Γαστρίτιδα είναι μια σχετικά συχνή πάθηση του στομάχου στους ενήλικες και μπορεί επίσης να επηρεάσει τα παιδιά. Το τοίχωμα του στομάχου φλεγμαίνει και μπορεί ακόμη να υπάρχουν και ανοιχτές πληγές (έλκη) που σχηματίζονται στα τοιχώματα.
Η γαστρίτιδα μπορεί να είναι οξεία, ή χρόνια, με την τελευταία συχνά να συνδέεται με λοίμωξη από το βακτήριο H.pylori (ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού).
Τι συμβαίνει στην γαστρίτιδα
Το στομάχι έχει την ικανότητα να παράγει διαβρωτικά υγρά γαστρικού οξέος. Έχει επίσης μηχανισμούς για να διασφαλίσει ότι αυτό το οξύ, μαζί με άλλα ισχυρά πεπτικά ένζυμα που εκκρίνει το στομάχι, δεν ερεθίζουν ή διαβρώνουν το τοίχωμά του. Αυτό διευκολύνεται σε μεγάλο βαθμό από ένα φράγμα βλέννας που χωρίζει το οξύ και τα ένζυμα μέσα στο στομάχι από τον ιστό στο τοίχωμα του στομάχου.
Ωστόσο, αυτό το φυσικό φράγμα βλέννας μπορεί μερικές φορές να μην λειτουργήσει αποτελεσματικά. Το οξύ του στομάχου και τα ένζυμα μπορούν στη συνέχεια να έλθουν σε επαφή με το τοίχωμα του στομάχου. Λόγω της διαβρωτικής φύσης τους, το οξύ και τα ένζυμα προκαλούν φλεγμονή του τοιχώματος του στομάχου. Αυτό επηρεάζει τα κύτταρα παραγωγής βλέννας στο τοίχωμα του στομάχου, τα οποία αδυνατούν να αποκαταστήσουν την ζημιά στις πληγείσες περιοχές του φράγματος βλέννας.
Η γαστρίτιδα μπορεί να χαρακτηριστεί ως μη διαβρωτική, ή διαβρωτική. Στην μη διαβρωτική γαστρίτιδα το τοίχωμα του στομάχου φλεγμαίνει, αλλά δεν υπάρχουν ανοικτές πληγές (έλκη) στον ιστό. Αντίθετα, στην διαβρωτική γαστρίτιδα, το τοίχωμα του στομάχου είναι κατεστραμμένο στο σημείο που υπάρχουν έλκη.
Οι δύο κύριες αιτίες στην γαστρίτιδα είναι η υπερβολική χρήση φαρμάκων και η βακτηριακή λοίμωξη. Υπάρχουν διάφορες άλλες αιτίες, όπως η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (αλκοολική γαστρίτιδα) και οι περιπτώσεις που το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο τοίχωμα του στομάχου (αυτοάνοση γαστρίτιδα). Ωστόσο, αυτές οι αιτίες είναι λιγότερο συχνές σε σύγκριση με τη χρήση φαρμάκων και την βακτηριακή λοίμωξη του στομάχου.
Φάρμακα όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (που μπορεί κανείς να βρει στα φαρμακεία ακόμα και χωρίς συνταγή γιατρού) μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο το φράγμα της βλέννας του στομάχου επηρεάζοντας την έκκριση βλέννας. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H.pylori) είναι ένα είδος βακτηρίων που μπορεί να αντέξει το οξύ του στομάχου.
Πώς να εντοπίσετε την γαστρίτιδα
Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν χρόνια γαστρίτιδα μέχρι αυτή να εντοπιστεί κατά τη διάρκεια άλλων διαγνωστικών εξετάσεων. Τα συμπτώματα μπορεί να εκληφθούν ως αποτέλεσμα άλλων παθήσεων, όπως η δυσπεψία και μερικές φορές τα συμπτώματα είναι τόσο ασαφή, ή ήπια, ώστε παραβλέπονται εντελώς.
Η παρουσία των κάτωθι συμπτωμάτων μπορεί να είναι ενδεικτική για πιθανότητα γαστρίτιδας, αλλά μπορεί επίσης να ισχύουν και στο πεπτικό έλκος, το οποίο με τη σειρά του πολλές φορές συνδέεται με τη γαστρίτιδα. Τα συμπτώματα αυτά χαρακτηρίζονται από:
Δυσφορία στην άνω κοιλιακή χώρα
Αλλαγή στην όρεξη
Ναυτία
Άλλα πεπτικά συμπτώματα που τείνουν να υποχωρούν, ή να επιδεινώνονται με το φαγητό
Η γαστρίτιδα εκδηλώνεται στο στομάχι, ενώ το πεπτικό έλκος είναι πιο πιθανό να συμβεί στο δωδεκαδάκτυλο (πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου), το οποίο ξεκινάει από το στομάχι. Τα πεπτικά έλκη συχνά προηγούνται της γαστρίτιδας και της δωδεκαδακτυλίτιδας.
Γαστρίτιδα: Τα 6 βασικά συμπτώματα
Πόνος με αίσθηση καψίματος: Το στομάχι βρίσκεται στο πάνω αριστερό τεταρτημόριο της κοιλιάς, ακριβώς κάτω από τον αριστερό θώρακα. Ως εκ τούτου, ο πόνος γίνεται αισθητή συνήθως σε αυτή την περιοχή αν και μπορεί να εκτείνεται προς το πάνω και μεσαία περιοχή της κοιλιάς. Ο πόνος τείνει να εντείνεται όταν είστε πεινασμένοι, ή μετά το φαγητό και κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν αυξάνεται η έκκριση οξέων στο στομάχι, λόγω του φυσικού κύκλου του σώματος.
Ναυτία και έμετος: Η ναυτία οφείλεται σε ερεθισμό και μερικές φορές ακόμη και σε διάβρωση του τοιχώματος του στομάχου. Μερικές φορές μπορεί να είναι επίμονη, αλλά συνήθως εντείνεται, όταν είστε πεινασμένοι, ή ακόμη και μετά το φαγητό. Ο εμετός δεν συμβαίνει πάντοτε, αλλά μπορεί να προκύψει σε σοβαρές περιπτώσεις ναυτίας. Όταν ο εμετός έχει κόκκινα ή μαύρα σωματίδια, τότε αυτό μπορεί να είναι ένα σημάδι αιμορραγίας στο στομάχι.
Αίσθημα φουσκώματος: Ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται ότι χόρτασε και ότι έχει φούσκωμα στο στομάχι, ακόμα και μετά από μερικές μόνο μπουκιές φαγητού. Ωστόσο, αυτό δεν οφείλεται στην πραγματική διάταση του στομάχου, αλλά στον ερεθισμό του τοιχώματος του στομάχου. Το φούσκωμα μπορεί να συμβεί από μόνη του, ή να προκύψει σε περιόδους κατά τις οποίες επιδεινώνονται τα άλλα συμπτώματα.
Αλλαγές στην όρεξη: Μια αλλαγή στην όρεξη μπορεί επίσης να συμβεί με γαστρίτιδα. Μερικοί άνθρωποι τρώνε πιο συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα για να μειώσουν τον πόνος με αίσθηση καψίματος, καθώς και τη ναυτία. Δεν είναι ασυνήθιστο για κάποιους να τρώνε πιο συχνά, ή μεγαλύτερες ποσότητες τροφής επειδή απλά και μόνο έχουν μάθει εμπειρικά ότι αυτό μειώνει τα συμπτώματα από τη χρόνια γαστρίτιδα (την οποία μάλλον δεν ξέρουν καν ότι την έχουν). Σε άλλες περιπτώσεις, συμβαίνει το αντίθετο και υπάρχει απώλεια της όρεξης στην χρόνια γαστρίτιδα.
Διαταραχές του ύπνου: Η γαστρίτιδα μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο του ασθενούς. Ως μέρος της κιρκαδικού ρυθμού (το 24ωρο βιολογικό ρολόι του σώματος) η έκκριση οξέος στο στομάχι αυξάνεται κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Αυτό μπορεί να ερεθίσει περαιτέρω την ήδη υπάρχουσα φλεγμονή του στομάχου και να επιδεινώσει τα έλκη (αν υπάρχουν).
Επιδείνωση από άγχος και διεγερτικά: Πολλοί άνθρωποι με γαστρίτιδα αναφέρουν μια επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια ψυχολογικού στρες. Αυτό είναι πιο πιθανό να οφείλεται στην αύξηση της παραγωγής οξέος στο στομάχι κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων. Πολλές διαφορετικές τροφές και ποτά μπορεί επίσης να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Το αλκοόλ, ο καφές και άλλα ροφήματα με καφεΐνη, καθώς και οι πικάντικες τροφές τείνουν να επιδεινώνουν τη γαστρίτιδα. Εκτός από το αλκοόλ (στην περίπτωση της αλκοολικής γαστρίτιδας) αυτές οι τροφές και τα ποτά δεν προκαλούν τη γαστρίτιδα από μόνα τους, αλλά επιδεινώνουν τα συμπτώματα.