη που είναι, μοιάζει… με “Ταινία Φαντασίας”, όπως τραγούδησε κάποτε το νεανικό συγκρότημα “Φίλοι για Πάντα”: στην προκειμένη περίπτωση ο τίτλος της μπάντας (που διαλύθηκε μετά από μερικά χρόνια) προσαρμόζεται ως εξής: (άσπονδοι) φίλοι και σύντροφοι… για πάντα. Με άλλα λόγια, κάνε την ανάγκη πολιτικής επιβίωσης… φιλοτιμία.

Το μπλεγμένο ρεφρέν – κουπλέ του συγκεκριμένου κομματιού, συμπληρώνεται… συμπτωματικά από τους στίχους: “Κι όταν φτάνει η σειρά μας/Άλλοι μπαίνουν πάντα πρώτοι/ Και για μας/Μένει μια θέση/Πίσω πίσω στον εξώστη/Στριμωχτά”.
 

 Νάμα και θάμα

Τα μαχαίρια μπαίνουν στα θηκάρια, τα τσεκούρια του πολέμου θάβονται κι όλοι μαζί επιχειρούν να ξαναβρούν τον βηματισμό τους αναζητώντας πρόθυμους συμμάχους, για να ανέβουν στο πλοιάριο. Τα νερά παραμένουν θολά, στην πορεία ενδεχομένως και αχαρτογράφητα. 

Παραμένοντας στο ίδιο λυρικό κλίμα, μια από τις χαρακτηριστικές επιτυχίες του μουσικού σχήματος “Νάμα”, που είχε ποπ-ροκ και τζαζ ταυτότητα, ήταν ο “Οδυσσέας” τον οποίο η ερμηνεύτρια Ιφιγένεια Παπουτσά πρόσταζε μελωδικά να κάνει τον κύκλο του για να ξανάρθει στο νησί της Ιθάκης.

Ο Αλέξης Τσίπρας επικαλούμενος τον Ηράκλειτο, είπε σε μία αποστροφή του λόγου του, πως “το σημείο ενός κύκλου είναι ταυτόχρονα και το τέλος και η αρχή του”.

Όπου τέλος ίσον σκοπός για τους λάτρεις της τελολογίας. Ο σκοπός για τον ίδιο αγιάζει… τα μέσα με μπόλικο “νάμα”, που έχει τριπλή... ερμηνεία: είναι το νερό που αναζωογονεί, οτιδήποτε εμπνέει αλλά και το κρασί της Θείας Κοινωνίας.

Η Θεία Ευχαριστία ή Θεία Μετάληψη προϋποθέτει, φυσικά, δύο βασικά πράγματα: μετάνοια και εξομολόγηση. Και ο πρώην πρωθυπουργός δήλωσε αμετανόητος.

Μια και έγινε λόγος για τον Ηράκλειτο, ο προσωκρατικός φιλόσοφος έμεινε στην ιστορία για τη φράση “τα πάντα ρει”, που ερμηνευτικά επεκτάθηκε και απλοποιήθηκε στο συμπέρασμα πως ό,τι παραμένει στάσιμο είναι καταδικασμένο στην παρακμή και στον μαρασμό. Αυτό ισχύει και για τα κράτη που περιχαρακώνονται στην εξυπηρέτηση των ημετέρων, εις βάρος των πολλών, και για τα άτομα ή τα κινήματα που δεν βλέπουν πέρα από τον ίσκιο τους ή τσακώνονται περί όνου σκιάς: όσο δηλαδή πιάνει μία… καρέκλα στο ημίφως του ήλιου, όπου όλοι-ες διεκδικούν μια θέση.

 Μπρος και πίσω

Για μπορέσουμε να καταλήξουμε κάπου, ας εξετάσουμε τα γεγονότα με χρονολογική σειρά:

Από το 2023 μέχρι σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός υπέβαλλε την παραίτησή του αρχικά από αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ. Στην Κουμουνδούρου προκλήθηκαν δύο διασπάσεις και προέκυψαν δύο νέοι σχηματισμοί: η Νέα Αριστερά και το Κίνημα Δημοκρατίας.

Η κερδισμένη εκλογικά (με ένα ισχνό και ταπεινωτικό, όπως και να’ χει ποσοστό) θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης χάθηκε, αφού όλοι τσακώθηκαν με όλους.

Ο Αλέξης Τσίπρας παρέμεινε βουλευτής μέχρι πρότινος, στα ορεινά του κοινοβουλίου, και εν συνεχεία παραιτήθηκε έχοντας υποστηρίξει νωρίτερα (διατηρώντας το βουλευτικό αξίωμα) ότι του λείπει η ενεργός πολιτική (!).

Τώρα επανέρχεται δριμύτερος, κι ενώ όσοι τον διαδέχθηκαν αποδομήθηκαν ή αποδείχθηκε ότι δεν χωρούσαν στα παπούτσια που άφησε κάτω από το γραφείο του στην Κουμουνδούρου.

Όλα δείχνουν πως θα ιδρύσει νέο κόμμα. Το πρόβλημα, τελικώς, ήταν το όνομα ή τα πρόσωπα που επέφεραν την εκλογική του καταβαράθρωση περισσότερες από μία φορές;

Πλέον, ο κ. Τσίπρας καλείται να ενώσει τα κομμάτια του παζλ ή του κάστρου που οικοδόμησε, ευνοούμενος από συγκυρίες, και σκόρπισαν στους πέντε ανέμους με την φυγή του ή την αντιπολίτευση που τον κατηγορούν ότι (δεν) άσκησε την περίοδο 2019 – 2023.

Με τους ίδιους ανθρώπους – μερικοί από τους οποίους λέγεται ότι τον διέβαλαν ή του πριόνιζαν την καρέκλα- πρέπει, σε πρώτη φάση να γίνει ξανά ομοτράπεζος, ανοίγοντας χώρο στη ροτόντα του πολιτικού διαλόγου. Από την άλλη βεβαίως, κι εκείνος τους άδειασε ευσχήμως και μεγαλοπρεπώς στο Θέατρο "Πάλλας".

Το ερώτημα είναι τί νέο κομίζει ένα τέτοιο εγχείρημα με παλινωδίες, αναδιπλώσεις και βήματα εμπρός και πίσω.

Αν όλος αυτός ο ντόρος έγινε για να παρθεί πολιτικό διαζύγιο με τον Παύλο Πολάκη και τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, τζάμπα η ταλαιπωρία. Όλα θα μπορούσαν να είχαν ξεκαθαρίσει ήδη από τον χειμώνα του 2023, αν δεν μεσολαβούσε η τραγωδία των Τεμπών.

 

Φανός και...χαμός

Ο Αλέξης Τσίπρας, σαν άλλος Διογένης, οφείλει να μετατραπεί σε κυνικό… φιλόσοφο. Πολύ πιθανό να χρειαστεί να πιάσει και το φανάρι αναζητώντας… νέους ενεργούς πολίτες να στηριχθεί, γιατί η χώρα φείδεται αξιόπιστων και φρέσκων (από κάθε άποψη) πολιτικών στελεχών. Σε καμία γενιά, ειδικά στις νεότερες, δεν περισσεύει η όρεξη. Προέχουν άλλα, κυρίαρχα τα θέματα επιβίωσης. 

Μια και μιλήσαμε για… φανάρι, όπως έχει κολλήσει η βελόνα (όχι μόνο στο ΠΑΣΟΚ, δημοσκοπικά) αλλά σε όλο το εγχώριο πολιτικό σκηνικό και κοινωνικοπολιτικό τοπίο, δείχνοντας ότι τίποτα δεν αλλάζει προς το καλύτερο, η Εκκλησία της Κρήτης πλήρωσε τη στασιμότητά της προκαλώντας την αντίδραση (έως και ωμή παρέμβαση) του Οικουμενικού Πατριαρχείου στα δικά της ύδατα. Οι καμπάνες που “χτύπησαν” φωνάζουν για την ανάγκη rebranding, αν και πλέον ίσως είναι κομματάκι αργά.

Ο όρος της ανοικοδόμησης παίζει πολύ και στο γήπεδο... του αθλητισμού: μάχη με τον χρόνο και τον κακό του εαυτό δίνει και ο ΟΦΗ που κι εκείνος αφού έκανε μία στροφή 180 μοιρών στο παιχνίδι με την ΑΕΛ, δίδοντας ελπίδες στους φίλους, αναγκάστηκε -ελλείψει δυνατοτήτων και βάθους- σε περιστροφή γύρω από τον άξονά του. Αναπόφευκτα, επέστρεψε στις εργοστασιακές ρυθμίσεις.

Η στροφή των 360 μοιρών ολοκληρώθηκε στα δύο τελευταία ματς που συνοδεύτηκαν με αρνητικά αποτελέσματα. Διαδοχικές ήττες, εντός έδρας από τον Βόλο του Αχιλλέα Μπέου για το πρωτάθλημα, κι εκτός από την ανεβασμένη ΑΕΚ για τον θεσμό του Κυπέλλου.

Έτσι όπως το πάει ο Όμιλος στο τέλος θα κινδυνεύσει να γιορτάσει τα 100α του γενέθλια με κόλλυβα αντί για τούρτα. Τα 90α, το τραυματικό 2015, στιγματίστηκαν και αμαυρώθηκαν από τον ατιμωτικό υποβιβασμό στην Γ’ Εθνική λόγω χρεών, κι ό,τι τραγελαφικό είχε προηγηθεί...