Ο ερχομός της νέας χρονιάς για πολλούς συνδυάζεται με μια νοητή λίστα προσωπικών στόχων προς επίτευξη και ταυτόχρονα με την ανάλογη διακωμώδηση του πόσο... "καλά" τα πήγαμε με τους περσινούς στόχους.
«Να ξεκινήσω γυμναστήριο, να κόψω το κάπνισμα, να βρω μια δουλειά που μου ταιριάζει, να βρω το "άλλο μου μισό"»... Στόχοι εξαιρετικά διαδεδομένοι και απολύτως λογικοί για τους περισσότερους. Τι θα λέγατε, όμως, αντί για τα παραπάνω, να βάλετε σαν στόχο για τη νέα χρονιά να γίνετε... πιο ευτυχισμένοι από πέρσι;
Ίσως σε κάποια αφτιά να ηχεί εγωιστικό, ειδικά αν συνδέουμε την ευτυχία με την ικανοποίηση πρόσκαιρων επιθυμιών. Πόσο περιοριστικό, όμως, να σκέφτεσαι ότι ευτυχία είναι μόνο αυτό;... Άλλοι, πάλι, ίσως σκεφτούν ότι την ευτυχία δεν την "αποφασίζεις", δεν είναι κάτι που μπορείς να διεκδικήσεις και να "κατακτήσεις". Οι καλά γνωρίζοντες βέβαια θα διαφωνούσαν, επικαλούμενοι διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι η ευτυχία δεν συνδέεται με την τυχαιότητα. Αντίθετα, είναι το αποτέλεσμα σκόπιμων ενεργειών και επιλογών που εμείς οι ίδιοι κάνουμε.
Ακόμη και αν δεχτούμε όμως τον στόχο του να είμαστε πιο ευτυχισμένοι τη νέα χρόνια, αμέσως τίθεται ένα ακόμη πρόβλημα: Τι περιλαμβάνει, άραγε, η ευτυχία; Τι σημαίνει να είναι κανείς ευτυχισμένος;
Ο συγγραφέας Tal Ben-Shahar (συγγραφέας του βιβλίου "Κατακτώ την Ευτυχία") ορίζει την ευτυχία ως "τη συνολική εμπειρία ευχαρίστησης και νοήματος". Η ευχαρίστηση έχει να κάνει με την εμπειρία θετικών συναισθημάτων εδώ και τώρα, με το άμεσο όφελος. Όσο για το νόημα, απορρέει από την αίσθηση ενός σκοπού, από το μελλοντικό όφελος των πράξεών μας.
Ο επίσης συγγραφέας Dan Buettner έχει προσθέσει κι έναν ακόμη παράγοντα: την υπερηφάνειαπου σύμφωνα με τον ίδιο συνίσταται στο "κατά πόσο οι άνθρωποι ικανοποιούνται με τα επιτεύγματά τους και τη στάση τους απέναντι στη ζωή".
Συνοψίζοντας, λοιπόν, ευχαρίστηση, νόημα-σκοπός και υπερηφάνεια, είναι -ίσως- τα στοιχεία-κλειδιά για μια πιο ευτυχισμένη ζωή. Με βάση τα τρία αυτά στοιχεία, η Meg Selig σε άρθρο της, προτείνει δραστηριότητες-στόχους που μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας προκειμένου το 2018 να μας βρει ευτυχέστερους. Όπως εξηγεί, ο καθένας μπορεί να προσαρμόσει ή να σκεφτεί και να θέσει τους δικούς του προσωπικούς στόχους ανάλογα με την προσωπικότητα, το καθημερινό του πρόγραμμα και το στυλ ζωής που έχει. Τα παρακάτω αποτελούν απλά ιδέες, κατηγοριοποιημένες στη βάση των τριών στοιχειών της ευτυχίας.
Στόχοι για το νόημα-σκοπό:
Σκοπός τους είναι η μεγαλύτερη ευτυχία, αφού έχουμε κατακτήσει μια ζωή με μεγαλύτερο νόημα, με πράγματα που κάνουμε και συμβαδίζουν με τις βαθύτερες αξίες, στόχους και δυνάμεις μας.
Παραδείγματα:
- "Θα κρατώ ημερολόγιο στόχων": Είναι μια τακτική που ορισμένοι θεραπευτές προτείνουν και συνίσταται στην καταγραφή μιας πρότασης κάθε μέρα για ένα περιστατικό που σου πρόσφερε μια βαθύτερη κατανόηση του σκοπού της ζωής σου ή σε ώθησε ένα βήμα πιο πέρα στην επίτευξη των πιο σημαντικών στόχων σου.
- "Θα αντιδρώ όποτε ακούω ρατσιστικά ή σεξιστικά σχόλια ή φράσεις που στόχο έχουν να μειώσουν κάποιον": Στόχος - πραγματική πρόκληση που ίσως απαιτήσει "προπόνηση".
- "Θα κάνω πιο στοργική και αρμονική τη σχέση μου ή τον γάμο μου, κάνοντας το τάδε και το τάδε": Αναρίθμητες έρευνες έχουν δείξει ότι οι καλές σχέσεις είναι το κλειδί για μια ζωή με νόημα και προσωπική ικανοποίηση.
- "Θα προσφέρω τάδε ώρες εθελοντικής εργασίας ανά μήνα ή ανά βδομάδα για έναν σκοπό τον οποίο πιστεύω και υποστηρίζω".
- "Κάθε μέρα θα εκφράζω την εκτίμηση για κάτι που κάποιο έκανε ή είπε".
- "Πριν κοιμηθώ, θα σκέφτομαι τρία πράγματα για τα οποία είμαι ευγνώμων": Όπως εύστοχα παρατηρεί η Meg Selig, "η ευγνωμοσύνη είναι το ξαδελφάκι της ευτυχίας".
Στόχοι για την ευχαρίστηση
Όλοι έχουμε ανάγκη από στιγμές χαράς, παρηγοριάς, ανακούφισης στην καθημερινότητα. Μπορείτε εύκολα λοιπόν να θέσετε κάποιους στόχους για μεγαλύτερη ευχαρίστηση, για στιγμές χαράς που θα προέρχονται από μια φυσική δραστηριότητα, από ένα χόμπι, ακόμη και από μια ανθρώπινη σχέση. Εάν πάλι, θεωρείτε "ρηχούς" τέτοιου είδους στόχους, αναρωτηθείτε πόσο καλά μπορείτε να τα καταφέρετε στις καθημερινές δυσκολίες και ρόλους που έχετε (δουλειά, παιδιά, σύντροφος/σύζυγος, άλλες απαιτήσεις) χωρίς κάποιες στιγμές χαράς, ευχαρίστησης και προσωπικής ικανοποίησης.
Παραδείγματα:
- "Θα προγραμματίζω κάθε Χ βδομάδες ένα ραντεβού για καφέ με έναν φίλο".
- "Θα κάνω συχνά διαλείμματα τόσο στη δουλειά, όσο και στο σπίτι": Τα 'διαλείμματα' μπορούν να περιλαμβάνουν, ένα σύντομο περίπατο, έναν ελαφρύ ύπνο, ακόμη και μερικά λεπτά χαλάρωσης.
- "Θα αφιερώνω τουλάχιστον 30 λεπτά ανά Χ χρόνο στην τάδε δραστηριότητα που μου δίνει χαρά".
- "Θα οργανώνω μια εμπειρία που θα με βγάζει από τη ρουτίνα, όπως λχ. ένα σινεμά, μια συναυλία ή ένα φαγητό έξω μία φορά την εβδομάδα".
- "Θα γίνω πιο υγιής με τον εξής τρόπο: [άσκηση για τόσα λεπτά ημερησίως, περιορισμό της ζάχαρης ή του αλκοόλ κτλ]".
Στόχοι για την υπερηφάνεια
Η περηφάνια που νιώθει κάποιος είναι μια πρώτης τάξεως ένδειξη -σε βάθος χρόνου- της ευτυχίας του, ή ένα παράγωγο δραστηριοτήτων που ενισχύουν τα παραπάνω δύο στοιχεία. Κοιτώντας προς τα πίσω, τι ήταν αυτό που είπατε ή κάνατε για το οποίο είστε περήφανοι;
Παραδείγματα για να ενισχύσετε αυτό το συναίσθημα:
- "Θα διαβάσω πάνω στο τάδε ζήτημα ώστε να είμαι και να νιώθω καλύτερος στον τομέα αυτόν".
- "Θα γράψω ένα γράμμα στο παιδί μου (ή στο εγγόνι ή στον/στη σύντροφό μου) στο οποίο θα περιγράφω τις επιτυχίες και τις αποτυχίες μου, τους λόγους για τους οποίους νιώθω περήφανος, τις δυσκολίες που έχω αντιμετωπίσει και ξεπεράσει, τους ανθρώπους που με βοήθησαν, και άλλα σημαντικά γεγονότα της ζωής μου, ώστε τόσο η οικογένειά μου, όσο και εγώ να μάθουμε και να βελτιωθούμε από τις εμπειρίες μου".
- "Θα φέρομαι με καλοσύνη σε τουλάχιστον έναν άνθρωπο κάθε μέρα".
- "Θα συνεισφέρω με όποιον τρόπο μπορώ σε κάτι που κάνει η κοινότητά μου, η πόλη μου ή η χώρα μου, όπως λ.χ. συμμετοχή σε κάποια δεντροφύτευση".
- "Θα μεταμορφώσω κάτι αρνητικό που μου συνέβη σε θετικό με τον τάδε τρόπο": Αντίστοιχες κινήσεις έκαναν λ.χ. άνθρωποι που έχασαν κάποιον δικό τους εξαιτίας του bullying και ίδρυσαν οργανισμό ή βοήθησαν σε εκστρατείες κατά του bullying.
Αποφασίζοντας να θέσετε ως στόχο κάτι από τα παραπάνω ή κάτι που εσείς θα σκεφτείτε κρίνοντας πως σας ταιριάζει, θα σας βοηθήσει να δώσετε ουσιαστικό περιεχόμενο και να κάνετε πράξη την κλασική ευχή των ημερών: "Καλή και ευτυχισμένη χρονιά!"