Όπως έδειξε, παρότι η καφεΐνη αρχικά αυξάνει τη νοητική εγρήγορση και βελτιώνει τις νοητικές δεξιότητες, μετά από λίγα βράδια έλλειψης ύπνου χάνει τη δύναμή της.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 48 εθελοντές, οι οποίοι επί πέντε 24ωρα στη σειρά κοιμόντουσαν μόνο 5 ώρες κάθε βράδυ. Δύο φορές την ημέρα, οι εθελοντές λάμβαναν είτε 200 mgκαφεΐνης είτε μία ανενεργό ουσία (εικονικό φάρμακο). Η ποσότητα της καφεΐνης αντιστοιχεί σε μία μεγάλη κούπα καφέ.
Η μελέτη ήταν διπλή-τυφλή, δηλαδή ούτε οι ερευνητές ούτε οι εθελοντές ήξεραν ποιος λάμβανε την καφεΐνη και ποιος την ανενεργή ουσία.
Τις δύο πρώτες μέρες έπειτα από ισάριθμα βράδια ελλιπούς ύπνου, η εγρήγορση και οι επιδόσεις των εθελοντών σε μία σειρά από τεστ αξιολόγησης των νοητικών δεξιοτήτων διατηρήθηκαν σε φυσιολογικά επίπεδα με τη βοήθεια της καφεΐνης - κάτι που δεν συνέβη στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Το επόμενο 24ωρο όμως, έπεσαν κατακόρυφα και εξισώθηκαν με εκείνες των εθελοντών της ομάδας που δεν λάμβαναν καφεΐνη.
«Τα ευρήματα αυτά είναι σημαντικά διότι η καφεΐνη χρησιμοποιείται ευρύτατα για να εξουδετερώνει τις συνέπειες της κούρασης στη νοητική λειτουργία», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Τρέισι Τζιλ Ντότι, νευροεπιστήμονας στο Στρατιωτικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Walter Reed, στο Μέριλαντ.
«Ωστόσο τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι αποδίδει για πεπερασμένο χρονικό διάστημα. Μετά από αυτό, η ίδια δόση καφεΐνης παύει να είναι επαρκής».
Στο πλαίσιο της μελέτης, που παρουσιάσθηκε στο πρόσφατο ετήσιο συνέδριο των αμερικανικών Επαγγελματικών Ενώσεων Ύπνου (Sleep 2016), στο Ντένβερ, οι εθελοντές λάμβαναν την πρώτη δόση της καφεΐνης ή του εικονικού φαρμάκου στις 8 το πρωί και τη δεύτερη στις 12 το μεσημέρι.
Στη συνέχεια, υποβάλλονταν σε τεστ αξιολόγησης της ψυχικής διάθεσης, της υπνηλίας, της αγρυπνίας και των χρόνων αντίδρασής τους, ενώ ανά μία ώρα συμπλήρωναν και τεστ νοητικών δεξιοτήτων.
Όπως έδειξαν τα αποτελέσματα των τεστ, τις δύο πρώτες μέρες οι εθελοντές που κατανάλωναν καφεΐνη είχαν ταχύτερους χρόνους αντίδρασης, αλλά τις τρεις επόμενες οι χρόνοι τους είχαν μειωθεί σημαντικά.
Επιπλέον, όσοι κατανάλωναν καφεΐνη ανέφεραν πως αισθάνονταν ευτυχέστεροι απ’ ό,τι όσοι έπαιρναν τον εικονικό φάρμακο, αλλά κι αυτή η διαφορά εξανεμίστηκε έπειτα από δύο-τρεις μέρες.
Μάλιστα, «τις δύο τελευταίες μέρες της μελέτης οι εθελοντές που λάμβαναν καφεΐνη έδειχναν να έχουν μεγαλύτερο εκνευρισμό απ’ ό,τι όσοι λάμβαναν την ανενεργό ουσία», είπε η δρ Ντότι στο συνέδριο.
Ωστόσο πρόσθεσε πως δεν ξέρει αν αυτές οι δυσμενείς εκβάσεις θα μπορούσαν να αναχαιτιστούν με κατανάλωση μεγαλύτερης δόσης καφεΐνης - αυτό είναι κάτι που πρέπει να διερευνηθεί σε επόμενες μελέτες, είπε.