Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, ξηρούς καρπούς, σπόρους και όσπρια μπορεί να προστατεύσει τα άτομα με περιττά κιλά από την εκδήλωση διαβήτη τύπου 2, δείχνει μια νέα αμερικανο-τσεχική επιστημονική μελέτη, της οποίας τα ευρήματα χαρακτηρίζονται «συναρπαστικά».
Το υπερβολικό βάρος αποτελεί ίσως τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου για τον διαβήτη, σύμφωνα με τη νέα μελέτη όμως ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί αισθητά αν διακοπεί η κατανάλωση ζωικών προϊόντων όπως το κόκκινο κρέας και τα γαλακτοκομικά.
Οι υπέρβαροι συμμετέχοντες που ακολούθησαν αυστηρά χορτοφαγική (vegan) διατροφή για 16 εβδομάδες στο πλαίσιο της μελέτης παρουσίασαν σημαντική βελτίωση της ευαισθησίας τους στην ινσουλίνη καθώς και καλύτερη λειτουργία των βήτα κυττάρων που ελέγχουν την απελευθέρωση της ινσουλίνης στο σώμα.
Η χορτοφαγική διατροφή συνέβαλε επίσης στη βελτίωση των επιπέδων του σακχάρου, τόσο μετά από μια περίοδο νηστείας όσο και κατά τη διάρκεια ενός γεύματος.
Όπως επισημαίνει η Δρ Χάνα Καχλεόβα, από την Επιτροπή Ιατρών για την Υπεύθυνη Ιατρική (PCRM) και επικεφαλής συντάκτης της μελέτης, τα νέα ευρήματα έχουν «σημαντικές προεκτάσεις για την πρόληψη του διαβήτη», από τον οποίο πάσχουν αυτή τη στιγμή τουλάχιστον 422 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο.
Ο διαβήτης τύπου 2 είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας του οργανισμού να αξιοποιήσει την ορμόνη ινσουλίνη –κατάσταση γνωστή ως «αντίσταση στην ινσουλίνη»– ή της αδυναμίας των βήτα κυττάρων του παγκρέατος να παράγουν ινσουλίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα.
Κατά συνέπεια, τα επίπεδα του σακχάρου ανεβαίνουν υπερβολικά και παραμένουν υψηλά, προκαλώντας σε βάθος χρόνου σοβαρές επιπλοκές όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η νεφροπάθεια, η διαβητική οφθαλμοπάθεια και οι νευρολογικές βλάβες.
Ο ρόλος της χορτοφαγικής διατροφής στον διαβήτη
Ποσοστό περίπου 80% των πασχόντων από διαβήτη είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, όπως η υγιεινή διατροφή και η σωματική άσκηση, είναι δυνατό να δράσουν προστατευτικά ενάντια στον διαβήτη τύπου 2.
Στο πλαίσιο αυτό, η Δρ Καχλεόβα και οι συνεργάτες της θέλησαν να εξετάσουν κατά πόσο η vegan διατροφή συγκεκριμένα αποτελεί καλό «υποψήφιο» για ένα πρόγραμμα πρόληψης του διαβήτη. Συνολικά συμμετείχαν στη μελέτη 75 άντρες και γυναίκες ηλικίας 25-75 ετών, με δείκτη μάζας σώματος 28-40 (υπέρβαροι έως παχύσαρκοι), αλλά χωρίς ιστορικό διαβήτη.
Για διάστημα 16 εβδομάδων, οι μισοί συμμετέχοντες ακολούθησαν μια vegan διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά που περιλάμβανε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και σπόρους. Η συγκεκριμένη διατροφή δεν είχε περιορισμό θερμίδων. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες (ομάδα ελέγχου) δεν έλαβαν οδηγίες από τους ερευνητές και συνέχισαν να ακολουθούν τη συνήθη διατροφή τους.
Να σημειωθεί ότι σε καμία από τις δύο ομάδες συμμετεχόντων δεν δόθηκαν οδηγίες να αλλάξουν τα επίπεδα της σωματικής τους δραστηριότητας.
Στην αρχή της μελέτης και μετά από την περίοδο των 16 εβδομάδων οι ερευνητές αξιολόγησαν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τα επίπεδα σακχάρου, τον δείκτη μάζας σώματος και τη λειτουργία των βήτα κυττάρων σε καθέναν από τους συμμετέχοντες.
Αξιοσημείωτες βελτιώσεις
Η ομάδα της vegan διατροφής παρουσίασε αρχικά μείωση στον δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, αυξήθηκε ο ρυθμός παραγωγής ινσουλίνης μετά το φαγητό και βελτιώθηκε η ευαισθησία των συμμετεχόντων στην ινσουλίνη. Η vegan διατροφή φάνηκε επίσης να οδηγεί σε μείωση των επιπέδων σακχάρου του αίματος τόσο μετά από μια περίοδο νηστείας όσο και κατά τη διάρκεια ενός γεύματος.
Με λίγα λόγια, στην ομάδα της vegan διατροφής βελτιώθηκαν όλες οι υπό μελέτη παράμετροι, ενώ στην ομάδα ελέγχου όχι.
Βάσει των διαπιστώσεων αυτών, οι ερευνητές συνιστούν τη χορτοφαγική διατροφή ως μέσο πρόληψης του διαβήτη, ιδίως σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως τα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα. «Η μελέτη αυτή έρχεται να προστεθεί στον ήδη μεγάλο όγκο δεδομένων που δείχνουν ότι η τροφή είναι πράγματι φάρμακο και ότι μια υγιεινή φυτοφαγική διατροφή μπορεί να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην πρόληψη του διαβήτη» σχολιάζει η Δρ Καχλεόβα.
Η νέα μελέτη δημοσιεύεται αναλυτικά στην επιθεώρηση Nutrients.